Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

28 ocurrencias en 4 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku12Timumachtikan!11El Pipil de la Región de los Itzalcos3The Pipil Language of El Salvador2

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

12 ocurrencias

Capítulo 10

  • Yaja inak ka keman yaja nemituya siwapil, kilijket ne shujshulejmet ka ipan ne teupan nemituya se ujti ka yawi chan ejekat, wan ne nemi se kumit kwakwalaka wan at, wan mushtukat muchi maltiat.

    p. 51 · Ver en el diccionario: ujti

Capítulo 23

  • Se piltzin kiwikat tik ne ujti wan kiliat ma mutali tik se tet.

    p. 78 · Ver en el diccionario: ujti

Capítulo 28

  • “Tiu-tikitzkia nikan, tik ne ujti tiu-tiknamiki se takat witz metznamiki wan yu-metztajtanilia: 'Ashta kan tiwitz?' iwan tiu-tikilia: 'Ka Ijtzalku.' Iwan yu-metztajtanilia asu talwika se amat, wan tiu-tikilia: 'Nikan nalwika.' Tikmakak ne amat wan ne yu-metzilia: 'Shiktzajtzakwa ne muish!'...

    p. 84 · Ver en el diccionario: ujti

Capítulo 29

  • Se wipta inat ka panuk se piltzin nikan tik ne techan tajtani kanka yawi ne ujti ka kalaki kalijtik ne tepet.

    p. 86 · Ver en el diccionario: ujti

Capítulo 31

  • Wan kan pejket tinejnemit tik ne at, ne nikitak kan ne nejnemi muchayawi ne ujti kan panu, wan yaja waktuk.

    p. 89 · Ver en el diccionario: ujti

Ver las 12 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

11 ocurrencias

5 Tay kichiwa?

  • Ne kal nemi tik ini ujti.

    p. 30 · Ver en el diccionario: ujti

    Traducción

    La casa está en esta calle.

  • Kan nemi ne ujti?

    p. 30 · Ver en el diccionario: ujti

    Traducción

    ¿Dónde está la calle?

  • Yaja mutalua tik ne ujti.

    p. 31 · Ver en el diccionario: ujti

    Traducción

    Él corre en la calle.

26 Tik ne shajkal

  • — Shikita uni kuyamet tik ne ujti.

    p. 86 · Ver en el diccionario: ujti

    Traducción

    — Shikita uni kuyamet tik ne ujti. Wan taja, tikpia kujkuyamet?

    — ¡Mira ese cerdo en el camino! ¿Tu tienes un cerdo?

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti.

    p. 95 · Ver en el diccionario: ujti

    Traducción

    — Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti. Niawa tel!

    — Ella me dijo que no puedo hablar con nadie en el camino. Ya me voy pues!

Ver las 11 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

3 ocurrencias

p. 66 · Nahuizalco

  • Shu nuipan, ka (naja) nimetzwikas maltijtuk wan tawil tik ne ujti.

    p. 66 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ujti

    Traducción

    Tikneki tiyaw nuwan? Shu nuipan, ka (naja) nimetzwikas maltijtuk wan tawil tik ne ujti.

    Quieres ir conmigo? Sígueme, que (yo) te llevaré bañado de luz por el camino.

  • Eej, nutelpuchin nimetztasujta: ka ne lado wewejka pal taja (inak ne iteku ne taltijpak), ka ne tami nikajkawa miak chijchikitikmet ka kenha taja, kinekit witzet nuwan, pal senyawi nuwan iwan metzishmatis tik ne weyak ujti, pal timumachtiat teya cosas sin ke inte tikisat inte weli mumati (numati).

    p. 66 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ujti

    Traducción

    Sí, hijito querido: en aquellos lejos lugares para ti (dijo el padre del mundo), allá acabo de dejar muchos pequeñuelos que, como tú, desean venir conmigo, para acompañarme y conocerte en mi largo viaje, y para aprender muchas cosas que, sin salir no se pueden saber.

p. 73 · Nahuizalco

  • Ka nikan (nian) se tukat kenha nemi kicha ivavayu pal kitzkia ijijkwich iwan sayulin; ka ne se taltusan iwan ne weweyak iwan wan kwekwelna ijistit kwilewa ne tal, kitemua sijsikat pal kikwa; mas ka ne se takatzin ke musewia itan ne tunal chichinawi kipupua ne kojtan pal tik yaja kituka: tawiyal, shishikama, et, kamu, kanyash, ayu, talkamu, pula, kinia iwan teya muchi yaja ne tik techan timunekit; tik ini lado, se siwatuchti wan ume ipilawanchichin kinma' inchichit; tik ne seuk se at ka tzikwini wan wetzi ka patak kojtik pak wejwey wan tzijtzitzintik talpetat ka yaja ne at patak kutzajtzi saya mukwepa istak pusu iwan ini iwan mukwepa senpa pal yawi tik ne weya ujti; at tik wejwey ustut muitat panut mijmiak clases mijmichin, chakalin, tekwisi, ajayutzin iwan majmayankamet akukemet.

    p. 73 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ujti

    Traducción

    Tikita nikan (nian) se kawayujchin, se mistunchin ne kijkitzkia (kitkijkia) se kimichinchin; ka ne ume peluchichin ka mutalua sin ke tzutawa ishpan inan? Ka nikan (nian) se tukat kenha nemi kicha ivavayu pal kitzkia ijijkwich iwan sayulin; ka ne se taltusan iwan ne weweyak iwan wan kwekwelna ijistit kwilewa ne tal, kitemua sijsikat pal kikwa; mas ka ne se takatzin ke musewia itan ne tunal chichinawi kipupua ne kojtan pal tik yaja kituka: tawiyal, shishikama, et, kamu, kanyash, ayu, talkamu, pula, kinia iwan teya muchi yaja ne tik techan timunekit; tik ini lado, se siwatuchti wan ume ipilawanchichin kinma' inchichit; tik ne seuk se at ka tzikwini wan wetzi ka patak kojtik pak wejwey wan tzijtzitzintik talpetat ka yaja ne at patak kutzajtzi saya mukwepa istak pusu iwan ini iwan mukwepa senpa pal yawi tik ne weya ujti; at tik wejwey ustut muitat panut mijmiak clases mijmichin, chakalin, tekwisi, ajayutzin iwan majmayankamet akukemet.

    Ves aquí un caballito, un gatito que cazó un ratoncillo; allá dos perritos que corren sin cansarse cerca a la madre? Acá una araña que parece estar haciendo su tela para cazar moscas y mosquitos; allí un topo, que, con sus largas y corvadas uñas escarba la tierra, buscando hormigas para comérselas; más allá un hombre que sin descansar bajo el ardiente sol limpia el campo para en él sembrar maíz, jícama, frijoles, yuca, caña, oyama, batata, plátano, guineo y de todo lo que en el pueblo hace falta; en este lado, una coneja con sus dos conejuelos al pie dándoles de mamar; en ese otro, un río que salta y cae de muy alto sobre grandes y duras peñas, por lo que el agua hace mucho ruido volviéndose blanca y ésta, aquella otra vez, para seguir su largo camino, río que en sus profundas pozas vense pasar muchas clases de peces, camarones, cangrejos, tortugas y hambrientos caimanes.

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

2 ocurrencias

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Pero en ese caso siyujti nemi se takat intelijentej, wan muchiwki proponer ke era de mas tay witzet kichiwat nin tik tutechan.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Pero en este caso, una vez hubo un hombre muy inteligente que decía que lo que venían a hacer al pueblo era demasiado.

El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Ne syujti ne nupiltzin kimutij ka yajki kimutiat tzanat ne tik ne mil, yajika kimutij a, ina kitak ne Sipitiyuj, ina.

    El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Una vez lo espantó a mi hijo que había salido a espantar estorninos en la milpa . Así es que se asustó; dice que vio al sipitillo.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).