Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

181 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku138Naja Ni Genaro8Achtu Taksalis1Timumachtikan!11El Pipil de la Región de los Itzalcos10The Pipil Language of El Salvador13

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

138 ocurrencias

Capítulo 1

  • Keman panutuk yey metzti waktuka ne tunalmil.

    p. 18 · Ver en el diccionario: keman

  • Ne ejekat kiwaki ne tatuk iwan ne et keman weytia.

    p. 18 · Ver en el diccionario: keman

  • Tiktukat ne shupanmil keman ne tal waktuk, ipal keman wetzki ne at takati ne tawial.

    p. 18 · Ver en el diccionario: keman

Capítulo 2

  • Keman nemia iujki se ikshichin, tikwiwitat iwan tal pal tiktukat ka senkak.

    p. 20 · Ver en el diccionario: keman

  • Keman weya, kitalia ne itakil.

    p. 20 · Ver en el diccionario: keman

Ver las 130 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

8 ocurrencias

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi.

    p. 8 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.

    Me dijo la fecha del congreso para que llegase. Y así hicieron para conocerme los especialistas. Vieron que yo sabía hablar náhuat y también escribirlo. Quizá por eso es que en cuatro congresos me dijeron que me iban a dar trabajo.

Nitakwika Ipal Ne Tiut

  • Kunij ne majmanujwan kilwijket ka ne manuj takwika ipal Santuj Domingo ipal Guzmán.

    p. 10

    Traducción

    Entonces los hermanos le dijeron que el hermano que cantaba era de Santo Domingo de Guzmán.

Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis

  • —Taja ne titakwikak ne takwikalis nian keman ka né tik ne tiupan Santa Catarina?

    p. 12 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    —¿Vos sos el que cantó la canción alguna vez allá en la iglesia de Santa Catarina?

Tlalok

  • wan nusan timetztajtanit ma te keman shitechajkawa ka su taja titechajkawa ne Teku Tunal weli techmiktia iwan ikwalan.

    p. 22 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    y también te pedimos que nunca nos dejes por que si tú nos dejas el Padre Sol puede matarnos con su enojo.

Ne Teku Sinti

  • Teku Sinti, timetztajtanit ma te keman shitechajkawa tik tukal, ka su taja tesu tinemi tik tukal kunij tiawit tikseliat mayan.

    p. 28 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    Padre Maíz, te pedimos que jamás nos abandones en nuestra casa, por que si tú no estás en nuestra casa entonces pasaremos hambre.

Ver las 8 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

1 ocurrencia

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Niwitz keman tami nitekiti.

    Ver en el diccionario: keman

King, Timumachtikan! (2011)

11 ocurrencias

28 Keman tiaw timukwepa?

  • — Keman tiaw timukwepa?

    p. 92 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — ¿Cuándo vas a regresar?

29 Tiweli tiaw tiktajtanilia

  • — Pal niktajtanilia keman yawit welit witzet ne nukunpawan pal timawiltiat ka nuchan.

    p. 94 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — Para preguntarle cuándo podran venir mis amigos para que juguemos en mi casa.

31 Nikelnamiki nutechan

  • — Te keman nikitztuk.

    p. 97 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — Te keman nikitztuk. Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.

    — Nunca lo he visto. Dicen que mucha gente puede hablar náhuat allí.

33 Sujsul nipakiskia

  • — Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.

    p. 103 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.

37 Taika te tiwalaj?

  • — Nikishmati, pero te nikitztuk ikman.

    p. 113

    Traducción

    — Sí lo conocía, pero hace mucho que no lo he visto.

Ver las 11 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

10 ocurrencias

p. 57 · Nahuizalco

  • Ma' keman shimukwakwa, shikita ka uni ina te yek ka mumaku.

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    Nunca te enojes, ve que eso dice mal de ti.

p. 59 · Nahuizalco

  • Nemi miak clases papalumet, seki kisat patanit wan tunal, iwan seki tayua; iwan keman kitatukat, yajki wan inte weli muitzkiat, ka majmawi pal mikit ken tejemet.

    p. 59 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    Hay muchas clases de mariposas, unas que salen a volar de día y otras por la noche; pero cuando las persiguen, huyen y no se dejan coger, porque temen morir como nosotros.

p. 65 · Nahuizalco

  • -- Taja tinas keman weli nalmukwepa.

    p. 65 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: keman

  • Inte, nunantzin, ma' shikpia taja kwidado, keman talmukwepa tashtawi muchi.

    p. 65 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: keman

p. 66 · Nahuizalco

  • Tunal, ka ne kanka taja tiyaw iwan kanka tiwitz, nemi kukunet ken naja, ka pajpakit metzitat keman talkisa ka tatwi ka wejwetzkatzin kialtia ne ishkalyu iwan tapakilia pal muchi?

    p. 66 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    Sol, por allá donde tú vas, y de donde vienes, hay niños como yo, que se alegran al verte, cuando apareces por las mañanas tan risueño, bañando la faz con esa tu luz tan agradable para todos?

Ver las 10 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

13 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Man shiktzujtzuntamejtikan ne witzkuyul, wan ne shiktalpachukan.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: man, mana, manu

    Traducción

    Nikan shikchiwakan ne sanjoj. Man shiktzujtzuntamejtikan ne witzkuyul, wan ne shiktalpachukan.

    “Hagan la zanja aquí, pero afilen los güiscoyoles y pónganlos aquí.”

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Keman inat yejemet ka yawi panu urakan, segun yejemet inat ka tik ne ejekat panu ne witzet hombres wan siwatket al aire con tal de que witzet kwikat elut pal yejemet kiwikat, kunij ne mijmil nakak bien quebrado, bien aplastado, varias mazorcas desfigurado en un aspecto de como buba, yajane mazorcas kwikat ne Chiltiupanekos sekun nutatanoy wan nu noyaj kichiwket kontar.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    Cuando decían que habría una gran tormenta, según dicen, en el viento que pasaba venían hombres y mujeres; en el viento venían a llevarse mazorcas para comer. Así es que las milpas quedaban todas quebradas, bien aplastadas, con varias mazorcas tan desfiguradas que parecían bubas. Esas eran las mazorcas que se llevaban los chilteopanecos, según mi abuelo y mi abuela.

  • Al ratito tikwini,kan (kwak)(keman) tikwinik yaja kita ka maya kimak bueltaj en la buelta ke kimaka muciwket elevar wan muchiwket desaparecer.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    Luego se puso a tronar. Cuando tronó se fijó que se había volteado. Al darse vuelta, se elevó y desapareció..

  • Kienej nechiwtuk kontar nutatanoy wan nunoyaj, wan esta fecha siempre panu urakan pero tejemet teya keman tikitaket su walkuwetzi se, yajiika an nikchiwa kontar nuamikuj pal kwika como recuerdo ini kwentuj. <arco>

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    Eso es lo que me contaron mi abuelo y mi abuela, y siempre vienen los huracanes pero nunca hemos visto si ha caído una cabeza. Así es que, hoy le he contado esto a mi amigo para que se lleve este cuento de recuerdo.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Yajika keman yaja mayana , ina isel, "por el ultimo nikmai kan nemi nuteku, kan nemi nunan."

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    Así es que cuando le dio hambre, se dijo, “Al fin sé dónde está mi papá, dónde está mi mamá.”

Ver las 13 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).