Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

81 ocurrencias en 4 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku40Naja Ni Genaro19Timumachtikan!10The Pipil Language of El Salvador12

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

40 ocurrencias

Capítulo 1

  • Yajika, miak inte kitukat ne tunalmil.

    p. 18

Capítulo 7

  • Yajika, ini nemi ka tikita ken tikpia, naja nimetzilia: shikua chiupi kupal pal ne katayuaya nikneki ma shikpupuchwi ini tumin.

    p. 43

  • Yajika, ká tatuka kipias ken panu.

    p. 43

  • Yajika, nikneki naja ma shikchiwa ken ne nimetzilia.

    p. 43

  • Yajika, nina naja ka tikitakan ken tikpiasket, ka ini tumin yultuk.”

    p. 43

Ver las 40 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

19 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.

    p. 4

    Traducción

    Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.

  • Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.

    p. 4

    Traducción

    Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.

    p. 8

    Traducción

    Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.

    Me dijo la fecha del congreso para que llegase. Y así hicieron para conocerme los especialistas. Vieron que yo sabía hablar náhuat y también escribirlo. Quizá por eso es que en cuatro congresos me dijeron que me iban a dar trabajo.

Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal

  • Yajika, tik ne nawi shiwit musemputzuat, nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw tik ne Chankultura.

    p. 14

    Traducción

    Así en el cuarto año de reuniones me ofrecieron trabajo en la Casa de La Cultura.

Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan

  • Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.

    p. 16

    Traducción

    Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat. Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.

    Los habitantes no sabían hablar en español, ni sabían escribir ni leer. Por eso, cuando llegaron los hombres blancos, ellos no entendían lo que decían los hombres y las mujeres.

Ver las 19 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

10 ocurrencias

17 Taika tichuka?

  • Yajika te kuchi.

    p. 63

    Traducción

    Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.

    ¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.

20 Shu shikua se amatzin!

  • Yajika te niweli nitajkwilua!

    p. 70

    Traducción

    Nikmati! Yajika te niweli nitajkwilua!

    ¡Lo sé, por eso no puedo escribir!

33 Sujsul nipakiskia

  • — Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.

    p. 103

    Traducción

    — Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.

35 Te niajki nitekiti

  • Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech.

    p. 107

    Traducción

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

37 Taika te tiwalaj?

  • — Ika niajki Sentzunat, yajika te niwalaj.

    p. 113

    Traducción

    — Porque fui a Sonsonate, por eso no vine.

Ver las 10 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

12 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Jaika (Yajika) ja (ka) tesu pajti.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    “Así es que, no mejora”..

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Yajika neurakaneros witzet de Chiltiupan, witzet kwikat elut pal kikwa, pero kunij muchiwket jregar por ke kimiktijket se siwapil wan kikwajket.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Así es que, los “huracaneros” en realidad vienen de Chilteopan; vienen a llevarse las mazorcas para comer. Pero se fregaron, porque habían matado a una muchacha y se la habían comido.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Yajika keman yaja mayana , ina isel, "por el ultimo nikmai kan nemi nuteku, kan nemi nunan."

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Así es que cuando le dio hambre, se dijo, “Al fin sé dónde está mi papá, dónde está mi mamá.”

  • Yajika niwitz.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Nimayana, nunan. Yajika niwitz.

    “Tengo hambre, mamá; por eso he venido.”

  • Yejemet ka kipiat tumin, yajika ne yajket kimakat fin tik Arkuj, wan naj te nechajkawilijket tumin, maya pobresaj.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Ellos son los que tienen pisto. Así fue que llegaron allá a terminar en el arco . Y no me dejaron pisto, sino pura pobreza .

Ver las 12 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).