Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

46 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku23Naja Ni Genaro6Achtu Taksalis1Timumachtikan!13El Pipil de la Región de los Itzalcos3

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

23 ocurrencias

Capítulo 8

  • Wan kitak ka uni wakash weli muchiwa ken yaja kineki, wan weli taketza.

    p. 45 · Ver en el diccionario: ketza, taketza

Capítulo 10

  • Kilijki ka asituya wan kiasik ne kuat chijchin, wan kilijki ma walmukwepa pal taketza wan ne kuat wey.

    p. 51 · Ver en el diccionario: ketza, taketza

Capítulo 18

  • “Keman nekita yawit, ne inan ne kunet kiliat ma taketza.

    p. 70 · Ver en el diccionario: ketza, taketza

  • “Taketza ne iteku.

    p. 70 · Ver en el diccionario: ketza, taketza

Capítulo 19

  • Ume indio antiujmet mutalijket taketzat panpa ne tunal.

    p. 71

Ver las 23 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

6 ocurrencias

Nitamachtia Nawat

  • —Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat.

    p. 6 · Ver en el diccionario: ketza, taketza

    Traducción

    —Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    —Sí, aquí tenemos a un hermano que puede hablar náhuat. Si no quieren quitárnoslo, entonces ustedes pueden hablar con él, y si ustedes quieren aprender pueden venir a estar con nosotros.

Nitakwika Ipal Ne Tiut

  • Né nitaketzki ne taketzalis ipal ne Tiut.

    p. 10 · Ver en el diccionario: taketzalis

    Traducción

    Né nitaketzki ne taketzalis ipal ne Tiut. Nusan nitakwikak takwikalis ipal ne Tiut.

    Allá hablé el idioma para Dios. También canté para Dios.

  • Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej.

    p. 10 · Ver en el diccionario: ketza, taketza

    Traducción

    Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej. Kunij inak:

    Allá me reconocieron porque sabía hablar náhuat, ya que en la iglesia de Santa Catarina Masahuát canté una canción que dice “Aún Cuando Tu Caminas, Solo No Estás”, y lo oyó el padre. Entonces dijo:

Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis

  • —Ka naja niknekiskia ma shiwi timusenpua nikan iwan tumajmanujwan wan shikinmachti taketzat Nawat.

    p. 12

    Traducción

    —Ka naja niknekiskia ma shiwi timusenpua nikan iwan tumajmanujwan wan shikinmachti taketzat Nawat. Tiawit timetztashtawat pal metzti ume tzunti tumin. Ken tina? Nemi yek?

    —Porque me gustaría que vinieras y te unieras con nuestros hermanos aquí y que les enseñaras a hablar náhuat. Te pagaremos doscientos colones por mes. ¿Qué decís? ¿Está bien?

Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal

  • Tik ne kenka shiwit niajki ka Honduras; tik ne shiwit 1993 niajki ka Meshikal (ninemik tik ne Estado Campeche); tik ne shiwit 1994 niajki ka Kojtemalan (nikwikak kukunet mijtutianit ipal ne Tenpitzak); tik ne shiwit chiknawi makwil niajki senpa ka Meshikal (ninemik tik ne Provinsiaj Tlashkala, ne timunamijket iwan tawawatianit tik taketzalis Metzali); wan tik ne shiwit 2000 niajki ka Paraway.

    p. 14 · Ver en el diccionario: taketzalis

    Traducción

    Ese año fui a Honduras; en 1993 fui a México (estuve en el Estado de Campeche); en 1994 fui a Guatemala (llevé niños bailarines del Tempisque); en 1995 fui otra vez a México (estuve en la provincia de Tlashkala, donde nos reunimos con artesanos en la lengua indígena); y en el 2000 fui a Paraguay.

Ver las 6 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

1 ocurrencia

Tamachtilis 8. Itekitilis.

  • Nitamachtia nawat wan ujuksé taketzalis.

    Ver en el diccionario: taketzalis

King, Timumachtikan! (2011)

13 ocurrencias

27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan

  • — Nunoya wan nutatanoy welit taketzat.

    p. 88

    Traducción

    — Nunoya wan nutatanoy welit taketzat. Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!

    — Mi abuela y mi abuelo pueden hablar bien. ¡Mi madre dice que no puede, pero puede!

  • — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan.

    p. 88 · Ver en el diccionario: taketzalis

    Traducción

    — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan. Nusan, nikneki nimumachtia ipal ne kujkunet...

    — Quiero aprender porque el náhuat es la lengua de los antepasados, de nuestra tierra y de mi pueblo. También, quiero aprender para los niños...

  • — Tiknekit titaketzat ne taketzalis ipal ne tunoywan!

    p. 88 · Ver en el diccionario: taketzalis

    Traducción

    — ¡Queremos hablar la lengua de nuestros abuelos!

31 Nikelnamiki nutechan

  • Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.

    p. 97

    Traducción

    — Te keman nikitztuk. Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.

    — Nunca lo he visto. Dicen que mucha gente puede hablar náhuat allí.

  • Pero ashan tea welit taketzat muchi.

    p. 97

    Traducción

    — Tejkia tay titakaktuk. Pero ashan tea welit taketzat muchi. Tik tutechan tikelkawat ne itaketzalis ne tunoywan.

    — Es verdad lo que has oído. Pero ahora ya no pueden hablar muchos. En nuestro pueblo olvidamos la lengua de nuestros abuelos.

Ver las 13 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

3 ocurrencias

p. 48 · Nahuizalco

  • Yey takamet taketzat.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Tres hombres están hablando

p. 74 · Nahuizalco

  • Taketza pipil inte tekit.

    p. 74 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ketza, taketza

    Traducción

    Hablar pipil no es trabajoso.

  • Mumachteya mupewaltia ma amatachia achtu tik amat patak yulik ka tzalanik miak ken nemi pal mumati, pal kiuni mujkwilua tey mutalia ush taketzat wan muamatachia tik kojtik kupak, mutalia tik tutzuntekun, ma tzalani yek yaja ne tuten, ka tzutzuntalijtuk, kia ne (?) inte kipiat intiajpal kenha ne (?) kipia.

    p. 74 · Nahuizalco

    Traducción

    El discípulo principiante debe leer primero en el libro muy despacio por sonidos, tanto como sea necesario para entenderlo, después se escriben las palabras u oraciones y se leen en alta voz, teniendo cuidado de que suenen bien las vocales acentuadas, tanto las fuertes como las débiles.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).