Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

55 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku24Naja Ni Genaro11Achtu Taksalis12Timumachtikan!3El Pipil de la Región de los Itzalcos5

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

24 ocurrencias

Capítulo 2

  • Nemi ume kuku, ken ne shushukna ush pushawa, iwan ne tepitin.

    p. 20 · Ver en el diccionario: ush

  • Weli tikwat uksituk ush tishkal ush shushuik.

    p. 22 · Ver en el diccionario: ush

Capítulo 7

  • Kitak ne piltzin ka nemi masat wan tutulin wan patush wan tijtijlan, wan tepeskwinti, kutush wan kujtankuyamet wan yutuch, wan wilut wan nashilin wan kuyankuat wan takwatzin, wan mapachin wan tukat wan tzikat wan tzunpupu, wan papalut wan kalat wan tzinakan.

    p. 41

Capítulo 9

  • Kiuni ka nesi ka kuat, ne iweyka inte nesi, ush kuat, ita.

    p. 50 · Ver en el diccionario: ush

Capítulo 10

  • Kwakuni weli metzilia asu metztalkulia ush inte.”

    p. 51 · Ver en el diccionario: ush

Ver las 18 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

11 ocurrencias

Ken Titankwaketzat

  • Wan kwak kunyuaki mukwepat mutankwaketzat pal kimakat padiush ka panuket ne tunal, wan te panuket datka.

    p. 18 · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    Y cuando oscurecía volvían a orar para darle gracias por haber pasado el día sin desgracia alguna.

Ne Teku Tunal

  • Teku Tunal, timetzmakat padiush ka tikiskia pal tinemi tuwan muchi ne tanestuk pal titechtawilua wan pal titechtutunia pal te tikseliat sesek ka su te titechtutunia tiwelit timikit ipal sesek.

    p. 20 · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    Padre Sol, te damos gracias porque ya saliste para estar con nosotros todo el día para que nos alumbres y para darnos calor para que no pasemos frío porque si no nos calientas nos podemos morir de frío.

  • Nusan timetzmakat padiush ka mupanpa ne kwajkwawit shuchikisat pal tamakat itakil, wan kwak ne takil chamajkakisa, nemanha tultiya wan tultik mukutuna pal tikwat.

    p. 20 · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    También te damos gracias porque por ti los árboles florecen para dar su fruto el cual crece, después se sazona y sazón se corta para comerlo.

  • Yajika padiush Teku Tunal ka taja tikchiwa ka ne kwajkwawit kipiat itakil.

    p. 20 · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    Por eso gracias Padre Sol porque tú haces que los árboles tengan fruto.

Tlalok

  • Yajika padiush, Tiut Tlalok.

    p. 22 · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    Taja, Tiut Tlalok, timetzmunekit pal tiijyukwit ka su te tiijyukwit, su te tinemi tuwan, tesu tiwelit tinemit yultuk. Yajika padiush, Tiut Tlalok.

    A ti, Dios Tlaloc, te necesitamos para respirar porque si no respiramos, si no estás con nosotros, no podemos vivir. Por eso gracias, Dios Tlaloc.

Ver las 11 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

12 ocurrencias

Tamachtilis 1: Ken tinemi?

  • Yek nusan padiush.

    Ver en el diccionario: padiúsh

Tamachtilis 5: Keski ipatiw?

  • Sujsul padiush!

    Ver en el diccionario: padiúsh

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Wan mutzuntekun metzkukua, ush mukupak?

    Ver en el diccionario: ush

  • Padiush tapajtiani.

    Ver en el diccionario: padiúsh

Tamachtilis 11. Nimetzmaka awakat.

  • Padiush, tikneki awakat?

    Ver en el diccionario: padiúsh

Ver las 12 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

3 ocurrencias

9 Tay tikchiwa?

  • Yek, padiush.

    p. 41 · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    Bien, gracias.

25 Tik ne tiankis (2)

  • — Baj, padiush — ina Paula.

    p. 84 · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    — Vaya, gracias — dice Paula.

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Padiush, tajtzin Kuyut.

    p. 95 · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    — Padiush, tajtzin Kuyut. Niasneki nusel, ken nechtuktij ne nunan.

    — Gracias, señor Coyote. Iré sola, como me mandó mi madre.

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

5 ocurrencias

p. 61 · Nahuizalco

  • Ne shukut, ne chalu, ne chumi, ne matza, ne nawa iwan ne tzaput patak ajajwiak; ne pula nusan iwan ne kinia, weli mukwa shushuwik ush ujuksituk, iwan ne mucha ajajwiak iayu.

    p. 61 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ush

    Traducción

    El jobito (jocote), la guayaba, el anón, la piña, y el zapote son muy sabrosas; también el plátano y el guineo se pueden comer verdes o maduras con las que se hace sabroso el caldo.

p. 68 · Nahuizalco

  • Padiush, yek piltzin.

    p. 68 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    Gracias, buen muchacho.

  • Padiush, Tutekuyu metztashtawis.

    p. 68 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: padiúsh

    Traducción

    Padiush, Tutekuyu metztashtawis. Kiuni niknetuya naja.

    Muchas gracias, Dios te lo pagará. Así lo deseaba yo.

p. 70 · Nahuizalco

  • Ne chichiwalmetat mutalia tik ne talchi ush mutalia pak ne ume chakwayu, iwan ne ume imey mutalua wan itajpal yawi iwan witz ne imeymetat weli mutisi yek.

    p. 70 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ush

    Traducción

    La piedra de moler se pone en el suelo o encajada en dos horquetas, y con las dos manos se corre con fuerza y va y ven la mano de piedra para poder hacer bien el molido.

p. 74 · Nahuizalco

  • Mumachteya mupewaltia ma amatachia achtu tik amat patak yulik ka tzalanik miak ken nemi pal mumati, pal kiuni mujkwilua tey mutalia ush taketzat wan muamatachia tik kojtik kupak, mutalia tik tutzuntekun, ma tzalani yek yaja ne tuten, ka tzutzuntalijtuk, kia ne (?) inte kipiat intiajpal kenha ne (?) kipia.

    p. 74 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ush

    Traducción

    El discípulo principiante debe leer primero en el libro muy despacio por sonidos, tanto como sea necesario para entenderlo, después se escriben las palabras u oraciones y se leen en alta voz, teniendo cuidado de que suenen bien las vocales acentuadas, tanto las fuertes como las débiles.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).