Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
54 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku23Naja Ni Genaro4Achtu Taksalis2Timumachtikan!17El Pipil de la Región de los Itzalcos6The Pipil Language of El Salvador2
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
23 ocurrencias
Capítulo 6
Wan pal-te timukwepa tikchiwa, niu-nimusalua mutech.”
p. 30 · Ver en el diccionario: mukwepa
Capítulo 7
Maya shu-shimukwepa tikmiktia se ne nupilawan.
p. 40 · Ver en el diccionario: mukwepa
Niu-nimetzmaka tey iwan tipanu, wan tey nimetzilia: Maya shimukwepa tikmiktia se nupilawan.
Su tikwika tumin, ne tumin te mulini, ne tumin yaja tami, wan kan tiktamia, tiu-timukwepa tikmiktia nupilawan.”
p. 41 · Ver en el diccionario: mukwepa
“Maya shimukwepa tinechmiktilia se ne nupilawan.
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
4 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
p. 4 · Ver en el diccionario: kwepa, mukwepa
Traducción
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.
Ne Takat Brujoj
Kwak yaja kinekituya mukwepa asumati, mukwepa.
p. 34 · Ver en el diccionario: kwepa, mukwepa
Traducción
Kwak yaja kinekituya mukwepa asumati, mukwepa. Mukwepa maya kwak yaja kineki tamutia.
Cuando él quería convertirse en mono, se convertía. Lo hacía sólo cuando quería asustar.
Mukwepa maya kwak yaja kineki tamutia.
p. 34 · Ver en el diccionario: kwepa, mukwepa
Traducción
Kwak yaja kinekituya mukwepa asumati, mukwepa. Mukwepa maya kwak yaja kineki tamutia.
Cuando él quería convertirse en mono, se convertía. Lo hacía sólo cuando quería asustar.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
2 ocurrencias
King, Timumachtikan! (2011)
17 ocurrencias
7 Tay horaj timuketza?
9 Tay tikchiwa?
10 Tay tikwa?
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
6 ocurrencias
p. 53 · Nahuizalco
Shua tel, iwan timukwepa musta.
p. 53 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: mukwepa
Traducción
Andate pues, y vuelve mañana.
p. 65 · Nahuizalco
-- Taja tinas keman weli nalmukwepa.
p. 65 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kwepa
Inte, nunantzin, ma' shikpia taja kwidado, keman talmukwepa tashtawi muchi.
p. 65 · Nahuizalco
p. 73 · Nahuizalco
Ka nikan (nian) se tukat kenha nemi kicha ivavayu pal kitzkia ijijkwich iwan sayulin; ka ne se taltusan iwan ne weweyak iwan wan kwekwelna ijistit kwilewa ne tal, kitemua sijsikat pal kikwa; mas ka ne se takatzin ke musewia itan ne tunal chichinawi kipupua ne kojtan pal tik yaja kituka: tawiyal, shishikama, et, kamu, kanyash, ayu, talkamu, pula, kinia iwan teya muchi yaja ne tik techan timunekit; tik ini lado, se siwatuchti wan ume ipilawanchichin kinma' inchichit; tik ne seuk se at ka tzikwini wan wetzi ka patak kojtik pak wejwey wan tzijtzitzintik talpetat ka yaja ne at patak kutzajtzi saya mukwepa istak pusu iwan ini iwan mukwepa senpa pal yawi tik ne weya ujti; at tik wejwey ustut muitat panut mijmiak clases mijmichin, chakalin, tekwisi, ajayutzin iwan majmayankamet akukemet.
p. 73 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kwepa, mukwepa
Traducción
Tikita nikan (nian) se kawayujchin, se mistunchin ne kijkitzkia (kitkijkia) se kimichinchin; ka ne ume peluchichin ka mutalua sin ke tzutawa ishpan inan? Ka nikan (nian) se tukat kenha nemi kicha ivavayu pal kitzkia ijijkwich iwan sayulin; ka ne se taltusan iwan ne weweyak iwan wan kwekwelna ijistit kwilewa ne tal, kitemua sijsikat pal kikwa; mas ka ne se takatzin ke musewia itan ne tunal chichinawi kipupua ne kojtan pal tik yaja kituka: tawiyal, shishikama, et, kamu, kanyash, ayu, talkamu, pula, kinia iwan teya muchi yaja ne tik techan timunekit; tik ini lado, se siwatuchti wan ume ipilawanchichin kinma' inchichit; tik ne seuk se at ka tzikwini wan wetzi ka patak kojtik pak wejwey wan tzijtzitzintik talpetat ka yaja ne at patak kutzajtzi saya mukwepa istak pusu iwan ini iwan mukwepa senpa pal yawi tik ne weya ujti; at tik wejwey ustut muitat panut mijmiak clases mijmichin, chakalin, tekwisi, ajayutzin iwan majmayankamet akukemet.
Ves aquí un caballito, un gatito que cazó un ratoncillo; allá dos perritos que corren sin cansarse cerca a la madre? Acá una araña que parece estar haciendo su tela para cazar moscas y mosquitos; allí un topo, que, con sus largas y corvadas uñas escarba la tierra, buscando hormigas para comérselas; más allá un hombre que sin descansar bajo el ardiente sol limpia el campo para en él sembrar maíz, jícama, frijoles, yuca, caña, oyama, batata, plátano, guineo y de todo lo que en el pueblo hace falta; en este lado, una coneja con sus dos conejuelos al pie dándoles de mamar; en ese otro, un río que salta y cae de muy alto sobre grandes y duras peñas, por lo que el agua hace mucho ruido volviéndose blanca y ésta, aquella otra vez, para seguir su largo camino, río que en sus profundas pozas vense pasar muchas clases de peces, camarones, cangrejos, tortugas y hambrientos caimanes.
p. 74 · Nahuizalco
Ka kineki mumachtia sema kineki mutalia cuidado ma mukwepa panu miyak veces yajaya tekit pal kiuni naka tik tutzuntekun; kelia yek ken muita tik amat, mupewaltia ne kipiat sesan ijpak, eyupan ka ne ume, ka yey iwan kiuni ka nemit cunfurme ka mumachtiaya.
p. 74 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kwepa, mukwepa
Traducción
El que quiera aprenderlo, sólo necesita poner cuidado y repasar bien muchas veces una misma lección, a fin de que se quede en la memoria; siendo mejor, como se ve en el texto, principiar por las que tienen una sola voz, después por las de dos, de tres y así sucesivamente, según el aprovechamiento obtenido.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
2 ocurrencias
El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).