Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

56 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku27Naja Ni Genaro2Timumachtikan!10El Pipil de la Región de los Itzalcos8The Pipil Language of El Salvador9

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

27 ocurrencias

Capítulo 6

  • Kwakuni pejki asi se takat wey, pejki kineki ne lamachin, wan kan pejki kineki pejki kikwa ne takwal.

    p. 33

Capítulo 7

  • Kwakuni kiwikak ka kalijtik kilwitilia ne tumin, wan kitak ka ne tumin kilpijtiwit pijpikti kan kineki, wan kilik:

    p. 41

Capítulo 8

  • Wan kitak ka uni wakash weli muchiwa ken yaja kineki, wan weli taketza.

    p. 45

  • Wan kilijket ka tey kineki pal kimakat.

    p. 46

Capítulo 10

  • Se lamatzin kiwikak seuk ka kilijki ka yaja kineki yawi nusan kishmati ne kalijtik.

    p. 51

Ver las 25 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

2 ocurrencias

Ne Takat Brujoj

  • Mukwepa maya kwak yaja kineki tamutia.

    p. 34

    Traducción

    Kwak yaja kinekituya mukwepa asumati, mukwepa. Mukwepa maya kwak yaja kineki tamutia.

    Cuando él quería convertirse en mono, se convertía. Lo hacía sólo cuando quería asustar.

  • Wan su te kineki, kunij yawi ka tayua, wan ne kan kuchi ajsi kinapalua wan kichiwa ma isiwaw.

    p. 34

    Traducción

    Kwak se siwat kiwetzi yek kinutza. Wan su te kineki, kunij yawi ka tayua, wan ne kan kuchi ajsi kinapalua wan kichiwa ma isiwaw.

    Cuando una mujer le caía bien la llamaba. Y si ella no quería, entonces iba a la noche, y donde dormía llegaba a abrazarla y hacerla su mujer.

King, Timumachtikan! (2011)

10 ocurrencias

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • — Nikan nikpia tajkwilujtuk muchi tay kineki nunoya ma nikuili.

    p. 120

    Traducción

    — Aquí tengo escrito todo lo que quiere mi abuela que le compre.

  • Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan.

    p. 120

    Traducción

    — Nemi pal nikpalewia nunoya. Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan. Su te, yawi nechajwa. Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.

    — Tengo que aytudar a mi abuela. Ella quiere que me quede ayudándola en la casa. Si no, me va a regañar. Después, tengo que hacer mi tarea para la escuela.

41 Se tanamakani wan se takuani

  • Ne nantzin kineki takua.

    p. 124

  • Melka uni, ne nantzin te kineki kikua ne tay kinamaka ne siwat.

    p. 124

  • Tay kineki kikua ne nantzin?

    p. 124

Ver las 9 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

8 ocurrencias

p. 57 · Nahuizalco

  • Ma' shitechte, shikita ka ne techteki te aka kineki.

    p. 57 · Nahuizalco

    Traducción

    No robes, mira que el ladrón nadie lo quiere.

p. 61 · Nahuizalco

  • Ka-nte kineki miki tik ne ijistit pal Manbru.

    p. 61 · Nahuizalco

    Traducción

    —Es que no quiere morir en las garras de Mambrú.

p. 62 · Nahuizalco

  • Ne teshkwimet, nuishnamikchin, cosa intatka kineki kichat, kitamiat ka kitechtekit.

    p. 62 · Nahuizalco

    Traducción

    Los haraganes, compañeritos, como no les gusta hacer nada, terminan por ser ladrones.

p. 68 · Nahuizalco

  • Se tajtzin kineki takwali.

    p. 68 · Nahuizalco

    Traducción

    Un señor quiere comida.

p. 70 · Nahuizalco

  • Muma' neman (su kineki) chupi istat.

    p. 70 · Nahuizalco

    Traducción

    Ne tenesh tet tatatuk iwan kipia istak pusha. Kwak mumana tawiyal, muma' chupi yaja pal kishipewa. Eyupan mupaka yek mupata unpati u yeshpa at, wan nemanha panu wan mupayana pak ne chichiwalmetat. Muma' neman (su kineki) chupi istat. Wan nemanha mutashkalua ne tamal iwan mutalia ijpak ne kumal pal muishka tik tit.

    La cal es piedra quemada y tiene color blanco. Cuando se cuece maíz, se le pone de ella para pelarlo. Después se lava bien, cambiándole dos o tres aguas, y luego se pasa y repasa por la piedra de moler. Poniéndole antes (si se quiere) un poco de sal. Y luego se palmean las tortillas y se ponen sobre el comal para cocerlas al fuego.

Ver las 7 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

9 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Ta kikwa ne takat kishtilia, kishtilia; muchi kishtilia, ta kineki kikwa, muchi kishtilia.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Lo que comía el hombre, se lo quitaba ella, se lo quitaba, le quitaba todo, cualquier cosa que quería comer se lo quitaba.

  • Sepa ne tzuntekumat tesu kineki naka ten tiupan, tesu kineki.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    La cabeza no se quería quedar afuera en frente de la iglesia; no quería.

  • Tesu kineki kutemu, asi es, tesu kineki kutemu.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    No se quería bajar; así estuvo, no se quería bajar.

  • Kineki misuta, tesu welik.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Le dio vasca, pero no pudo vomitar.

  • Kineki kimiktia katka.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Tenía ganas de matarlo,

Ver las 7 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).