Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos

33 ocurrencias · Borrar

King, Timumachtikan! (2011)

33 ocurrencias

1 Yek tunal!

  • Ken tinemi?

    p. 19 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    Yek tunal. Ken tinemi?

    Buenos días. ¿Cómo estás?

2 Ken mutukay?

  • Ken mutukay?

    p. 21 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    ¿Cómo te llamas?

9 Tay tikchiwa?

  • Ken tinemi?

    p. 41 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    ¿Cómo está?

12 Ken ne mupelu?

  • Ken itukay ne mupelu?

    p. 49 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    ¿Cómo se llama tu perro?

  • Ken ne mupelu?

    p. 49 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    ¿Cómo es tu perro?

  • Ken itukay?

    p. 49 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    ¿Cómo se llama?

  • Ken ne ipelu?

    p. 49 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    ¿Cómo es su perro?

21 Te niweli nitajkwilua

  • Ashan shikwi ini iswat wan shitajkwilu ken muchi.

    p. 74 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    Tiweli tiaw tikua se nemanha. Ashan shikwi ini iswat wan shitajkwilu ken muchi.

    Puedes ir a comprar uno luego. Ahora toma esta hoja y escribe como todos.

24 Tik ne tiankis (1)

  • Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta.

    p. 81 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

26 Tik ne shajkal

  • — Ken itachishka?

    p. 86 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — De qué color son?

  • Ne tujtuchti kenha.

    p. 86

    Traducción

    — Te. Ne tijtijlan wan ne kujkuyamet nemit pal tikwat. Ne tujtuchti kenha. Ne tijtijlan nusan tamakat tejteksisti pal tikwat wan pal tiknamakat. Ne pejpelu tajpiat ne shajkal.

    — No. Las gallinas y los verdos están para comer. Los conejos lo mismo. Las gallinas también dan huevos para comer y para vender. Los perros sólo vigilan el rancho.

28 Keman tiaw timukwepa?

  • — Musta niaw nikchiwa kenha ken nikchiwa mujmusta: niaw nitekiti.

    p. 92 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — Mañana voy a hacer lo mismo como hago todos los días: voy a trabajar.

  • — Ken senpa, niaw nimuketza kwak tanesi: makwil horaj, anka makwil wan tajku.

    p. 92 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — Como siempre me levantaré al amanecer: a las cinco, tal vez las cinco y media.

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • Niasneki nusel, ken nechtuktij ne nunan.

    p. 95 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — Padiush, tajtzin Kuyut. Niasneki nusel, ken nechtuktij ne nunan.

    — Gracias, señor Coyote. Iré sola, como me mandó mi madre.

33 Sujsul nipakiskia

  • — Ken ne mutechan?

    p. 103 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — ¿Cómo es tu pueblo?

  • — Kunij, an muchi nemi kenha ken katka?

    p. 103 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — ¿Entonces, hoy todo está igual que antes?

  • Nin ken nujme muchiwtuk sujsul teyek iwan ne Metzali, ne Pipilmet.

    p. 103 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — Naja nina ka sejse majmawit wan uksejseuk ishpinawat. Nin ken nujme muchiwtuk sujsul teyek iwan ne Metzali, ne Pipilmet. Te tiwelit tikelkawat.

    — Creo que algunos tienen miedo y otros se avergüenzan. Aquí como en todas partes se les ha hecho mucho mal a los indígenas, los pipiles. ¡No podemos olvidarlo!

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • — Shikalaki, chikitik! — kilwij. — Ken tinemi?

    p. 110 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — Shikalaki, chikitik! — kilwij. — Ken tinemi? Taja timayana?

    — ¡Entra, pequeña! — le dijo. — ¿Cómo estás? ¿Tienes hambre?

  • Nikishtij ne nuamatzin tik ne nukustalchin wan nipejki nitajkwilua ken muchi.

    p. 110 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — Semaya nechilwij ma nimutali nitajkwilua. Nikishtij ne nuamatzin tik ne nukustalchin wan nipejki nitajkwilua ken muchi.

    — Sólo me dijo que me sentara y empezara a escribir. Saqué de mi mochila mi cuaderno y empecé a escribir como los otros.

37 Taika te tiwalaj?

  • — Ken tiajki?

    p. 113 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — ¿Cómo fuiste?

38 Ken intukay?

  • Ken intukay?

    p. 115 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — Taja tikinhishmati? Ken intukay?

    — ¿Cómo se llaman? ¿Tú los conoces?

  • Nikinhishmati, pero te nikelnamiki ken itukay ne siwapiltzin.

    p. 115 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — Yajané ne inhishwiu. Nikinhishmati, pero te nikelnamiki ken itukay ne siwapiltzin. Musta niaw nikinhita ne inoywan. Niaw nikintajtanilia ken itukay.

    — Ella es su nieta. Los conozco pero no recuerdo cómo se llama la niña. Mañana voy a ver a los abuelos y les preguntaré cómo es que se llama.

  • Niaw nikintajtanilia ken itukay.

    p. 115 · Ver en el diccionario: ken

    Traducción

    — Yajané ne inhishwiu. Nikinhishmati, pero te nikelnamiki ken itukay ne siwapiltzin. Musta niaw nikinhita ne inoywan. Niaw nikintajtanilia ken itukay.

    — Ella es su nieta. Los conozco pero no recuerdo cómo se llama la niña. Mañana voy a ver a los abuelos y les preguntaré cómo es que se llama.

43 Te tiawit tikajkawat ma miki!

  • Nikinmachtia nuikawan wan nueltiwan ken muilwia yajini, wan ken muilwia yajuni.

    p. 130 · Ver en el diccionario: ken

  • Kwak te nikmati ken itukay se, niweli niktajtanilia nunoya, nutatanoy o ne tamachtiani, wan ijkiuni nimumachtia.

    p. 130 · Ver en el diccionario: ken

45 Nitachia iwan ne nujnuish

  • — Tikmati ken itukay muchi ne tajtakutun ipal ne tuweyka?

    p. 134 · Ver en el diccionario: ken

46 Metzmutiat hasta ne mujmuyut!

  • — Tesu ken ne mupipi!

    p. 136 · Ver en el diccionario: ken

  • Yaja ken ne tunan.

    p. 136 · Ver en el diccionario: ken

47 Maka shikilwi!

  • Ne nunan ina ken kineki ma tiktalikan muchi pal naka yektzin.

    p. 138 · Ver en el diccionario: ken

  • Su yaja nechmaka tumin pal nikana ijtik ne kustalchin, o su nechilwia ma nimukwepa niktemua ne itumin pal yaja kikua tay muneki, senpa nikchiwa ken nechtuktia.

    p. 138 · Ver en el diccionario: ken

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).