Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos

26 ocurrencias · Borrar

King, Timumachtikan! (2011)

26 ocurrencias

5 Tay kichiwa?

  • Ne kunet nemi tik ne kal.

    p. 30 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    El niño está en la casa.

  • Kan nemi ne kal?

    p. 30 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    ¿Dónde está la casa?

  • Ne kal nemi tik ini ujti.

    p. 30 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    La casa está en esta calle.

  • Ne pelu nemi tik ne tenkal.

    p. 30 · Ver en el diccionario: tenkál

    Traducción

    El perro está en el patio.

  • Semaya ne kunet nemi tik ne kal.

    p. 30 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    Sólo el niño está en la casa.

  • Ne siwat tekiti tik ne tenkal.

    p. 31 · Ver en el diccionario: tenkál

    Traducción

    La mujer trabaja en el patio.

  • Kuchi tik ne kal.

    p. 31 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    Duerme en la casa.

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Nemi ka nikan tik ne tenkal.

    p. 33 · Ver en el diccionario: tenkál

    Traducción

    Está aquí en el patio.

  • Yaja tekiti tik ne tenkal.

    p. 33 · Ver en el diccionario: tenkál

    Traducción

    Ella trabaja en el patio.

12 Ken ne mupelu?

  • Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan.

    p. 51 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan. Nusan nemi se wey tepet.

    En mi pueblo hay muchas casas, un pequeño mercado, dos bonitas iglesias, y un río. También hay un cerro (o volcán) grande.

14 Tinemit tik Witzapan

  • Tik nutechan nemit tajtamachtiluyan, teujteupan wan miak kal.

    p. 56 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    En mi pueblo hay escuelas, iglesias y muchas casas.

18 Kan minaya?

  • — Nemi ijtik ne kal?

    p. 66 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    — Nemi ijtik ne kal? Nemi ijpak ne tapech?

    — ¿Está dentro de la casa? ¿Está encima de la cama?

26 Tik ne shajkal

  • — Nikpia ume tik ne shajkal.

    p. 86

    Traducción

    — Tengo dos en el rancho.

  • Ne pejpelu tajpiat ne shajkal.

    p. 86

    Traducción

    — Te. Ne tijtijlan wan ne kujkuyamet nemit pal tikwat. Ne tujtuchti kenha. Ne tijtijlan nusan tamakat tejteksisti pal tikwat wan pal tiknamakat. Ne pejpelu tajpiat ne shajkal.

    — No. Las gallinas y los verdos están para comer. Los conejos lo mismo. Las gallinas también dan huevos para comer y para vender. Los perros sólo vigilan el rancho.

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Ne ikal ne munoya kan nemi?

    p. 95 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    — ¿La casa de tu abuela dónde está?

  • — Nunoya nemi tik se chikitik kal ijtik ne kojtan.

    p. 95 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    — Mi abuela vive en una pequeña casa dentro del bosque.

32 Ume takwikalis

  • ka ne nikitztuk kajkal,

    p. 101 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    allí he visto casas,

33 Sujsul nipakiskia

  • — Te, ika nemit pal musajsakat ne kujkumal ka ukse techan pal tiknamakat, wan chiupi tumin naka pal muchi titakwat tik ne kal.

    p. 103 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    — No, porque hay que llevar los comales a otro pueblo para venderlos, y queda poco dinero para que todos en casa coman.

  • Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    p. 103 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    — En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Kwak ajsik ishpan ne kal, kinutzki.

    p. 110 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    Cuando llegó delante de la casa, llamó:

  • Pero ashanchin niaw nikekchiwa ne kal.

    p. 111 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    —Nikneki ma shiktakwika uni takwikalis pal nikaki. Pero ashanchin niaw nikekchiwa ne kal.

    — Luego quiero que cantes esa canción para escucharla. Ahora voy a arreglar la casa.

45 Nitachia iwan ne nujnuish

  • — Ijpak nutzuntekun nemi nutzunkal, pero pak ne mupal te nemi tatka!

    p. 134

47 Maka shikilwi!

  • Su kineki, naja niaw nikishtia ne chijchil tik ne wajkal pal tiktaliat inawak ne tujtumat.

    p. 138

  • — Shu shalwika muchi ne tejteksisti wan shikalakti ijtik ini wajkal.

    p. 138

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • Nusan kinekituya ma wiki tuwan ne nueltiw chikitik, pal te naka isel tik ne kal wan pal techpalewia tik ne tiankis.

    p. 140 · Ver en el diccionario: kal

  • Ne noya walaj tuchan tajpia ne kal wan tamana, pal tiwelit titakwat kwak tiwitzet.

    p. 140 · Ver en el diccionario: kal

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).