Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
34 ocurrencias en 3 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku27Naja Ni Genaro6Timumachtikan!1
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
27 ocurrencias
Capítulo 6
Capítulo 7
Capítulo 8
Nemik se piltzin wan se siwapil.
p. 44 · Ver en el diccionario: nemi
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
6 ocurrencias
Nitamachtia Nawat
Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
p. 6
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal
Né ninemik kashtuli tunal iwanmet.
p. 14
Traducción
Kunij walajtuya se nawataketza ipal Meshikal pal tamachtia ne Nawataketzalis, wan kenhayuk kinetuya kaj kipalewia iwan muchi ne tajtamachtiani. Né ninemik kashtuli tunal iwanmet. Né nechishmatijket ka naja niweli nitaketza Nawat, wan kwak nemik ukseseyuk senputzuat teya nechajkawket ma te niu.
Entonces venía uno que hablaba náhuatl de México para enseñar el idioma, y una vez más quería a alguien que le ayudara con todos los profesores. Allí estuvimos quince días con ellos. Allí me conocieron porque sabía hablar náhuat, y cuando había otras reuniones ya no dejaban de invitarme.
Né nechishmatijket ka naja niweli nitaketza Nawat, wan kwak nemik ukseseyuk senputzuat teya nechajkawket ma te niu.
p. 14 · Ver en el diccionario: nemi
Traducción
Kunij walajtuya se nawataketza ipal Meshikal pal tamachtia ne Nawataketzalis, wan kenhayuk kinetuya kaj kipalewia iwan muchi ne tajtamachtiani. Né ninemik kashtuli tunal iwanmet. Né nechishmatijket ka naja niweli nitaketza Nawat, wan kwak nemik ukseseyuk senputzuat teya nechajkawket ma te niu.
Entonces venía uno que hablaba náhuatl de México para enseñar el idioma, y una vez más quería a alguien que le ayudara con todos los profesores. Allí estuvimos quince días con ellos. Allí me conocieron porque sabía hablar náhuat, y cuando había otras reuniones ya no dejaban de invitarme.
Tik ne kenka shiwit niajki ka Honduras; tik ne shiwit 1993 niajki ka Meshikal (ninemik tik ne Estado Campeche); tik ne shiwit 1994 niajki ka Kojtemalan (nikwikak kukunet mijtutianit ipal ne Tenpitzak); tik ne shiwit chiknawi makwil niajki senpa ka Meshikal (ninemik tik ne Provinsiaj Tlashkala, ne timunamijket iwan tawawatianit tik taketzalis Metzali); wan tik ne shiwit 2000 niajki ka Paraway.
p. 14
Traducción
Ese año fui a Honduras; en 1993 fui a México (estuve en el Estado de Campeche); en 1994 fui a Guatemala (llevé niños bailarines del Tempisque); en 1995 fui otra vez a México (estuve en la provincia de Tlashkala, donde nos reunimos con artesanos en la lengua indígena); y en el 2000 fui a Paraguay.
Tunan Tal
Mupanpa naja niwelik nikchiwa muchi tay niwelik tik ne tunal, ninemik wejwey takapiltzin, nechmunekiket pal nitekitik iwanmet.
p. 32
Traducción
Padiush, Nan Tal, ka taja tikitak kwak ninesik, tikitak kwak nipejki niweya, kwak nimuchiwki takat. Mupanpa naja niwelik nikchiwa muchi tay niwelik tik ne tunal, ninemik wejwey takapiltzin, nechmunekiket pal nitekitik iwanmet. Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki. Yajika timetzilwitiat padiush, Tunan Tal!
Gracias, Madre Tierra, porque tú viste cuando nací, viste cuando empecé a crecer, cuando me hice adulto. Gracias a ti pude hacer todo lo que pude en el día, estuve mucho tiempo joven, me necesitaron para trabajar. Después de muchos días envejecí, entonces ya nadie me quiere cuando enfermo, sólo mis hermanos, todavía me quieren pero llegará el día en que nadie me quiera, ni siquiera mis hermanos, llegará el día de mi muerte, entonces ni mi mujer ni mis hijos me querrán, me arrojarán como arrojan la basura en el basurero, sólo tú, Madre Tierra, hasta cuando nos morimos nos quieres, porque entonces abres tus brazos para recibirnos. ¡Por eso te doy las gracias, Madre Tierra!
King, Timumachtikan! (2011)
1 ocurrencia
35 Te niajki nitekiti
Kwak tanesik, nisak wan ninemik yek.
p. 107
Traducción
Ne nukunpa nechwikak ka nuchan, nikunik chiupi at iwan ne pajti, wan né tipanuket hasta ka tayuakik. Kwakuni yaja yajki ichan, wan nimutekak nikuchi. Kwak tanesik, nisak wan ninemik yek.
Me llevó mi amigo a casa, bebí un poco de agua con la medicina, y allí pasamos hasta que anocheció. Entonces él se fue a su casa, y yo me acosté a dormir. Cuando amaneció, me desperté y estuve bien.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).