Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
Se busca solo en Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960) · Todos los textos
25 ocurrencias · Borrar
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
25 ocurrencias
p. 48 · Nahuizalco
Yaja kipia se kuyamet.
p. 48 · Nahuizalco
Traducción
Ella tiene un cerdo
Yaja kipia ume ikshi.
p. 48 · Nahuizalco
Traducción
El tiene dos pies
p. 51 · Nahuizalco
Tey kipia yejemet?
p. 51 · Nahuizalco
Traducción
Qué tienen ellos?
Tey kipia ne kuyamet?
p. 51 · Nahuizalco
Traducción
Qué tiene el cerdo?
Tey kipia ne ikunew?
p. 51 · Nahuizalco
Traducción
Qué tiene el nene?
Yaja kipia ume imey.
p. 51 · Nahuizalco
Traducción
El tiene dos manos
Yaja kipia ume ijikshi, ume iyak, ume tenshipal, ume ijishchin iwan ume kajkamachin.
p. 51 · Nahuizalco
Traducción
El tiene dos pies, dos narices, dos labios, dos orejas y dos carrillitos
p. 55 · Nahuizalco
Kipia inyujmiyu ini tijlanchichin?
p. 55 · Nahuizalco
Traducción
Tienen plumas los pollitos?
p. 59 · Nahuizalco
Tikita ken patani pak ne shushuchit pal kichichit inekyu ne kipia iyulijtik.
p. 59 · Nahuizalco
Traducción
Miras cómo vuelan de flor en flor para libar de ellas el néctar que dentro tienen?
p. 60 · Nahuizalco
Kipia ne ishumpe ne chulej tik ne iten.
p. 60 · Nahuizalco
p. 64 · Nahuizalco
José kipia ume inanmey iwan se iten.
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
José tiene dos pulgares y una boca.
Catal kipia ume itenshipal, ume inakas, ume ishume kamachal, se ikwatapal iwan kalan itzunkal.
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
Catarina tiene dos labios, dos orejas, dos ojos, dos quijadas, una frente y hermoso pelo.
Tikmati taja ka kipia ume imajkul iwan majtakti imapil?
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
Sabe Ud. quién tiene dos brazos y diez dedos?
Weli tinechilia taja ka kipia ume imey iwan ume imakechkuyu?
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
Puede Ud. decirme quién tiene dos manos y dos muñecas?
Tiwelis taja tinas ka kipia ume ish, se inepil iwan ume iyak?
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
Podría Ud. decirme quién tiene dos ojos, una lengua y dos narices?
Yaja taja ka kipia ume metzkuyu iwan ume majkul?
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
Es Ud. quien tiene dos piernas y dos brazos?
Tikelnamiki taja ka kipia sema se iyak, iwan ume ikshi?
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
Recuerda Ud. quién posee una nariz y dos pies?
p. 69 · Nahuizalco
Nutuchti kipia nawi ijikshi iwan ume patak weyak inakas.
p. 69 · Nahuizalco
Traducción
Mi conejo tiene cuatro pies y dos largas orejas.
Tikita ka kipia pepetaka ijish.
p. 69 · Nahuizalco
Traducción
Shikita nutuchtichin, shikita. Tikita ka kipia pepetaka ijish. Ne iten patak ishyekchin. Ne ikwetashyu yamanik iwan inte tilawak. Ne iyujmiyu pal ishyekchin pusha.
Mira mi conejito, míralo. Ves que tiene brillantes ojos, su boca es muy bonita. La piel suave y delgada. El pelito de bonito color.
Shu Manbru, ma' shiwi, ka Iachin kipia mawi.
p. 69 · Nahuizalco
Traducción
So, Mambrú, no vengas, porque Tabaquito tiene miedo.
p. 70 · Nahuizalco
Ne tenesh tet tatatuk iwan kipia istak pusha.
p. 70 · Nahuizalco
Traducción
Ne tenesh tet tatatuk iwan kipia istak pusha. Kwak mumana tawiyal, muma' chupi yaja pal kishipewa. Eyupan mupaka yek mupata unpati u yeshpa at, wan nemanha panu wan mupayana pak ne chichiwalmetat. Muma' neman (su kineki) chupi istat. Wan nemanha mutashkalua ne tamal iwan mutalia ijpak ne kumal pal muishka tik tit.
La cal es piedra quemada y tiene color blanco. Cuando se cuece maíz, se le pone de ella para pelarlo. Después se lava bien, cambiándole dos o tres aguas, y luego se pasa y repasa por la piedra de moler. Poniéndole antes (si se quiere) un poco de sal. Y luego se palmean las tortillas y se ponen sobre el comal para cocerlas al fuego.
p. 73 · Nahuizalco
Julia kipia se kukutuchin yankwik kenha ne nupal.
p. 73 · Nahuizalco
Traducción
Julia kipia se kukutuchin yankwik kenha ne nupal. Yaja ina: Ne nukukutu kipia ijish sajtik, iyak pitzawak iwan melawak, itenshipal chiltik, ishtzuntzunyu sajtik iwan kwekwelnaj; tujtumawak kajkamak, iten chikitik iwan kechkuyu pitzawak.
Julia tiene una muñequita nueva como la mía. Ella dice: Mi muñeca tiene ojos negros, nariz delgada y recta, labios rojos, pestañas negras y crespas; gordos carrillos, boca pequeña y pescuezo delgado.
Yaja ina: Ne nukukutu kipia ijish sajtik, iyak pitzawak iwan melawak, itenshipal chiltik, ishtzuntzunyu sajtik iwan kwekwelnaj; tujtumawak kajkamak, iten chikitik iwan kechkuyu pitzawak.
p. 73 · Nahuizalco
Traducción
Julia kipia se kukutuchin yankwik kenha ne nupal. Yaja ina: Ne nukukutu kipia ijish sajtik, iyak pitzawak iwan melawak, itenshipal chiltik, ishtzuntzunyu sajtik iwan kwekwelnaj; tujtumawak kajkamak, iten chikitik iwan kechkuyu pitzawak.
Julia tiene una muñequita nueva como la mía. Ella dice: Mi muñeca tiene ojos negros, nariz delgada y recta, labios rojos, pestañas negras y crespas; gordos carrillos, boca pequeña y pescuezo delgado.
Nuamaw kipia tik ne ijiswayu miak (mijyac) iwan kalanchichin ajawilti.
p. 73 · Nahuizalco
Traducción
Mi libro tiene en sus páginas muchos y bonitos dibujos.
p. 74 · Nahuizalco
Mumachteya mupewaltia ma amatachia achtu tik amat patak yulik ka tzalanik miak ken nemi pal mumati, pal kiuni mujkwilua tey mutalia ush taketzat wan muamatachia tik kojtik kupak, mutalia tik tutzuntekun, ma tzalani yek yaja ne tuten, ka tzutzuntalijtuk, kia ne (?) inte kipiat intiajpal kenha ne (?) kipia.
p. 74 · Nahuizalco
Traducción
El discípulo principiante debe leer primero en el libro muy despacio por sonidos, tanto como sea necesario para entenderlo, después se escriben las palabras u oraciones y se leen en alta voz, teniendo cuidado de que suenen bien las vocales acentuadas, tanto las fuertes como las débiles.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).