Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

158 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku103Naja Ni Genaro5Achtu Taksalis17Timumachtikan!26The Pipil Language of El Salvador7

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

103 ocurrencias

Capítulo 1

  • Musta inte kimaka ne at.

    p. 18 · Ver en el diccionario: maka

  • Ashkan yek titatukat ika tutunik ne tal: inteuk kimaka ne at, inteuk kiseseltia ne tal.

    p. 18 · Ver en el diccionario: maka

  • Yawi pal munamaka ne et.

    p. 19

Capítulo 2

  • Kan nemia ne balsamo, mutamachiwa pal munamaka.

    p. 22

Capítulo 6

  • “Ashan pal ma kita ka tikitztuk, shu-shikwi se wajkal wan neshti wan tikmaka istat.

    p. 30 · Ver en el diccionario: maka

Ver las 100 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

5 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.

    p. 4

    Traducción

    Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.

Nitamachtia Nawat

  • Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    p. 6

    Traducción

    Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.

Ken Titankwaketzat

  • Muchi ne tay techmaka, tay timunekit.

    p. 18 · Ver en el diccionario: maka

    Traducción

    Todo lo que nos da es lo que necesitamos.

Ne Shupan

  • Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit.

    p. 36 · Ver en el diccionario: maka

    Traducción

    Pejkia ne shupan! Pejkia wetzi ne at! Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa. Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan. Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya. Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit. Yajika kaj weliskia kichiwa tay Tiut kichiwa tuwan?

    Ya empezó el invierno! Ya empezó a caer el agua! Todos los montes van a retoñar y la tierra ya va a reverdecer. Los animales del campo ya van a tener su comida, van a ponerse gordos y no van a pasar hambre. Por eso nuestro invierno nos mantiene a todos los que estamos sobre la tierra, y hace que nuestro cuerpo se sustente, engorde y crezca. Por eso, ¿quién es igual a Dios? porque él nos manda la lluvia; manda el aire que respiramos; el sol para alumbrarnos la tierra donde pisamos para que crezcan los árboles para que los cortemos y con ello construyamos nuestra casa donde vivimos; también donde viven nuestros hijos, donde no nos da el sol, donde no pasamos frío. Por eso ¿quién pudiera hacer lo que Dios hace para nosotros?

Itzinu Se Tepechin

  • Iwan ini naja niawa nikan kan tisennemit, maka shikelkawa, tiltik, nimetzwika tik nuyulu.

    p. 42 · Ver en el diccionario: maka, maka2

    Traducción

    Con esta me despido de esta reunión; no olvides, morena, te llevo en mi corazón.

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

17 ocurrencias

Tamachtilis 5: Keski ipatiw?

  • Shinechmaka majtakti iwan muchi, ika yejemet chikitik.

    Ver en el diccionario: maka

  • Tinechmaka at?

    Ver en el diccionario: maka

  • Eje, nimetzmaka.

    Ver en el diccionario: maka

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Maka (ma’) shikwa miak kukumutzin!

    Ver en el diccionario: maka, maka2

  • Tiweli tinechmaka se pajti?

    Ver en el diccionario: maka

Ver las 16 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

26 ocurrencias

4 Tay tikneki?

  • Shinechmaka se awakat.

    p. 27 · Ver en el diccionario: maka

    Traducción

    Deme un aguacate.

  • Shinechmaka se pula nusan.

    p. 27 · Ver en el diccionario: maka

    Traducción

    Deme un plátano también.

17 Taika tichuka?

  • “Maka shimajmawi, nukunew, naja ninemi muwan!”

    p. 63 · Ver en el diccionario: maka, maka2

    Traducción

    — ¡No tengas miedo, mi niño, yo estoy contigo!

24 Tik ne tiankis (1)

  • Se siwat mutalia kinamaka awakat wan pula tik ne tiankis.

    p. 81

    Traducción

    Se siwat mutalia kinamaka awakat wan pula tik ne tiankis. Paula kinutza, wan kitajtani keski ipatiw ne pula.

    Una mujer se pone a vender aguacates y plátanos en el mercado. Paula le habla, le pregunta cuánto valen los plátanos.

  • — Baj tel, shinechmaka ume.

    p. 81 · Ver en el diccionario: maka

    Traducción

    — Vaya pues, deme dos.

Ver las 25 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

7 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Niu nimitzinmaka se pwestoj, se kargoj.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    “Les voy a dar un puesto, un cargo”.

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Yajki ka tiupan chan ne palej, ma kimaka ne konsejoj ken kichiwaskia.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: maka

    Traducción

    Yajki kitajtani seyuk konsejoj. Yajki ka tiupan chan ne palej, ma kimaka ne konsejoj ken kichiwaskia.

    Fue a pedir consejo; fue a la iglesia, a donde el padre. Este le aconsejaría sobre lo que debía hacer.

  • Ashan nechilwia ne palej asu nikpia se nufinkita, ma niyu iwan, wan ne chijchiltik tzaput ma kikwa ne ujuksik, wan tami ma kimaka wan ne chijchikajtuk pal nikmiktia.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: maka

    Traducción

    “Pues el padre me dijo que si tengo una finquita que la lleve a comer zapote maduro y que le pegue en la cabeza duro con los que están duros para matarla.”

  • Ne iishwiuwan teya su kinmaka ne takwal, se maya ne ienamorado sentakwat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Ya no les daba de comer a los nietos; sólo comía con el enamorado.

  • Yu kimaka se mordida.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: maka

    Traducción

    Lo iba a morder.

Ver las 7 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).