Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985) · Todos los textos

24 ocurrencias · Borrar

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

24 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Ikuka kielnamik ne iamigitus kilwia; Naj, kilwia, na nikelnamiki ne nuamigitus ka tiyajket tipashaluat ka nepa ka orillas ka itejtenpan ne lagoj.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ina, naja

    Traducción

    Luego se acordó de sus amiguitos; y dijo, “Yo”, dijo, “me acuerdo de mis amiguitos, como nos paseábamos a la orilla del lago”.

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Mukechkupina, kisa pashalua.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Se quita la cabeza y sale a caminar.

  • Yajki kalinh (m) ana ne ipilawantzitzin.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ana

    Traducción

    Yajki kalinh (m) ana ne ipilawantzitzin. Yawi kene tan ne puchut, tan ne puchut.

    Fue a recoger a sus niños, luego se metió debajo de un puchute, bajo un puchute.

  • Kishipejket wan kimakaket ne inlama ma kimana.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: mana

    Traducción

    Kishipejket wan kimakaket ne inlama ma kimana. Kimanki.

    Lo pelaron y le pidieron a la nana que se lo cocinara; lo cocinó.

  • Pwes eje, ej nupilawantzitzin, niu nikmana, tiut titakwat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: mana

    Traducción

    “Vaya pues, como no, mis hijitos, lo voy a cocinar, vamos a comer.”

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Na nikelnamiki tay nechilwij nunoyaj wan nu tatanoy.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina, naja

    Traducción

    Recuerdo lo que me contaron mi abuela y mi abuelo.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Yajika keman yaja mayana , ina isel, "por el ultimo nikmai kan nemi nuteku, kan nemi nunan."

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina, mayana

    Traducción

    Así es que cuando le dio hambre, se dijo, “Al fin sé dónde está mi papá, dónde está mi mamá.”

  • niyaw niktajtani tay nikwa, por ke yejemet kipiat deber nechmakat an ka nimayana.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: mayana

    Traducción

    Les voy a pedir algo de comer, porque me lo tienen que dar ahora que tengo hambre.

  • Ajsik né tik ne pwertaj, muketza a media pwertaj, kilwia: nunan, nuteku shalkisa, naj nimayana, nikneki nitakwa.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: mayana

    Traducción

    Llegó allí a la puerta, se paró a media puerta, y dijo, “mamá, papá, salgan, tengo hambre, quiero comer.”

  • Timayana, noy?

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: mayana

    Traducción

    “¿Tenés hambre, muchacho?”

  • Nimayana, nunan.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: mayana

    Traducción

    Nimayana, nunan. Yajika niwitz.

    “Tengo hambre, mamá; por eso he venido.”

  • Shikwa pan pal panu mumayana.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Kunij shikwa sikiera pan por ke tamal te kanaj. Shikwa pan pal panu mumayana.

    Pues por lo menos un poco de pan porque tortillas no hay; comé pan para que se te quite el hambre.”

  • Al fin keman yaja kineki miki ka mayana wan te kipia kishtia se espejuj tay oraj takipini.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: mayana

    Traducción

    Al fin, cuando se quiso morir del hambre y porque no tenía nada, sacó un espejo cuando estaba relampagueando.

La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Nuamikuj ikustuj na nikchiwa kontar cuentos de cosas ke chiwki suceder nin tik nutechan, an nikchij kontar una cosa ke nutatanoy nechiwki kontar Ya nechilwij ka nin tik tutechan kaj de mala suerte kimutiat, kisa se animal ke yejemet kilwiat "Tzuntekumat".

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina, naja

    Traducción

    Nuamikuj ikustuj na nikchiwa kontar cuentos de cosas ke chiwki suceder nin tik nutechan, an nikchij kontar una cosa ke nutatanoy nechiwki kontar Ya nechilwij ka nin tik tutechan kaj de mala suerte kimutiat, kisa se animal ke yejemet kilwiat "Tzuntekumat". Yajika nutatanoy nechchiwki akonsejar kaj te ma ninejnemi tayua porke tamutiat.

    A mi amigo le gusta que le cuente historias de las cosas que han sucedido en mi pueblo. Ahora le voy a contar algo que me contó mi abuelo. Me contó que desgraciadamente en mi pueblo asustan. Hay un animal que le llaman la “calavera.” Así es que mi abuelo me aconsejó que no caminara de noche porque te puede espantar.

  • Wan Lionaj kichiwtuk sentir sujsul sesek, yajika muketztuk peyna bien tayua; kitatia tit pal panu isesek.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: peyna

    Traducción

    Kwikak ne siwat ichan neyuk siwat itukay Lionaj. Wan Lionaj kichiwtuk sentir sujsul sesek, yajika muketztuk peyna bien tayua; kitatia tit pal panu isesek.

    Llevó a la mujer a la casa de la otra mujer que se llamaba Leonarda y ésta había sentido mucho frío. Así es que se levantó muy de noche para prender la lumbre para quitarse el frío.

  • Kilwia: "Nana Lionaj!"

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Kunij, keman ajsik ne takat ke kwika ne siwat ilpijtuk wan isinidor. Kilwia: "Nana Lionaj!"

    Luego, cuando había llegado el hombre que había traído a la mujer amarrada con su ceñidor, le dijo, “doña Leonarda.”

  • Aj, nin nalwika se siwat tina kaj taja.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    “O, traigo aquí a una mujer que se dice ser tú.”

  • Nikilwia: "Doña Leonarda, kan tiyaw?

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    “Le dije, 'doña Leonarda, para dónde vas?'.”

  • Kunij ne siwat pejki mutijtilana.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    La mujer comenzó a colgarse.

  • Na niyaw nimukwepa nikilpia.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina, naja

    Traducción

    “¡La voy a volver a amarrar!”

El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Ne syujti ne nupiltzin kimutij ka yajki kimutiat tzanat ne tik ne mil, yajika kimutij a, ina kitak ne Sipitiyuj, ina.

    El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Una vez lo espantó a mi hijo que había salido a espantar estorninos en la milpa . Así es que se asustó; dice que vio al sipitillo.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).