Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

98 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku72Naja Ni Genaro6Timumachtikan!16El Pipil de la Región de los Itzalcos1The Pipil Language of El Salvador3

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

72 ocurrencias

Capítulo 4

  • Nemituya se takat ka kipiatuya se kulal.

    p. 26 · Ver en el diccionario: nemi

  • Keman asiket kan nemituya ne takat, inaket ne yawit kichtekit:

    p. 26 · Ver en el diccionario: nemi

  • Ne nemituyat yejemet tawiwitat ne kajkamu keman pejki kisa ne metzti.

    p. 26

  • Kitawilujki kan nemituyat yejemet.

    p. 26

Capítulo 5

  • Seuk tunal keman asiket ne siwapil intea nemituya, wan ne at mutaluaya.

    p. 28 · Ver en el diccionario: nemi

Ver las 67 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

6 ocurrencias

Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan

  • Inat ka kwak pejki ne techan, tesu nemituya sujsul kajkalmet, maya nemituyat se pual majtakti ume, wan ne kajkalmet nemituyat itzalan ne kwajkwawit.

    p. 16 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    Dicen que cuando empezó el pueblo, no habían muchas casas, solo habían treinta y dos, y las casas estaban rodeadas de árboles.

Ne Takat Brujoj

  • Tik nutechan nemituya se takat itukay Agapito.

    p. 34 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    En mi pueblo había un hombre llamado Agapito.

  • Ipal yaja tesu nemituya kal nemi tzaktuk.

    p. 34 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    Ipal yaja tesu nemituya kal nemi tzaktuk. Yaja weli kalaki melka nemi tzaktuk.

    Para él no existía una casa cerrada. Él podía entrar aunque estuviera cerrada.

Ne Shupan

  • Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit.

    p. 36 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    Pejkia ne shupan! Pejkia wetzi ne at! Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa. Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan. Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya. Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit. Yajika kaj weliskia kichiwa tay Tiut kichiwa tuwan?

    Ya empezó el invierno! Ya empezó a caer el agua! Todos los montes van a retoñar y la tierra ya va a reverdecer. Los animales del campo ya van a tener su comida, van a ponerse gordos y no van a pasar hambre. Por eso nuestro invierno nos mantiene a todos los que estamos sobre la tierra, y hace que nuestro cuerpo se sustente, engorde y crezca. Por eso, ¿quién es igual a Dios? porque él nos manda la lluvia; manda el aire que respiramos; el sol para alumbrarnos la tierra donde pisamos para que crezcan los árboles para que los cortemos y con ello construyamos nuestra casa donde vivimos; también donde viven nuestros hijos, donde no nos da el sol, donde no pasamos frío. Por eso ¿quién pudiera hacer lo que Dios hace para nosotros?

King, Timumachtikan! (2011)

16 ocurrencias

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Kan nemit ne takamet?

    p. 33 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    ¿Dónde están los hombres?

  • Nemit ka né tik ne mil.

    p. 33 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    Están ahí en la milpa.

12 Ken ne mupelu?

  • Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan.

    p. 51 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan. Nusan nemi se wey tepet.

    En mi pueblo hay muchas casas, un pequeño mercado, dos bonitas iglesias, y un río. También hay un cerro (o volcán) grande.

  • Tik ne kojtan nemit kwajkwawit.

    p. 51 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    En el monte hay árboles.

14 Tinemit tik Witzapan

  • Tik nutechan nemit tajtamachtiluyan, teujteupan wan miak kal.

    p. 56 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    En mi pueblo hay escuelas, iglesias y muchas casas.

Ver las 15 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

1 ocurrencia

p. 74 · Nahuizalco

  • Ka kineki mumachtia sema kineki mutalia cuidado ma mukwepa panu miyak veces yajaya tekit pal kiuni naka tik tutzuntekun; kelia yek ken muita tik amat, mupewaltia ne kipiat sesan ijpak, eyupan ka ne ume, ka yey iwan kiuni ka nemit cunfurme ka mumachtiaya.

    p. 74 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    El que quiera aprenderlo, sólo necesita poner cuidado y repasar bien muchas veces una misma lección, a fin de que se quede en la memoria; siendo mejor, como se ve en el texto, principiar por las que tienen una sola voz, después por las de dos, de tres y así sucesivamente, según el aprovechamiento obtenido.

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

3 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Niu ninemi deskalsoj kenha nemit nuamigitus, kilwia.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    “Voy a andar descalzo igual que mis amiguitos”, le dijo.

  • Tejemet tiawita, kilwia ne shuretzin: Shakan, pero te shikelkawa, cualquier rato shiwala wan ne mutelpuchtzin; ka nikan nemit ne iamigitus pal mawiltia.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    “Ya nos vamos”, le dijo al viejito; “Váyase también, pero no se le olvide, vuelva cuando quiera con su hijito; aquí están sus amiguitos para jugar con él”.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • An niyaw nikchij kontar ka nin nemi se chulet ke yaja propio yaja nechilwijtuk ka inan ne iteku né tik arkuj nemit.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: nemi

    Traducción

    Hoy voy a contarle que hay aquí un viejo que él mismo me ha contado que su mamá y su papá están allá en el arco . (Hay un arco natural de piedra muy cerca de Santo Domingo de Guzmán.)

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).