Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985) · Todos los textos

16 ocurrencias · Borrar

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

16 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Teya su welik musalua.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    Witz ka madrugada ne itzuntekun. Teya su welik musalua.

    La cabeza regresó de madrugada pero ya no se la pudo pegar.

  • Teya su weli; yawia miki.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    Ya no aguantaba; se iba a morir.

  • Pero kenemej nikmakak chil, teya su welik.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    “Pero desde que le unté chile, ya no ha podido.”

  • Ne iishwiuwan teya su kinmaka ne takwal, se maya ne ienamorado sentakwat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    Ya no les daba de comer a los nietos; sólo comía con el enamorado.

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Kienej nechiwtuk kontar nutatanoy wan nunoyaj, wan esta fecha siempre panu urakan pero tejemet teya keman tikitaket su walkuwetzi se, yajiika an nikchiwa kontar nuamikuj pal kwika como recuerdo ini kwentuj. <arco>

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    Eso es lo que me contaron mi abuelo y mi abuela, y siempre vienen los huracanes pero nunca hemos visto si ha caído una cabeza. Así es que, hoy le he contado esto a mi amigo para que se lleve este cuento de recuerdo.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • An trece de julio y dia de San Antonio nin ninemi nuchan tisennemit a la par wan se nuamikuj, witz wejka, yaja kineki kikaki kwentos tay tik nutechan kikchiwtuk suceder.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Hoy, el trece de julio, día de San Antonio, estoy aquí en mi casa a la par de mi amigo quien ha venido de muy lejos. A él le gusta escuchar historias acerca de lo que ha sucedido en mi pueblo.

  • Naj su te nitekiti, te nitakwa.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    Yo, si no trabajo, no como.

La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Nuamikuj ikustuj na nikchiwa kontar cuentos de cosas ke chiwki suceder nin tik nutechan, an nikchij kontar una cosa ke nutatanoy nechiwki kontar Ya nechilwij ka nin tik tutechan kaj de mala suerte kimutiat, kisa se animal ke yejemet kilwiat "Tzuntekumat".

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Nuamikuj ikustuj na nikchiwa kontar cuentos de cosas ke chiwki suceder nin tik nutechan, an nikchij kontar una cosa ke nutatanoy nechiwki kontar Ya nechilwij ka nin tik tutechan kaj de mala suerte kimutiat, kisa se animal ke yejemet kilwiat "Tzuntekumat". Yajika nutatanoy nechchiwki akonsejar kaj te ma ninejnemi tayua porke tamutiat.

    A mi amigo le gusta que le cuente historias de las cosas que han sucedido en mi pueblo. Ahora le voy a contar algo que me contó mi abuelo. Me contó que desgraciadamente en mi pueblo asustan. Hay un animal que le llaman la “calavera.” Así es que mi abuelo me aconsejó que no caminara de noche porque te puede espantar.

  • Tiawit tikitat su cierto kaj taja tiLionaj!

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    Kan kilpij, kilwia: Bueno, an tiawit ka muchan. Tiawit tikitat su cierto kaj taja tiLionaj!

    Cuando la había amarrado, le dijo, “Bueno, ahora vamos a tu casa para ver si es cierto que sos la Leonarda.”

  • Wan Lionaj kichiwtuk sentir sujsul sesek, yajika muketztuk peyna bien tayua; kitatia tit pal panu isesek.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: sujsul

    Traducción

    Kwikak ne siwat ichan neyuk siwat itukay Lionaj. Wan Lionaj kichiwtuk sentir sujsul sesek, yajika muketztuk peyna bien tayua; kitatia tit pal panu isesek.

    Llevó a la mujer a la casa de la otra mujer que se llamaba Leonarda y ésta había sentido mucho frío. Así es que se levantó muy de noche para prender la lumbre para quitarse el frío.

  • Al descuido nikilpij wan nusinidor wan nin nalwika pal niwitz nikita su cierto ka tesu tinemi."

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    “Disimuladamente la amarré con mi ceñidor y la he traído acá para ver si es cierto que no sos vos.”

  • De la gran jwersaj, ke kichiwat saber ken kichiwki, ne takat kikashantij, kan kashanik, kunij welik sutumik, "kisa mutalua".

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    De la gran fuerza que hizo, quién sabe como hizo que la soltara. Cuando ya estuvo suelta, se pudo desamarrar; salió corriendo,

  • Naja nechchiwki kontar nutatanoy, kaj esas cosas, pwes keman yaja joven kikaktuk kaj kichiwtuk suseder tik techan.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Mi abuelo me contó esas cosas que supo cuando era joven que habían sucedido en su pueblo.

El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Sucio el peludo wan tumak ishunpe wan chikitikchin.

    El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Era muy sucio, peludo, con un enorme sombrero, y muy pequeñito.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).