Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
46 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku30Naja Ni Genaro2Achtu Taksalis1Timumachtikan!7El Pipil de la Región de los Itzalcos4The Pipil Language of El Salvador2
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
30 ocurrencias
Capítulo 4
“Naja niaw nikita tey uni.
p. 27 · Ver en el diccionario: ita
Capítulo 6
Wan kan nikita tajtatkaya, ma niknawati ne pale.
p. 31 · Ver en el diccionario: ita
Wan kan nikitak takatki se wajkalchin, niajki niknawatia ne pale wan nechilik ma nikpachiwa tey yu-kisa.
p. 32
Kan tzayanik, nikita kumuni ijtik.
p. 32 · Ver en el diccionario: ita
Wan pejki nikita kan ne tzayantuk, nakak nikita wan pejki nikita ka kumunit, wan nakak nikita ka muchi pipilchichin.
p. 32 · Ver en el diccionario: ita
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
2 ocurrencias
Itzinu Se Tepechin
Itzinu se tepechin ne kan nesit ne shujshuchit nikitak se siwapilchin achin kisajsaka ipal.
p. 42
Traducción
Al pie de un cerrito donde nacen las flores, vi a una jovencita que agua acarreaba.
Wan kwak nikitak iselchin niajki nitaketza iwan, ishpajpaki yaja nechilwij: Tay tikelewia nutech?
p. 42
Traducción
Y cuando la vi solita fui a platicar con ella, sonriendo ella me dijo: Qué deseas de mí?
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
1 ocurrencia
Tamachtilis 12. Tinechmaka
Nina ka niweli; niu nikita musta.
Ver en el diccionario: ita
King, Timumachtikan! (2011)
7 ocurrencias
11 Shisa!
“Nikita ka kuchi, pero yaja chikitik!” ina ne inan.
p. 46 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
“¡Veo que duerme, pero él es pequeño!” dice su madre.
20 Shu shikua se amatzin!
Shikita, naja nikishtia muchi, pero te nikita ne amatzin.
p. 70 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Nemi yek. Shikita, naja nikishtia muchi, pero te nikita ne amatzin.
Está bien. Mira, yo saco todo. Pero no veo el cuaderno.
Nikita ka inte nemi nikan.
p. 70 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia... Nikita ka inte nemi nikan.
Ahora pon todo encima de esta mesa, para que yo vea... Veo que no está aquí.
35 Te niajki nitekiti
Sujsul nipakik kwak nikitak.
p. 107
Traducción
Sujsul nipakik kwak nikitak. Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani. Naja nimuketzki wan nechwikak, wan tiajket tikitat ne tapajtiani.
Me alegré mucho cuando lo vi. Cuando dije que estaba enfermo, él quiso llevarme para ir a un médico. Yo me levanté y me llevó, y fuimos a ver el médico.
36 Yawi Carlita ichan inoya
Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku.
p. 110
Traducción
— Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.
— No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
4 ocurrencias
p. 56 · Nahuizalco
Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.
p. 56 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.
p. 61 · Nahuizalco
Eej, nikita ninemi.
p. 61 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ita
Traducción
—Sí, lo estoy viendo.
p. 66 · Nahuizalco
Nikitztuk takamet, wejwey tejtechan, kojkojtik tejtepet, pajpatawak iwan wejweyak ajat, iwan ajanimales miak clases, ka wan ne nuish muchi nikita kan nimutalua.
p. 66 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Nikitztuk mijmiak teya ka ne yajyankwik. Nikitztuk takamet, wejwey tejtechan, kojkojtik tejtepet, pajpatawak iwan wejweyak ajat, iwan ajanimales miak clases, ka wan ne nuish muchi nikita kan nimutalua.
He visto muchas cosas nuevas. He visto gentes, grandes caseríos, altas montañas, largos y anchos ríos y animales de todas clases, porque con mis ojos todo lo veo en mi carrera.
p. 70 · Nahuizalco
Kwak nikita wan nitachia (tacha) muchi tey yaja kichiw, nikelnamiki wan tichijchikitikmet ishpan wey weli.
p. 70 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Cuando veo y miro todo lo que El formó, acuérdome de lo pequeños que somos ante su gran poder.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
2 ocurrencias
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Pal niyaw nikita kan nemi.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas? Kan nakak ne ujumiu? Pal niyaw nikita kan nemi.
Luego dijeron los tres, “Bueno, lo que hiciste está bien, pero quisiera que me hicieras un favor. Por lo menos enséñame donde quedaron los huesos para poder ir a verlos.”
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Al descuido nikilpij wan nusinidor wan nin nalwika pal niwitz nikita su cierto ka tesu tinemi."
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
“Disimuladamente la amarré con mi ceñidor y la he traído acá para ver si es cierto que no sos vos.”
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).