Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

47 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku29Naja Ni Genaro5Timumachtikan!3El Pipil de la Región de los Itzalcos8The Pipil Language of El Salvador2

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

29 ocurrencias

Capítulo 6

  • Kwakuni nechilik ma nikisa tik techan niktajtani kwejkwechpalachichin.

    p. 32 · Ver en el diccionario: tajtani

  • Tiu-tikchiwat se shaput miktan, wan tiu-tiktaliliat ne tani kwajkwawit wan pichawakchin, pal kan witz, né yu-muwetzi.

    p. 33 · Ver en el diccionario: tani

  • Inte yajki ka ajku wan kitzkik ka tani, panuk ten ne itili.

    p. 35 · Ver en el diccionario: tani

  • Kwakuni kitapuk ne tepet wan yaja nakak kunaktuk tani ne sinti.

    p. 36 · Ver en el diccionario: tani

Capítulo 7

  • Wan kitak tik ne kujtan se siwamasat, wan kimutilik wan se tamutani.

    p. 39

Ver las 28 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

5 ocurrencias

Ne Tutut

  • Muchi tikmatit ka se tutut patani.

    p. 40

    Traducción

    Muchi tikmatit ka se tutut patani. Pero ken kichiwa pal weya, tesu akaj kimati. U su kimatit ka nesi ipal se teksisti, kaj kitakwaltia? Tay mumati, ka inan kitakwaltia.

    Todos sabemos que un pájaro vuela. Pero cómo hace para crecer, nadie sabe. O si saben que nace de un huevo, ¿quién le da de comer? Lo que se sabe es que su madre lo alimenta.

  • Wan pewa kitakwaltia ne shulut tutut ne inan ne tutuchin, ashta ma weya pal kitzkia iujumiyu wan weli patani pal kitemua itakwal.

    p. 40

    Traducción

    Achtu ne tutut tapishua ne teksisti, nemanha kipachua ashta ma puni, wan puntuk kenhayuk kipachua. Wan pewa kitakwaltia ne shulut tutut ne inan ne tutuchin, ashta ma weya pal kitzkia iujumiyu wan weli patani pal kitemua itakwal.

    Primero el pájaro pone el huevo, luego lo apacha hasta que nazca, y después de nacido todavía lo apacha. Y la madre del pájaro empieza a darle de comer al pájaro joven, hasta que crezca y le salgan plumas y pueda volar para buscar comida.

  • Wan kwak kita ka ne tutuchin welia patani, kunij kichiwa ka kiselia mayan, pal pewa patani.

    p. 40

    Traducción

    Yajika inan achtu kitakwaltia. Wan kwak kita ka ne tutuchin welia patani, kunij kichiwa ka kiselia mayan, pal pewa patani. Ka su te kichiwa kiunij, ne tutuchin te keman patani, maya kichia ne takwal tik ishumul.

    Por eso su madre primero lo alimenta. Y cuando ve que el pajarito ya puede volar, entonces le hace pasar hambre, para que empiece a volar. Porque si no hace así, el pajarito nunca hace el intento de volar, sólo espera la comida en el nido.

  • Ka su te kichiwa kiunij, ne tutuchin te keman patani, maya kichia ne takwal tik ishumul.

    p. 40

    Traducción

    Yajika inan achtu kitakwaltia. Wan kwak kita ka ne tutuchin welia patani, kunij kichiwa ka kiselia mayan, pal pewa patani. Ka su te kichiwa kiunij, ne tutuchin te keman patani, maya kichia ne takwal tik ishumul.

    Por eso su madre primero lo alimenta. Y cuando ve que el pajarito ya puede volar, entonces le hace pasar hambre, para que empiece a volar. Porque si no hace así, el pajarito nunca hace el intento de volar, sólo espera la comida en el nido.

King, Timumachtikan! (2011)

3 ocurrencias

20 Shu shikua se amatzin!

  • Shu shitajtani tik ne tiendaj.

    p. 70 · Ver en el diccionario: tajtani

    Traducción

    Inte nikmati. Shu shitajtani tik ne tiendaj.

    No sé. Ve a preguntar en la tienda.

23 Kanka yawi?

  • Te nikmati, yawi tajtani tik ne tiendaj.

    p. 79 · Ver en el diccionario: tajtani

    Traducción

    No sé, va a preguntar en la tienda.

24 Tik ne tiankis (1)

  • Paula kinutza, wan kitajtani keski ipatiw ne pula.

    p. 81 · Ver en el diccionario: tajtani

    Traducción

    Se siwat mutalia kinamaka awakat wan pula tik ne tiankis. Paula kinutza, wan kitajtani keski ipatiw ne pula.

    Una mujer se pone a vender aguacates y plátanos en el mercado. Paula le habla, le pregunta cuánto valen los plátanos.

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

8 ocurrencias

p. 51 · Nahuizalco

  • Se kunet inte weli patani, tiajwa wan tawawana.

    p. 51 · Nahuizalco

    Traducción

    Un niño no puede volar, latir ni escarbar.

p. 57 · Nahuizalco

  • Ma' shitajtani iwan shitama' ka metztajtani.

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tajtani

    Traducción

    No pidas y da cuando te pidan.

p. 59 · Nahuizalco

  • Tikita ken patani pak ne shushuchit pal kichichit inekyu ne kipia iyulijtik.

    p. 59 · Nahuizalco

    Traducción

    Miras cómo vuelan de flor en flor para libar de ellas el néctar que dentro tienen?

p. 60 · Nahuizalco

  • Ini puvrechin pupuyut kitajtani limusna, ne mas yek ishnamik ipeluchin.

    p. 60 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tajtani

  • Kitajtani pal ne chulej.

    p. 60 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tajtani

Ver las 7 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

2 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Yajki kitajtani seyuk konsejoj.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tajtani

    Traducción

    Yajki kitajtani seyuk konsejoj. Yajki ka tiupan chan ne palej, ma kimaka ne konsejoj ken kichiwaskia.

    Fue a pedir consejo; fue a la iglesia, a donde el padre. Este le aconsejaría sobre lo que debía hacer.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • niyaw niktajtani tay nikwa, por ke yejemet kipiat deber nechmakat an ka nimayana.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: tajtani

    Traducción

    Les voy a pedir algo de comer, porque me lo tienen que dar ahora que tengo hambre.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).