Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
Se busca solo en Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985) · Todos los textos
32 ocurrencias · Borrar
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
32 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Ken nemi iseltzin ne itelpuchtzin, rey kitasujta kitasujta.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Ya que era su único hijo, el rey lo amaba, mucho lo amaba.
Kilwia ne shuretzin: Shikida ka muchiwa alegrar, kita ne wilutzitzin.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
El viejito le dijo, “Mire, está contento de ver los pajaritos”.
Kitamutak ne isapatiyas de oroj, kianki ne inan.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Botó los zapatillas de oro; su mamá las recogió.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Yaja kitajtan se konsejoj wan kimakaket, kimakat se konsejoj.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Pidió consejo y se le dio, le dieron un consejo.
Kita ta kichiwa nemi ne isiwaw.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Se fijaba en lo que hacía su mujer.
Yajki kitajtani seyuk konsejoj.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tajtani
Traducción
Yajki kitajtani seyuk konsejoj. Yajki ka tiupan chan ne palej, ma kimaka ne konsejoj ken kichiwaskia.
Fue a pedir consejo; fue a la iglesia, a donde el padre. Este le aconsejaría sobre lo que debía hacer.
Kitalij ne ichaketaj ne takatzin, ne kinaktij.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kitalij ne ichaketaj ne takatzin, ne kinaktij. Yajki ka dentroj ne takatzin.
El hombre le puso la chaqueta en el suelo; ahí la dejó y entró.
Kimatki ne Tantepuslamat, witz pal yawi kita.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
La vieja del diente de hierro se enteró; y vino a verlo.
Kitalij ka nepa.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kitalij ka nepa. Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
Lo puso allá, en un rincón de la casa lo puso.
Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kitalij ka nepa. Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
Lo puso allá, en un rincón de la casa lo puso.
Yajki kita ne lamajtzin.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Yajki kita ne lamajtzin. Sel pipiltzitzin ne iishyu ne tekumat; sel pipiltzitzin.
La vieja fue a ver; las semillas del huacal eran unos cipotillos, unos muchachitos, unos niños chicos.
Kenemej nemi ne Nanawatzin, ne chimpe Nanawatzin, ya kita ta kichiwa ne inlama.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Pero ahí estaba el nanahuátzin, el menorcito, se dio cuenta de lo que hacía la nana.
Yuwan kitajtamejchiwat ne witzkuyul pal ne naka, ne naka yu miki.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Yuwan kichiwat ne sanjo. Yuwan kitajtamejchiwat ne witzkuyul pal ne naka, ne naka yu miki.
“Vayan a hacer una zanja; afilen unos güiscoyoles (palmeras espinosas) para que se quede allí, quédense aquí, va a morir.”
Yajki kitantia ne itan.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Yajki kitantia ne itan. Nepa ten kebrada kitantia ne itan pal kikwa ne piltzitzin.
allá en la orilla de la quebrada se puso a afilar el diente para comerse al muchachito.
Nepa ten kebrada kitantia ne itan pal kikwa ne piltzitzin.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Yajki kitantia ne itan. Nepa ten kebrada kitantia ne itan pal kikwa ne piltzitzin.
allá en la orilla de la quebrada se puso a afilar el diente para comerse al muchachito.
Panuk kitak ka kitantia nemi ne itan, kitantia nemi ne itan.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Pasó y vio que estaba afilando el diente.
Bueno, esta bueno, pero yu kita nulama ken yu panu.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
“Bueno, pero mi nana va a ver lo que va a pasar.”
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Kunij yemet (yejemet) kianket ne wesuj kichiwket se puniuj wan kitajtanket se bateya wan se buen puniuj at wan se carreton ileraj kiminket ka ikajku.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Luego recogieron los huesos, los hicieron montón, pidieron una batea, mucha agua y un carretón de hilo y lo aventaron al aire.
Al ratito tikwini,kan (kwak)(keman) tikwinik yaja kita ka maya kimak bueltaj en la buelta ke kimaka muciwket elevar wan muchiwket desaparecer.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Luego se puso a tronar. Cuando tronó se fijó que se había volteado. Al darse vuelta, se elevó y desapareció..
Kienej (kiane) kwikaket ne siwapil por ke ne takat en el momento ke kitak ne kichiwket la prueba kitak perfectamente ka se siwapil hermosa kiski tik ne wesuj wan ne plumaj.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
En realidad, se llevaron a la muchacha porque en ese momento se fijó el hombre que lo habían intentado. vio perfectamente bien que de los huesos y las plumas había salido una hermosa muchacha.
El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Kalwika inan uk nawi pan onbron, kitaij tik imataw wan walaj.
El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Su mamá trajo cuatro tortotas más. Las metió a la red y se fue
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Ya klaroj kitak kaj witz ne siwat, pero en ese rato yaja kishmatki, kitak yaja se siwat itukay Lionaj.
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
La vio claramente acercarse pero cuando la reconoció pensó que era una conocida de él que se llamaba Leonarda.
Wan Lionaj kichiwtuk sentir sujsul sesek, yajika muketztuk peyna bien tayua; kitatia tit pal panu isesek.
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Kwikak ne siwat ichan neyuk siwat itukay Lionaj. Wan Lionaj kichiwtuk sentir sujsul sesek, yajika muketztuk peyna bien tayua; kitatia tit pal panu isesek.
Llevó a la mujer a la casa de la otra mujer que se llamaba Leonarda y ésta había sentido mucho frío. Así es que se levantó muy de noche para prender la lumbre para quitarse el frío.
Mukwepki kita tik ikaraj; Kitak tujtumak iish, tesu ken iish jentej.
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Volteó para mirarla a la cara y le vio los grandes ojotes, que no eran como los de la gente.
Kan mukuminki tik ne posaj, ne kishpuluj; teya kitak.
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Kan mukuminki tik ne posaj, ne kishpuluj; teya kitak. Ne puliwik ne siwat.
Cuando se tiró a la poza, ya no le pudo ver la cara, la mujer había desaparecido.
El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Ne syujti ne nupiltzin kimutij ka yajki kimutiat tzanat ne tik ne mil, yajika kimutij a, ina kitak ne Sipitiyuj, ina.
El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Una vez lo espantó a mi hijo que había salido a espantar estorninos en la milpa . Así es que se asustó; dice que vio al sipitillo.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).