Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

78 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku29Naja Ni Genaro26Achtu Taksalis1Timumachtikan!17El Pipil de la Región de los Itzalcos4The Pipil Language of El Salvador1

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

29 ocurrencias

Capítulo 1

  • Shiktamuta ne tasul ipal tikcha arar ipal tiktuka ne tawial ne tunalmil.

    p. 17 · Ver en el diccionario: pal

  • Tiktukat ne shupanmil keman ne tal waktuk, ipal keman wetzki ne at takati ne tawial.

    p. 18 · Ver en el diccionario: pal

  • Ashkan tiu-tiktaliat tik ne kushtal ipal tikwikat pak ne kawayu pal tikwikat ka techan ne tawial pal tami tiksajsakat.

    p. 19 · Ver en el diccionario: pal

  • —Musta tiwitz ka nikan ipal mupupua ne et.

    p. 19 · Ver en el diccionario: pal

Capítulo 2

  • Tikichkwat ne tal ipal tiktukat ne ish ne kakawat.

    p. 20 · Ver en el diccionario: pal

Ver las 28 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

26 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez.

    p. 4 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

  • Ne ume ipal Kushkatan.

    p. 4 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

Nitamachtia Nawat

  • Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    p. 6 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.

  • Né ajsiket ne ipal Kulalmumachtiani.

    p. 6 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    Né ajsiket ne ipal Kulalmumachtiani. Ajsiket inat ka kimatitiwit ka ne tiupan kipia tay yejemet nejnemitiwit kitemuat. Kiunij inak ne Palej:

    Allá llegaron unos del Círculo Estudiantil. Llegaron a decir que habían oído que la iglesia tenía lo que habían andado buscando. El padre dijo:

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • —Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza.

    p. 8 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    —Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza. Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    —Va ha haber un congreso sobre la lengua náhaut. Te lo digo porque si quieres puedes ayudarnos con todos los profesores.

Ver las 24 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

1 ocurrencia

Tamachtilis 11. Nimetzmaka awakat.

  • Nalwika ejelut mupal; yejemet ipal numil.

    Ver en el diccionario: pal

King, Timumachtikan! (2011)

17 ocurrencias

27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan

  • — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan.

    p. 88 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan. Nusan, nikneki nimumachtia ipal ne kujkunet...

    — Quiero aprender porque el náhuat es la lengua de los antepasados, de nuestra tierra y de mi pueblo. También, quiero aprender para los niños...

  • Nusan, nikneki nimumachtia ipal ne kujkunet...

    p. 88 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan. Nusan, nikneki nimumachtia ipal ne kujkunet...

    — Quiero aprender porque el náhuat es la lengua de los antepasados, de nuestra tierra y de mi pueblo. También, quiero aprender para los niños...

  • — Tiknekit titaketzat ne taketzalis ipal ne tunoywan!

    p. 88 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    — ¡Queremos hablar la lengua de nuestros abuelos!

31 Nikelnamiki nutechan

  • Yaja ne taketzalis ipal ne noymet ipal tutechan, wan nusan tutaketzalis.

    p. 97 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    — Naja te nikneki nikelkawa. Nechmachtij ne nunan kwak nichikitik katka. Yaja ne taketzalis ipal ne noymet ipal tutechan, wan nusan tutaketzalis.

    — ¡Yo no la quiero olvidar. Me lo enseñó mi madre cuando era pequeño. Es el idioma de los abuelos de nuestro pueblo, y también es nuestro idioma.

32 Ume takwikalis

  • wan uksejseuk ipal titakwat.

    p. 101 · Ver en el diccionario: pal

    Traducción

    y otras cosas para comer.

Ver las 14 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

4 ocurrencias

p. 51 · Nahuizalco

  • Yaja kipia ume ijikshi, ume iyak, ume tenshipal, ume ijishchin iwan ume kajkamachin.

    p. 51 · Nahuizalco

    Traducción

    El tiene dos pies, dos narices, dos labios, dos orejas y dos carrillitos

p. 64 · Nahuizalco

  • Taja tikpia ume munakas iwan ume mutenshipal.

    p. 64 · Nahuizalco

    Traducción

    Ud. tiene dos orejas y dos labios.

  • Catal kipia ume itenshipal, ume inakas, ume ishume kamachal, se ikwatapal iwan kalan itzunkal.

    p. 64 · Nahuizalco

    Traducción

    Catarina tiene dos labios, dos orejas, dos ojos, dos quijadas, una frente y hermoso pelo.

p. 73 · Nahuizalco

  • Yaja ina: Ne nukukutu kipia ijish sajtik, iyak pitzawak iwan melawak, itenshipal chiltik, ishtzuntzunyu sajtik iwan kwekwelnaj; tujtumawak kajkamak, iten chikitik iwan kechkuyu pitzawak.

    p. 73 · Nahuizalco

    Traducción

    Julia kipia se kukutuchin yankwik kenha ne nupal. Yaja ina: Ne nukukutu kipia ijish sajtik, iyak pitzawak iwan melawak, itenshipal chiltik, ishtzuntzunyu sajtik iwan kwekwelnaj; tujtumawak kajkamak, iten chikitik iwan kechkuyu pitzawak.

    Julia tiene una muñequita nueva como la mía. Ella dice: Mi muñeca tiene ojos negros, nariz delgada y recta, labios rojos, pestañas negras y crespas; gordos carrillos, boca pequeña y pescuezo delgado.

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

1 ocurrencia

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Kabal mitzinmajmawaltia ne anmutejtenshipal pal muchiwat saboriar.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    “No más les unta grasa en los labios para que se saboreen.”

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).