Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

54 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku32Achtu Taksalis2Timumachtikan!4El Pipil de la Región de los Itzalcos12The Pipil Language of El Salvador4

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

32 ocurrencias

Capítulo 1

  • Musta tiu-tikcha arar tatajku pal ne tawial.

    p. 18 · Ver en el diccionario: tajku

Capítulo 5

  • Ne kichiwat se yualu, kichiwat nakatamal, wan ne siwapil kitaliat itajku kan takatik katka ne at, wan kiliat ma wetzka.

    p. 28 · Ver en el diccionario: tajku

Capítulo 6

  • Asiket tan se kwawit chiltik tzaput, wan kiasiket se tzaput wetztuk, wan kipejpenki wan kitajkuk, kishtik, ne se tajku kimakak ne itzuntekun, ne seuk tajku kikwak yaja.

    p. 30 · Ver en el diccionario: tajku

  • Inte yajki ka ajku wan kitzkik ka tani, panuk ten ne itili.

    p. 35 · Ver en el diccionario: ajku

Capítulo 12

  • Ne seuk ma mutali ka nutajku.”

    p. 55

Ver las 29 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

2 ocurrencias

Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta

  • Nimuteka pal nikuchi chiknawi wan tajku.

    Ver en el diccionario: tajku

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Tiu titamana ka tajku tunal?

    Ver en el diccionario: tajku

King, Timumachtikan! (2011)

4 ocurrencias

7 Tay horaj timuketza?

  • Tay horaj timuketza ka tapuyawa? — Nimuketza makwil horaj o makwil horaj wan tajku.

    p. 35 · Ver en el diccionario: tajku

    Traducción

    ¿A qué hora te levantas por la mañana? — Me levanto a las cinco o a las cinco y media.

28 Keman tiaw timukwepa?

  • — Ken senpa, niaw nimuketza kwak tanesi: makwil horaj, anka makwil wan tajku.

    p. 92 · Ver en el diccionario: tajku

    Traducción

    — Como siempre me levantaré al amanecer: a las cinco, tal vez las cinco y media.

34 Tay tikchijki?

  • — Nikiski chikwasen horaj wan tajku wan nimukwepki ka tajkutunal.

    p. 105 · Ver en el diccionario: tajku

    Traducción

    — Nikiski chikwasen horaj wan tajku wan nimukwepki ka tajkutunal. Wan tay tikchijki taja?

    — Salí a la seis y media y regresé a mediodía. ¿Y qué hiciste tú?

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku.

    p. 110 · Ver en el diccionario: tajku

    Traducción

    — Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    — No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

12 ocurrencias

p. 60 · Nahuizalco

  • Inte kitat nan ajku, nan kwajkwawit, nan ne kajkal, nan ne iishkalyu ne takamet.

    p. 60 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ajku

  • Kwak yawit ka ajku, ne pupuyumet yu-kitat.

    p. 60 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ajku

p. 62 · Nahuizalco

  • Intajtajpal, né ikmati iwan ne tumin, inte mupiat asu-nte tik itajku ne tekiti.

    p. 62 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tajku

    Traducción

    Intajtajpal, né ikmati iwan ne tumin, inte mupiat asu-nte tik itajku ne tekiti. Tikchakan ini, iwan welyaja timusewisket.

    Las fuerzas, el saber y el dinero, no se obtienen, sino por medio del trabajo. Hagamos esto, y después descansaremos.

p. 65 · Nahuizalco

  • Weli tiwitz ka wipta ka itajku tunal.

    p. 65 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tajku

p. 70 · Nahuizalco

  • Tik ne mishti takipini takati wan ne sijsital tawiluat tik ne ajku kaltijpak.

    p. 70 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ajku

    Traducción

    Ne wijwilut pakit takwikat itzalan ne majmajtzal. Tik ne mishti takipini takati wan ne sijsital tawiluat tik ne ajku kaltijpak. Ke wejwey Tuteku, ishnamikchin nupalwan! Tuteku kichiw ne takat, tama' tawil tunal, tawilua ne metzti, mijmichin tik at, iwan tit tik ne kojkojtik wan ikwalan tejtepet.

    Los pájaros cantan alegres entre las ramas. El rayo nace de entre las nubes y las estrellas brillan en el alto cielo. Qué grande es Dios, compañeritos míos! Dios hizo al hombre, dio luz al Sol, claridad a la luna, peces a las aguas y fuego a los altos y soberbios volcanes.

Ver las 11 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

4 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Kabal tapanik ka tajku tayua, ma tikinakan ne "medianoche", tikaki tajku tayua.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tajku

    Traducción

    En plena noche se reventó partiéndose en dos, digamos a eso de la medianoche; se oye a la medianoche.

  • Ajka puchut, ajka puchut, ajka puchut, yajki sepa ne puchut ka ajku.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ajku

    Traducción

    Pejki ne inlama kiwijwilanij ne ajamakitas, wan tami. Ajka puchut, ajka puchut, ajka puchut, yajki sepa ne puchut ka ajku.

    La nana comenzó a colgar las hamaquitas. Luego, “arriba puchute, arriba puchute, arriba puchute”; y el puchute se paró.

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Kunij yemet (yejemet) kianket ne wesuj kichiwket se puniuj wan kitajtanket se bateya wan se buen puniuj at wan se carreton ileraj kiminket ka ikajku.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Luego recogieron los huesos, los hicieron montón, pidieron una batea, mucha agua y un carretón de hilo y lo aventaron al aire.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).