Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

119 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku30Naja Ni Genaro6Achtu Taksalis5Timumachtikan!24El Pipil de la Región de los Itzalcos52The Pipil Language of El Salvador2

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

30 ocurrencias

Capítulo 1

  • Ashkan kichiwak ume taria, musta kichiwas ume taria, wipta kichiwas ume taria.

    p. 18 · Ver en el diccionario: ume

Capítulo 2

  • Nemi ume kuku, ken ne shushukna ush pushawa, iwan ne tepitin.

    p. 20 · Ver en el diccionario: ume

Capítulo 3

  • Nikasik ume mapachin iwan nimutaluk wan ne pejpelu.

    p. 25 · Ver en el diccionario: ume

  • Ashkan nu-niaw ume yual pal nikitzkia se sorio.

    p. 25 · Ver en el diccionario: ume

Capítulo 6

  • Nakak ume tzuntekun.

    p. 30 · Ver en el diccionario: ume

Ver las 28 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

6 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Ne ume ipal Kushkatan.

    p. 4 · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

  • Maya nimumachtij ume taksaya.

    p. 4 · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.

    Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.

Nitamachtia Nawat

  • Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    p. 6 · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis

  • Tiawit timetztashtawat pal metzti ume tzunti tumin.

    p. 12 · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    —Ka naja niknekiskia ma shiwi timusenpua nikan iwan tumajmanujwan wan shikinmachti taketzat Nawat. Tiawit timetztashtawat pal metzti ume tzunti tumin. Ken tina? Nemi yek?

    —Porque me gustaría que vinieras y te unieras con nuestros hermanos aquí y que les enseñaras a hablar náhuat. Te pagaremos doscientos colones por mes. ¿Qué decís? ¿Está bien?

p. 16

  • TAKUTUN UME Techan wan Tiut

    Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    SEGUNDA PARTE Pueblo y Dios

Ver las 6 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

5 ocurrencias

Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!

  • Semaya tinejnemit makwil cuadraj kan kalaki ne tunal wan ume ka ajkuik.

    Ver en el diccionario: ume

Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta

  • Niajsi nitekiti chikume horaj.

    Ver en el diccionario: chikume

Tamachtilis 13. Kaj kichiwa chilmul?

  • Nimetzmaka se shunakat wan ume chil.

    Ver en el diccionario: ume

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Nitakwa ka chikume oraj.

    Ver en el diccionario: chikume

Tamachtilis 15: nikneki yey kumal wan yey tzutzukul

  • Nikneki ume chikitik wan se ombrón.

    Ver en el diccionario: ume

King, Timumachtikan! (2011)

24 ocurrencias

4 Tay tikneki?

  • Semaya ume tamal.

    p. 27 · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    Te. Semaya ume tamal.

    No. Sólamente dos tortillas.

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Ume takat.

    p. 33 · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    Dos hombres.

7 Tay horaj timuketza?

  • Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.

    p. 35 · Ver en el diccionario: chikume

    Traducción

    Tay horaj tikisa? — Naja nikisa chikwasen horaj. Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.

    ¿A qué hora sales? — Salgo a las seis. Llego a las siete, y trabajo hasta mediodía.

9 Tay tikchiwa?

  • Ajsi chikume horaj.

    p. 41 · Ver en el diccionario: chikume

    Traducción

    Llega a las siete.

10 Tay tikwa?

  • Niajsi chikume horaj.

    p. 44 · Ver en el diccionario: chikume

    Traducción

    Llego a las siete.

Ver las 21 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

52 ocurrencias

p. 47 · Nahuizalco

  • Chikume tapech.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: chikume

    Traducción

    Siete camas

  • Ume peta-pala.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    Dos petates viejos

  • Chikume sapiltzin.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: chikume

    Traducción

    Siete niñas

p. 48 · Nahuizalco

  • Ume petat wan se chikiwit.

    p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    Dos esteras y un canasto

  • Ume ish wan yey kwakwacho.

    p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    Dos ojos y tres cuernos

Ver las 38 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

2 ocurrencias

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • A los tres dias ka panutuk ne urakan wan kikwajtiwit ne chumpipi. walajket ume takamet wan se siwat kitemuat, kunij ajsiket ichan ne takat kaj kikutaminki por que yejemet poco mas o menos kimatiata katka kaj kikutamin.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    Al tercer día de que había pasado el huracán y que se habían comido el chompipe, llegaron dos hombres y una mujer buscándolo. Llegaron a la casa del hombre que lo había atrapado porque más o menos sabían quien lo había atrapado.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Yaj propio ne chulet nechiwtuk kontar, yaja itukay Lorenso López kipiatuya ume ipilawan.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ume

    Traducción

    El viejo mismo me contó esto. Se llamaba Lorenzo López. Tenía dos hijos.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).