Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

253 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku169Naja Ni Genaro10Achtu Taksalis6Timumachtikan!30El Pipil de la Región de los Itzalcos27The Pipil Language of El Salvador11

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

169 ocurrencias

Capítulo 1

  • Ashkan shini ne at.

    p. 17

Capítulo 2

  • Ne kuku waktuk tikchiat ma mulini.

    p. 21

Capítulo 4

  • Keman kitak ka yawi se tawil shushuik kitawilua se mikini, ne takat mumutij, kiski mutalua, yajki minaya.

    p. 26

  • Su nechilia ma niwitz niwiwita, tiawit tikwikat miak pal inte timukwepat senpa tikichtekit kajkamu ini takat.”

    p. 27 · Ver en el diccionario: ini

Capítulo 6

  • Taja inte tikcha kini naja.”

    p. 35

Ver las 148 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

10 ocurrencias

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Ashta tik ini shiwit nitekitiuk iwan.

    p. 8 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Achtu nitekitik iwan ne Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Wan tik ne shiwit 1993, nipejki nitekiti iwan CONCULTURA. Ashta tik ini shiwit nitekitiuk iwan.

    Antes trabajé en Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Y en 1993, empecé a trabajar con CONCULTURA, con el que todavía trabajo hasta este año.

Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal

  • Muchi ini nikchiwtuk, iwan nechpalewijtuk ne Tiut wan ipalewika nutzuntekun!

    p. 14 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    ¡Todo esto he hecho con la ayuda de Dios, y con la ayuda de mi inteligencia!

Ne Tiut At

  • Taja, Tunan At, timetzmakat padiush ka mupanpa yekawi ne takil, ka taja tikajwilia ne tal pal mulini ne jaral, ne kwajkwawit shushuknajkisa, shuchikisa.

    p. 24

    Traducción

    A ti, nuestra Madre Lluvia, te damos gracias ya que por ti crecen los frutos porque tú riegas la tierra para que la hierba germine y los árboles reverdezcan y florezcan.

Tunan Tal

  • Kiunij tami ne tay muilwia muchi tay techmakatuk ne Tiut tik ini tal.

    p. 32 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Así concluye lo que se le dice a lo que Dios nos ha dado en esta tierra.

Ne Shupan

  • Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa.

    p. 36

    Traducción

    Pejkia ne shupan! Pejkia wetzi ne at! Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa. Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan. Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya. Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit. Yajika kaj weliskia kichiwa tay Tiut kichiwa tuwan?

    Ya empezó el invierno! Ya empezó a caer el agua! Todos los montes van a retoñar y la tierra ya va a reverdecer. Los animales del campo ya van a tener su comida, van a ponerse gordos y no van a pasar hambre. Por eso nuestro invierno nos mantiene a todos los que estamos sobre la tierra, y hace que nuestro cuerpo se sustente, engorde y crezca. Por eso, ¿quién es igual a Dios? porque él nos manda la lluvia; manda el aire que respiramos; el sol para alumbrarnos la tierra donde pisamos para que crezcan los árboles para que los cortemos y con ello construyamos nuestra casa donde vivimos; también donde viven nuestros hijos, donde no nos da el sol, donde no pasamos frío. Por eso ¿quién pudiera hacer lo que Dios hace para nosotros?

Ver las 10 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

6 ocurrencias

Tamachtilis 5: Keski ipatiw?

  • Shikwi ini atiluni wan at.

    Ver en el diccionario: ini

Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati

  • Uni lamachin siwat, yaja nunoya Juana, wan ini chulét takat, yaja nutatanoy Pedro.

    Ver en el diccionario: ini

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Shikwi ini pajti mujmusta pal timupajtia.

    Ver en el diccionario: ini

Tamachtilis 15: nikneki yey kumal wan yey tzutzukul

  • Ini ombrón, ini chikitik wan ini chikitikchin (pitzawak).

    Ver en el diccionario: ini

King, Timumachtikan! (2011)

30 ocurrencias

2 Ken mutukay?

  • Wan ini ne tamachtiani.

    p. 21 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Y éste es el profesor.

3 Ini ne tamachtiani

  • Ini ne tamachtiani.

    p. 23 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Esta es la profesora.

  • Ini se piltzin.

    p. 23 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Este es un muchachito.

  • Wan ini?

    p. 23 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    ¿Y esta?

  • Ini se siwapiltzin.

    p. 23 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Esta es una muchachita.

Ver las 29 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

27 ocurrencias

p. 51 · Nahuizalco

  • Se pelu weli tiajwa, takwa, tzikwini, tawawana, mutalua iwan kuchi.

    p. 51 · Nahuizalco

    Traducción

    Un perro puede latir, comer, saltar, rascar, correr y dormir.

p. 55 · Nahuizalco

  • Kipia inyujmiyu ini tijlanchichin?

    p. 55 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Tienen plumas los pollitos?

p. 56 · Nahuizalco

  • Ini tupalwan, yankwik iwan puliwik, achi tumin pal mucha.

    p. 56 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ini

  • Yaja ini ne nuchan.

    p. 56 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Esta es mi casa.

  • Kwak naja niweyas, nu-nikcha seuk kenha ini.

    p. 56 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Cuando yo sea grande, voy a hacer otra como ésta.

Ver las 25 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

11 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Ini ja niknekiskia ma nupal!, esto.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    “Quisiera que eso fuera mío, eso”.

  • Kilwia ne itejtelpuchtzin: Ini yu anmuamigituj.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    Les dijo a sus hijos, “Éste será su amiguito”.

  • Ini ja (ka) niknekiskia katka, nimawiltia.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    “Eso es lo que yo quería, jugar”.

  • Ini ja nimuchiwa falta katka.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    “Eso era lo que me hacía falta”.

  • Ini ja ne kichiwa falta ne mutelpuchtzin.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ini

    Traducción

    “Eso era lo que le faltaba a su hijito”.

Ver las 10 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).