Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
Se busca solo en King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012) · Todos los textos
364 ocurrencias · Borrar
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
364 ocurrencias
Capítulo 1
Capítulo 2
Kan waktuka, tiktaliat ijtik kumal pal shamani pal tikishtiliat ne iewayu.
Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.
p. 20
Kan nemia ne balsamo, mutamachiwa pal munamaka.
Kan uksituka tikwechuat ijpak ne metat wan istat.
Capítulo 4
Capítulo 5
Capítulo 6
Kan tatwik yajki ichan ne ká kilijtuk, wan kilik:
Wan nemá ne seuk katayua muketzki tachia kan ne kujkupewtuk, wan kitak naktuk isel inajnakayu.
Ashan kan tatwik, yajki kilia ka kitztuk.
“Kan ne kujkupewtuk, isel najnakayu.”
Tikmaka kan ne kujkupewtuk.
Kwakuni kan walak ne itzuntekun, musaluk, inte welik.
Kan yawi katka tekiti, kiwika katka.
Takwa kan ne takwa ne shulejyu.
Kwakuni kiski mutalua ne masat, wan kan kikak ka mutaluk, inak yaja ka mutaluk ne shulejyu.
Wan kan kiasik, musaluk pak ne itzinkujku.
Kan kimatki ne masat ka musaluk pak ne itzinkujku, kwakuni mutaluk wan muchi ne wijwitzti kan ne panu yawi ashta walak miki.
Wan nechilik ne pale ka ma niaw niktemu ashta kan nikasi.
Kan nikasik, niajki niknawatia ne pale.
Wan nechilik ka ma niktuka, wan kan niktukak, ma nikpupu, ma nikwichpana, wan ma niaw muchi ne tujtunal, ma niaw nitachias.
Wan kan nikita tajtatkaya, ma niknawati ne pale.
Wan kan nikitak takatki se wajkalchin, niajki niknawatia ne pale wan nechilik ma nikpachiwa tey yu-kisa.
Wan weytiak ne wajkal, wan kan chikawayak, kwakuni tzayanik.
Kan tzayanik, nikita kumuni ijtik.
Wan pejki nikita kan ne tzayantuk, nakak nikita wan pejki nikita ka kumunit, wan nakak nikita ka muchi pipilchichin.
Kan tamik shinit, nikinwikak ka nuchan.
Wan kan pejket takwat, yajket kiyawaluat ne kujtan.
Muchi ne itapewilchin tey kipia ne kujtan, muchi kitzkijket kan musentepewat, yawit katka kimakat innoya pal ma kimana tik se kumit.
Kwakuni pejki asi se takat wey, pejki kineki ne lamachin, wan kan pejki kineki pejki kikwa ne takwal.
Wan ne pipilchichin kan kujkutiat witzet ka kitzkiat ne itapewilchin, mutekat kuchit.
Wan kan tami kikwa, kiajkawa chiupi iayuchin, ne kikwi wan imey, kinmaka muchi tech inten, kinsusulua.
“Wan inte tikitak kanka witz?”
Tiu-tikchiwat se shaput miktan, wan tiu-tiktaliliat ne tani kwajkwawit wan pichawakchin, pal kan witz, né yu-muwetzi.
Kwakuni, su-nte tami mumiktia kan yu-wetzi, tamit tejemet tikmiktiat.”
Wan kan wetzki, yejemet nemituyat minashtiwit.
Wan kan kitaket ka wetzki, yajket tachiat, kitaket ka ne nemi.
Kan tamik kishkat, kiwikilijket ne lamachin:
Kan tamik kishka, mutalik kikwa senpa, wan kimatki kenhaya.
Wan kan asiket wan ne at:
Kwakuni yajki kan ne nemi ne chijchin, wan mutzukuluk, pejki mushisha, kimutak ne ishish.
Wan kan ne yawit katka, kitaket se shekshet kikwa nemi se sinti.
Tikpachiwikan tikitasket kan yu-kishtia ne sinti.
Su tikitat kan kishtia, kwakuni tinemit yek; tejemet welia titakwat nusan.”
Kan kitak ne chijchin ka inteatka kichiwket ne wejweymet, kwakuni inak yaja:
Wan kan walkiski ne chijchin:
Kan kinhitak, kiajkawki ka takwa, pejki tzajtzi.
Kwakuni kichiwki ka takati ne at kan ne yu-tatuka, wan kan kitaket ne wejweymet ka chayawtuk ne at, yajket tachiat ken kichiwa ka kipia ne at chayawtuk, wan inte kitztiwit keman kimakatuk ne at.
Capítulo 7
Yajki ipan tachia yawi kan ne chipintuk ne iesyu, wan asik kan nemi se achin.
Kwakuni kitzajtzak ne iish, wan kan kitapuk, kwakuni kitak ka nemia kalijtik.
“Shiwi nikan kan nemi ne nuteku.”
Kwakuni kiwikak kan nemi ne chulet.
Kiuni ashta kan tiu-titami tikinhetza muchi ne intunal ne nupilawan.”
Kan kiasituk, kwakuni inak ne chulet:
Kwakuni kiwikak ka kalijtik kilwitilia ne tumin, wan kitak ka ne tumin kilpijtiwit pijpikti kan kineki, wan kilik:
Su tikwika tumin, ne tumin te mulini, ne tumin yaja tami, wan kan tiktamia, tiu-timukwepa tikmiktia nupilawan.”
Kwakuni yajket kan nemi ne pula wan kishtik se kutejkuni.
Kwak ne kitzajtzak ne ijish, nemituya itech ne chulet, wan kwak kitapuk nemituya ejkatuk ten ne achin kan nemituya ne siwapil tapaka.
Kwakuni, nemá kishkejketzki kanka ne ichan.
Kan ne ulinik, kiski tey ne kimakatuyat kan ne kwika katka.
Yajki kan ne yu-nemi nakak tapikti ne tumin.
Wan ne ikal nakak ken ne kiekchiwilijket ne tepewa, wan ne tumin kiekchiwilijket kan ne yu-kipia.
Capítulo 8
Wan kan asiket kan nemi ne shaput, kwakuni kilik:
Kwakuni asik kan nemi ne kuat.
Yaja ne kan muchiwki yajki, kan taksak yajki, kan temuk yajki, wan kan temuk.
Ne kitak ka nemi chujchuletket wan lajlamachichinmet, wan kipiat ne kan tamanat.
Yaja né, kan welita patanit, pewat kiyawaluat ne kwawichin ashta asit ne itzunpan.
Wan kan musewiat chiupi ne itzunpan ne kwawichin, kwakuni mukwepat patanit kiyawaluat seuk yey, yeshpa.
Kan asit wan tey ne kiwikat, yawit kiliat ne chulet wan ne lamachin tey ne kalwikatiwit.
Yaja kinhilia tey ne yawit kisat kan yu-yawit.
Yaja kimati muchi kan kipiat tey ne weli kiwikat.
Yaja kiajkawtuk se siwapil ne kan walkalaktuk.
Su inte yawi ina, kan kisa, tey kitztuk nikan, kwakuni inte yek pal tejemet nikan.
Kwakuni yajket kitapuat se tenkal kan ne kipiat muchi ne ujumichichin pal muchi tey ne nejnemit wan nawi ikshi nikan taltikpak, wan muchi iujmiyu ne tutuchichin ne patani.
Wan weli tiaw kan taja tikneki, wan weli tiktajtani tey tikneki tikwa: tikitas ka nemá muchiwa tey ne taja tiktajtani.
Wan pal tikita ka naja ne nikuat kan ne tikalak ne nujnukshi, wan pal tikita ka naja ne ashan, tiaw timushtapachua.
Kwakuni welik kijiutilana yaja kan ne kituluk.
“Kan tinemi?”
“Semaya tey inte tikilik ne nuteku ka kanka tiu-tikitzkia pal ka muchan?”
“Kan niu-niktajtanilia su-nte nikpia?”
Capítulo 9
Yaja né kinekit pal yawit kiajkawat kan nemit ne tepewa.
Yaja né yawit kitaliat kan nemit ne chajchalchiwit kalijtik ne tepet.
Ne inte nesi kan kisa ne kuat.
Né tetekia chamawak sea nesi ka kuat kan ne mutenpelua, wan kan nesi ka kipia ish, nesi ka kuat.
Capítulo 10
Tey ne yawit, kan kisat kishtiat se wajkal tentuk wan tumin ka kinmaka se kuat ka nemi kalijtik.
Ne kuat, kan kitak yawi, minashki.
Keman mukwepa ikuni nechtajtanilia kan nemi, inte niu-nikmaka.
Capítulo 12
Asik kan nemituyat muejmuetztuk wan:
Kan mutalijket, kinhilik ma mushpupukan ne inhishkaliu.
Kan kipiatuyat chikwasen tunal, kilijket ka kinekituya yawi tachia inan.
Keman tiu-tikmati ka tinemia kan nemi munan, tikmaka mumey.
Capítulo 13
Ne ajachichin — wan ne wejwey kenhaya ken ne chijchichin — kan yawia kalaki ne shupan pitzawaya; wejwey wan chijchichin ajat kashawi.
Kwakuni yawit kikwit ne ajat pal ka senkak: kan kisa ne shupan, ne tepewa yawit kikwit ne ajat kan ne yu-kalaki ne shupan.
Yejemet kitapujket ne tepet kan yejemet kishtijket ne sinti, ini tepewa; ijkiuni ka tikpiat ashan ini sinti.
Wan mukaki kan ne wetzi ne inmachi.
Oraciones 1–100 de 330 · Siguientes
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).