Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
240 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku96Naja Ni Genaro8Achtu Taksalis20Timumachtikan!63El Pipil de la Región de los Itzalcos29The Pipil Language of El Salvador24
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
96 ocurrencias
Capítulo 2
Nemi ume kuku, ken ne shushukna ush pushawa, iwan ne tepitin.
p. 20 · Ver en el diccionario: shushuik
Mushtilia ne iewayu pal kisa ne ilechayu, musalua se kwechpala pal kikwi ne ilechayu, mumana ijtik se kumit wan at.
p. 22 · Ver en el diccionario: mana
Keman seseka, mumalina ne kwechpala pal kisa ne iayu ne kwawit.
p. 22
Capítulo 4
Ne takat mutalik kan nemi se kwawichin wan pejki tachichina.
p. 26
“Ne itekuyu nemi tachichina.
p. 26
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
8 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez.
p. 4
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Nitakwika Ipal Ne Tiut
Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej.
p. 10 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej. Kunij inak:
Allá me reconocieron porque sabía hablar náhuat, ya que en la iglesia de Santa Catarina Masahuát canté una canción que dice “Aún Cuando Tu Caminas, Solo No Estás”, y lo oyó el padre. Entonces dijo:
—Tay tina?
p. 10 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
—Tay tina? Tiweli tiaw ne domingo ka ne tiupan San Antonio?
—¿Qué decís? ¿Podés ir el domingo a la iglesia de San Antonio?
Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis
—Taja ne titakwikak ne takwikalis nian keman ka né tik ne tiupan Santa Catarina?
p. 12
Traducción
—¿Vos sos el que cantó la canción alguna vez allá en la iglesia de Santa Catarina?
Ken tina?
p. 12 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
—Ka naja niknekiskia ma shiwi timusenpua nikan iwan tumajmanujwan wan shikinmachti taketzat Nawat. Tiawit timetztashtawat pal metzti ume tzunti tumin. Ken tina? Nemi yek?
—Porque me gustaría que vinieras y te unieras con nuestros hermanos aquí y que les enseñaras a hablar náhuat. Te pagaremos doscientos colones por mes. ¿Qué decís? ¿Está bien?
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
20 ocurrencias
Tamachtilis 1: Ken tinemi?
Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin
King, Timumachtikan! (2011)
63 ocurrencias
7 Tay horaj timuketza?
Tay horaj tikuchi ka tayua? — Nitakwa chikwey horaj wan nimuteka chiknawi horaj, pal nimuketza peyna.
p. 35 · Ver en el diccionario: peyna
Traducción
¿A qué hora te duermes por la noche? — Como a las ocho y me acuesto a las nueve, para levantarme temprano.
8 Nikpia se mistun
9 Tay tikchiwa?
Nikchiwa tamal wan nikmana et.
p. 41 · Ver en el diccionario: mana
Traducción
Hago tortillas y cuezo frijoles.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
29 ocurrencias
p. 51 · Nahuizalco
Se kunet inte weli patani, tiajwa wan tawawana.
p. 51 · Nahuizalco
Traducción
Un niño no puede volar, latir ni escarbar.
Tey ina yaja?
p. 51 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Qué dice él?
Se pelu weli tiajwa, takwa, tzikwini, tawawana, mutalua iwan kuchi.
p. 51 · Nahuizalco
Traducción
Un perro puede latir, comer, saltar, rascar, correr y dormir.
p. 52 · Nahuizalco
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
24 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Ikuka kielnamik ne iamigitus kilwia; Naj, kilwia, na nikelnamiki ne nuamigitus ka tiyajket tipashaluat ka nepa ka orillas ka itejtenpan ne lagoj.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ina, naja
Traducción
Luego se acordó de sus amiguitos; y dijo, “Yo”, dijo, “me acuerdo de mis amiguitos, como nos paseábamos a la orilla del lago”.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Mukechkupina, kisa pashalua.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Se quita la cabeza y sale a caminar.
Yajki kalinh (m) ana ne ipilawantzitzin.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ana
Traducción
Yajki kalinh (m) ana ne ipilawantzitzin. Yawi kene tan ne puchut, tan ne puchut.
Fue a recoger a sus niños, luego se metió debajo de un puchute, bajo un puchute.
Kishipejket wan kimakaket ne inlama ma kimana.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: mana
Traducción
Kishipejket wan kimakaket ne inlama ma kimana. Kimanki.
Lo pelaron y le pidieron a la nana que se lo cocinara; lo cocinó.
Pwes eje, ej nupilawantzitzin, niu nikmana, tiut titakwat.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: mana
Traducción
“Vaya pues, como no, mis hijitos, lo voy a cocinar, vamos a comer.”
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).