Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
1794 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku1174Naja Ni Genaro105Achtu Taksalis22Timumachtikan!206El Pipil de la Región de los Itzalcos144The Pipil Language of El Salvador143
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
1174 ocurrencias
Capítulo 1
Musta tiu-tiawit ashta ne tatzinu kan nemi ne kal.
Tiu-tikmewat ne kal ma nemi yek.
p. 19 · Ver en el diccionario: kal
Musajsaka ne sinti kan nemi ne kal.
Ashkan tiu-tiktaliat tik ne kushtal ipal tikwikat pak ne kawayu pal tikwikat ka techan ne tawial pal tami tiksajsakat.
Ashta ma tami, tikwikat yey kawayu pal tami talsajsakat.
p. 19
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
105 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan.
p. 4 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4
Traducción
Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit.
p. 4 · Ver en el diccionario: ika, ka, ka3, ká2, katiawél
Traducción
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.
Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.
Nitamachtia Nawat
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.
p. 6
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
p. 6 · Ver en el diccionario: ika, ka, ka3, ká2, katiawél
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
22 ocurrencias
Tamachtilis 2. Kan muchan?
Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin
Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!
King, Timumachtikan! (2011)
206 ocurrencias
5 Tay kichiwa?
Kan nemi ne kunet?
p. 30 · Ver en el diccionario: kan, kua, talia
Traducción
¿Dónde está el niño?
Ne kunet nemi tik ne kal.
p. 30 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
El niño está en la casa.
Kan nemi ne kal?
p. 30 · Ver en el diccionario: kal, kan, kua, talia
Traducción
¿Dónde está la casa?
Ne kal nemi tik ini ujti.
p. 30 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
La casa está en esta calle.
Kan nemi ne ujti?
p. 30 · Ver en el diccionario: kan, kua, talia
Traducción
¿Dónde está la calle?
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
144 ocurrencias
p. 47 · Nahuizalco
Kan nemi ne kunet?
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kan, kua, talia
Traducción
Dónde está el niño?
Kan tiyaw?
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kan, kua, talia
Traducción
Para dónde vas?
Kan tiwitz cho (sic)?
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kan, kua, talia
Traducción
De dónde vienes?
Ka techan.
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ika, ka, ka3, ká2, katiawél
Traducción
Para el pueblo
Ka kojtan.
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ika, ka, ka3, ká2, katiawél
Traducción
Para el monte
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
143 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Ashan katka se rey kipia se itelpuchtzin.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Era una vez un rey; él tenía un hijito.
Pero kenemej tesu mawiltia ka afuera, muchijki entristeser.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ika, ka, ka3, ká2, katiawél
Traducción
Pero, como no jugaba afuera, se puso triste.
Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ika, ka, ka3, ká2, katiawél
Traducción
Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”
Nepa ka se llanura, ajsiket chan se anciano, chan se shuretzin.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ika, ka, ka3, ká2, katiawél
Traducción
Llegaron allá en la llanura a la casa de un ancianito, de un viejito.
Ne reynaj bidaj kimati ka kichijket atender.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ika, ka, ka3, ká2, katiawél
Traducción
A la reina le gustó que era tan atento con ellos.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).