Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

39 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Naja Ni Genaro8Achtu Taksalis3Timumachtikan!6El Pipil de la Región de los Itzalcos8The Pipil Language of El Salvador14

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

8 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.

    p. 4 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nian

    Traducción

    Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:

    p. 8 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nantzin

    Traducción

    Panuk ka nechilwijket ma niajsi ka Kulalmumachtiani pal nechishmatit. Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:

    Sucedió que me dijeron que llegara al Círculo Estudiantil para que me conociesen. Así fue, fui para que me conocieran, y cuando me conocieron, la señora Vicky de Amaya me dijo:

Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan

  • Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat.

    p. 16 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nian

    Traducción

    Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat. Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.

    Los habitantes no sabían hablar en español, ni sabían escribir ni leer. Por eso, cuando llegaron los hombres blancos, ellos no entendían lo que decían los hombres y las mujeres.

Tunan Tal

  • Padiush, Nan Tal, ka taja tikitak kwak ninesik, tikitak kwak nipejki niweya, kwak nimuchiwki takat.

    p. 32 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nian

    Traducción

    Padiush, Nan Tal, ka taja tikitak kwak ninesik, tikitak kwak nipejki niweya, kwak nimuchiwki takat. Mupanpa naja niwelik nikchiwa muchi tay niwelik tik ne tunal, ninemik wejwey takapiltzin, nechmunekiket pal nitekitik iwanmet. Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki. Yajika timetzilwitiat padiush, Tunan Tal!

    Gracias, Madre Tierra, porque tú viste cuando nací, viste cuando empecé a crecer, cuando me hice adulto. Gracias a ti pude hacer todo lo que pude en el día, estuve mucho tiempo joven, me necesitaron para trabajar. Después de muchos días envejecí, entonces ya nadie me quiere cuando enfermo, sólo mis hermanos, todavía me quieren pero llegará el día en que nadie me quiera, ni siquiera mis hermanos, llegará el día de mi muerte, entonces ni mi mujer ni mis hijos me querrán, me arrojarán como arrojan la basura en el basurero, sólo tú, Madre Tierra, hasta cuando nos morimos nos quieres, porque entonces abres tus brazos para recibirnos. ¡Por eso te doy las gracias, Madre Tierra!

  • Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki.

    p. 32 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nian

    Traducción

    Padiush, Nan Tal, ka taja tikitak kwak ninesik, tikitak kwak nipejki niweya, kwak nimuchiwki takat. Mupanpa naja niwelik nikchiwa muchi tay niwelik tik ne tunal, ninemik wejwey takapiltzin, nechmunekiket pal nitekitik iwanmet. Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki. Yajika timetzilwitiat padiush, Tunan Tal!

    Gracias, Madre Tierra, porque tú viste cuando nací, viste cuando empecé a crecer, cuando me hice adulto. Gracias a ti pude hacer todo lo que pude en el día, estuve mucho tiempo joven, me necesitaron para trabajar. Después de muchos días envejecí, entonces ya nadie me quiere cuando enfermo, sólo mis hermanos, todavía me quieren pero llegará el día en que nadie me quiera, ni siquiera mis hermanos, llegará el día de mi muerte, entonces ni mi mujer ni mis hijos me querrán, me arrojarán como arrojan la basura en el basurero, sólo tú, Madre Tierra, hasta cuando nos morimos nos quieres, porque entonces abres tus brazos para recibirnos. ¡Por eso te doy las gracias, Madre Tierra!

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

3 ocurrencias

Tamachtilis 11. Nimetzmaka awakat.

Tamachtilis 12. Tinechmaka

Tamachtilis 15: nikneki yey kumal wan yey tzutzukul

King, Timumachtikan! (2011)

6 ocurrencias

41 Se tanamakani wan se takuani

  • Tikneki tikua shujshuchit, nantzin?

    p. 124 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nantzin

  • Ne nantzin kineki takua.

    p. 124 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nantzin

  • Melka uni, ne nantzin te kineki kikua ne tay kinamaka ne siwat.

    p. 124 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nantzin

  • Tay kineki kikua ne nantzin?

    p. 124 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nantzin

  • Wan ne nantzin?

    p. 124 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nantzin

Ver las 6 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

8 ocurrencias

p. 53 · Nahuizalco

  • Nemi ne nantzin tatzuma?

    p. 53 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: nan, nan2, nantzin

    Traducción

    Está la señora cosiendo?

p. 57 · Nahuizalco

  • Ma' shiksuma ne kunet, ke yaja inte kimati tey kicha, nan tey ina.

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: nan, nan2, nian

    Traducción

    Ma' shiksuma ne kunet, ke yaja inte kimati tey kicha, nan tey ina. Shikiliti iwan tikitas ka yek.

    No regañes al niño, porque él no sabe lo que hace, ni lo que dice. Enséñale y será bueno.

  • Ma' shiki at shulewa, nan né tikasi nemi achi sin ke mutalua, nan shikpata, ke yejemet uni welit metzkukulijtia.

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: nan, nan2, nian

    Traducción

    No bebas agua sucia, ni de la que haya estado mucho sin correr ni cambiarse, que esas pueden enfermarte.

p. 60 · Nahuizalco

  • Inte kitat nan ajku, nan kwajkwawit, nan ne kajkal, nan ne iishkalyu ne takamet.

    p. 60 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: nan, nan2, nian

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

14 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Nanita, nanita, nanita!

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Nanita, nanita, nanita! Kilwiat inlama. Queremos hamaquita, nanita! Kilwiat tik kastiaj.

    “Nana, nana, nana,” le dijeron a la vieja, “queremos hamaquitas, nana, le dijeron en español”.

  • Queremos hamaquita, nanita!

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Nanita, nanita, nanita! Kilwiat inlama. Queremos hamaquita, nanita! Kilwiat tik kastiaj.

    “Nana, nana, nana,” le dijeron a la vieja, “queremos hamaquitas, nana, le dijeron en español”.

  • Kilwiat ne inlama: Nanita, musta tiyut tiawit titapewiat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Kilwiat ne inlama: Nanita, musta tiyut tiawit titapewiat. Kilwiat: Shakan, nuishwiuwan! Kilwia.

    Le dijeron a la abuela, “nanita mañana vamos a cazar”. “Vaya pues, mis nietecitos,” les dijo ella.

  • Kenemej nemi ne Nanawatzin, ne chimpe Nanawatzin, ya kita ta kichiwa ne inlama.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Pero ahí estaba el nanahuátzin, el menorcito, se dio cuenta de lo que hacía la nana.

  • Ay nanita!

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Ay nanita! Kilwiat. Nanita, tenemos hambre! Kilwiat.

    “O, nanita,” le dijeron, “nanita, tenemos hambre” le dijeron.

Ver las 11 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).