Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos

34 ocurrencias · Borrar

King, Timumachtikan! (2011)

34 ocurrencias

8 Nikpia se mistun

  • Shikita yajuni.

    p. 39 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    Mira aquel.

11 Shisa!

  • Ne siwapiltzin kita ne iikaw.

    p. 46 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    Yaja kiuni cafe. Ne siwapiltzin kita ne iikaw.

    Ella bebe café. La niña ve a su hermanito.

  • “Shikita nuikaw, yaja kuchi!” ina ne siwapiltzin.

    p. 46 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    “¡Mire mi hermano, él duerme!” dice la niña.

  • “Nikita ka kuchi, pero yaja chikitik!” ina ne inan.

    p. 46 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    “¡Veo que duerme, pero él es pequeño!” dice su madre.

13 Chilkwachtzin

  • Nusan wejwey pal nimetzita yek! ina ne kuyut.

    p. 53 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    También son grandes para te vea bien! dice el coyote.

18 Kan minaya?

  • Shikita!

    p. 66 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    Nikmati kan nemi. Shikita! Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!

    Ahora sé dónde está. ¡Mira! ¡Juega con nuestro gato debajo de la mesa!

20 Shu shikua se amatzin!

  • Shikita, naja nikishtia muchi, pero te nikita ne amatzin.

    p. 70 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    Nemi yek. Shikita, naja nikishtia muchi, pero te nikita ne amatzin.

    Está bien. Mira, yo saco todo. Pero no veo el cuaderno.

  • Nikita ka inte nemi nikan.

    p. 70 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia... Nikita ka inte nemi nikan.

    Ahora pon todo encima de esta mesa, para que yo vea... Veo que no está aquí.

26 Tik ne shajkal

  • — Shikita uni kuyamet tik ne ujti.

    p. 86 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    — Shikita uni kuyamet tik ne ujti. Wan taja, tikpia kujkuyamet?

    — ¡Mira ese cerdo en el camino! ¿Tu tienes un cerdo?

29 Tiweli tiaw tiktajtanilia

  • — Te tiaw tiweli tikita ne tajtzin Francisco musta ka tapuyawa.

    p. 94 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    — No podrás ver al señor Francisco mañana por la mañana.

31 Nikelnamiki nutechan

  • — Muita ka tiktasujta ne Nawataketzalis!

    p. 97 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    — Se ve que amas la lengua náhuat.

32 Ume takwikalis

  • Shikita ne tultik tunal!

    p. 101 · Ver en el diccionario: ita

  • Shikita ne tultik tunal!

    p. 101 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    ¡Mira el sol amarillo!

35 Te niajki nitekiti

  • Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    p. 107 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Kwak Carlita isak wan kitapuj ne ijish, inak:

    p. 110

    Traducción

    Cuando Carlita despertó y abrió sus ojos, dijo:

  • Carlita muketzki, muapakak talul wan kitalij ikwajkwach.

    p. 110

    Traducción

    Carlita muketzki, muapakak talul wan kitalij ikwajkwach. Mutalij kiuni chiupi cafe iwan se tamal. Kwak tamik takwa, kiski mutalua. Mutaluj hasta ajsik ichan inoya.

    Carlita se levantó, se lavó de prisa y se puso la ropa. Se sentó a beber un poco de café con una tortilla. Cuando había comido, salió corriendo. Corrió hasta la casa de su abuela.

  • — Sujsul nimayana! — inak Carlita.

    p. 110

    Traducción

    — ¡Tengo mucha hambre! — dijo Carlita.

  • Carlita wan inoya mutalijket itech ne mesaj.

    p. 110

    Traducción

    Carlita y su abuela se sentaron junto a la mesa.

  • Pejki taketza Carlita:

    p. 110

    Traducción

    Empezó a hablar Carlita:

38 Ken intukay?

  • — Ikuni witz se siwat, taja tikita?

    p. 115 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    — Allí viene una mujer, ¿la ves?

  • — Nikita.

    p. 115 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    — Nikita. Yaja kiwika se kunet.

    — La veo. Ella lleva a un niño.

  • Tikinhita?

    p. 115 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    — Uni witz ukse siwat nusan. Ká witz iwan? Ume kunet. Tikinhita?

    — Allí viene otra mujer también. ¿Quién viene con ella? Dos niños. ¿Tú los ves?

  • — E, nikinhita.

    p. 115 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    — E, nikinhita. Ne siwat kinwika ume kunet.

    — Sí, los veo. La mujer lleva a dos niños.

  • Musta niaw nikinhita ne inoywan.

    p. 115 · Ver en el diccionario: ita

    Traducción

    — Yajané ne inhishwiu. Nikinhishmati, pero te nikelnamiki ken itukay ne siwapiltzin. Musta niaw nikinhita ne inoywan. Niaw nikintajtanilia ken itukay.

    — Ella es su nieta. Los conozco pero no recuerdo cómo se llama la niña. Mañana voy a ver a los abuelos y les preguntaré cómo es que se llama.

  • Yejemet yawita.

    p. 115 · Ver en el diccionario: yawi

    Traducción

    — Teutaka. Yejemet yawita. Tiawita tejemet nusan.

    — Ahora ya es tarde. Ellos ya se van a su casa. Nosotros también ya nos vamos [o: vámonos].

  • Tiawita tejemet nusan.

    p. 115 · Ver en el diccionario: yawi

    Traducción

    — Teutaka. Yejemet yawita. Tiawita tejemet nusan.

    — Ahora ya es tarde. Ellos ya se van a su casa. Nosotros también ya nos vamos [o: vámonos].

44 Se yualu

  • — Shikita, sujsul chikitik uni kunet!

    p. 132 · Ver en el diccionario: ita

  • — Taja tikita uni takapiltzin?

    p. 132 · Ver en el diccionario: ita

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • — Carlita, — nechilwij ne nunan, — ashan niu-nimetzwika ka tiankis, ka nikneki ma shiwi nuwan pal tinechpalewia.

    p. 140

  • Ashan, shumet shiktalikan anmukwajkwach pal tikisat nemanha, wan tiawita!

    p. 140 · Ver en el diccionario: yawi

  • Shikekchiwakan ne mesaj ka nikan, — inak. — Carlita, shitaekchiwa wan shikajkawa ma metzpalewi ne mueltiw.

    p. 140

  • Carlita, maka shikajkawa ma kitapana ne mueltiw teksisti!

    p. 140

50 Tamachtiani Alejandro

  • Ashan kwak niktzakwa ne nujnuish, niweli nikita uni itamachtiluyan.

    p. 143 · Ver en el diccionario: ita

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).