Textos

Ashkan tiu-tiktaliat tik ne kushtal ipal tikwikat pak ne kawayu pal tikwikat ka techan ne tawial pal tami tiksajsakat.

p. 19

Ashta ma tami, tikwikat yey kawayu pal tami talsajsakat.

p. 19

Musta tikwikat ne yey kawayu.

p. 19

Kan waktuka, tiktaliat ijtik kumal pal shamani pal tikishtiliat ne iewayu.

p. 20

Ne kuku keman kikwajtuk ne metzti inte kipia inakayu, iayu chiupichin.

p. 21 · Ver en el diccionario: at, ayu

Ne papaya muteki shushuik, muishtilia iewayu, tikpitzakuat.

p. 21

Tikmanat pal kisa ne ilechayu.

p. 21

Nemi miak kwajkwawit kichat intakil, ken ne chiltik tzaput, muyutzaput, sinkuya, patach, chulu istak, chulumui, chilimuyu, ichkashukut, durasnu, lala, lima, tzuntzaput...

p. 21

Mushtilia ne iewayu pal kisa ne ilechayu, musalua se kwechpala pal kikwi ne ilechayu, mumana ijtik se kumit wan at.

p. 22

Keman seseka, mumalina ne kwechpala pal kisa ne iayu ne kwawit.

p. 22 · Ver en el diccionario: at, ayu

Weli tikmanat ne kinia wan ne iewayu wan nekti.

p. 22

Keman ne akat chikawi, tikutunat, tiktisit, tikmanat ne iayu ne akat pal tikchat nekti.

p. 22 · Ver en el diccionario: at, ayu

Ne iat, keman waktuk ne iswayu, tikimiluat iwan tikchichinat.

p. 23 · Ver en el diccionario: iswat

Yaja ne iayu ne chil pal titakwat ajwiak.

p. 23 · Ver en el diccionario: at, ayu

Ne itekuyu ne kamujtal yajki se wipta ka tayua kinpajpashua.

p. 26

“Inte nemi ne itekuyu.

p. 26

“Ne witz ne itekuyu wan se tit chiltik.

p. 26

“Ne itekuyu nemi tachichina.

p. 26

Su ne itekuyu, niu-niknutza su nechtalkulia sese kajkamu.

p. 27

Kinutzki ne itekuyu, wan te asik.

p. 27

Kisa ka tayua pal yu -kuchi wan se seuk.

p. 29 · Ver en el diccionario: yawi

Yajki ne itzuntekun, yajket ne imejmey, kwakuni yajket ne imejmetzkuyu.

p. 29

Wan nemá ne seuk katayua muketzki tachia kan ne kujkupewtuk, wan kitak naktuk isel inajnakayu.

p. 29

“Kan ne kujkupewtuk, isel najnakayu.”

p. 29 · Ver en el diccionario: nakat

Kwakuni witz ne imejmetzkuyu, kenhaya inte welik.

p. 30

Kwakuni musaluk tech ne ishulejyu.

p. 30 · Ver en el diccionario: shulejyu

Takwa kan ne takwa ne shulejyu.

p. 30 · Ver en el diccionario: shulejyu, shulét

Wan pal mijkwita, tik ne itili ne shulejyu; wan pal mushisha, tik ne kulutzin ne shulejyu.

p. 30 · Ver en el diccionario: shulejyu, shulét

Wan pal kuchi, mukupewa katka tech ne ishulejyu, wan kuchit sanse wan tajtaketzat yek.

p. 30 · Ver en el diccionario: shulejyu

San mulina ne ishulejyu, nemá nemi yaja pachiwia pal-te kiajkawa.

p. 30 · Ver en el diccionario: shulejyu

Kwakuni kishtik ne ikwechpala ne ishulejyu wan kitalik pal ma mutali ne itzuntekun.

p. 31 · Ver en el diccionario: shulejyu

Kwakuni tejkuk ne shulejyu wan kiasik se, wan kaltajtalik se.

p. 31 · Ver en el diccionario: shulejyu, shulét

Kwakuni kiski mutalua ne masat, wan kan kikak ka mutaluk, inak yaja ka mutaluk ne shulejyu.

p. 31 · Ver en el diccionario: shulejyu, shulét

Kwakuni temuk ne ishulejyu.

p. 31 · Ver en el diccionario: shulejyu

Kwakuni kintitanik kalkwit at wan kinmaka tzutzukul pal yu -kalkwit ne at.

p. 34 · Ver en el diccionario: yawi

Kwakuni yajki tachia, wan kitak ka kimakatuk, ka chipintuk yajtuk ne iesyu.

p. 39

Yajki ipan tachia yawi kan ne chipintuk ne iesyu, wan asik kan nemi se achin.

p. 39

Nikan nemi ini inhujumiyu.

p. 40

Uni yaja ne kitilana ne iesyu ne tal.

p. 43

Kwakuni yajket kitapuat se tenkal kan ne kipiat muchi ne ujumichichin pal muchi tey ne nejnemit wan nawi ikshi nikan taltikpak, wan muchi iujmiyu ne tutuchichin ne patani.

p. 46

Timetzmakat sejse umichichin wan sejse iujmiyu muchi tey ne welit patanit.

p. 47

Uni kunet ina ka ini wey kuat yaja itekuyu ne chajchalchiwit.

p. 50

Yawia witz ikuni ne itekuyu ne kal, yawi metzajwa.”

p. 51

Kwakuni kiasik ne itekuyu ne kal wan kilijki ka yaja asituya asu weliskia kimaka tey kicha ne lamajtzin.

p. 51

Semaya naja weli nikalaki ika naja niitekuyu.

p. 52

“Shu-shikili ka naja inte niktemujtuk, nian nikilijtuk ka naka yaja ken itekuyu.

p. 52

Keman naja nimiki tiu-tinaka ken itekuyu ne kal.”

p. 52

Niu-nimetzmaka se aniyu taja tikwika tik mumey.

p. 55

Wan ne tepewa kenhaya yajasan itekuyu muchi ne shujshuchit.

p. 58

Su wetzi miktuk, kikwit chiupi iswayu wan kitzuntisit, kichat chiupi achin wan kimakat ma kiuni.

p. 59 · Ver en el diccionario: iswat

Kan ne wetzi pak se kwawit, semaya ne iswayu shini.

p. 61 · Ver en el diccionario: iswat

Muchi uni, muita, muchi tekwisi inte kipia iesyu.

p. 64

Muita ka ne metzti kitekimaka ne ajat, wan muita ka siwat nusan ne at, ika nesi kukuya nusan ken kukuya se siwat: itenpan kishtia ne iesyu wan ne pusul.

p. 67

Ne kitepewat kajkawayu pal ma kikwakan ne kujkuat.

p. 71

Semaya iayu kiunik, ne nakat inte kikwajki.

p. 71 · Ver en el diccionario: at, ayu

Inat ka yaja ne itekuyu pal ne shupan.

p. 72

Ne iesyu kisentaliat ne Tuteku tey yejemet kipiatuyat tik iteupan.

p. 78

Nakaket kajkal wajwaktuk, muchi intekuyu mikiket.

p. 80

Kan ne palanik ne inhujumiyu, nekan takatki se kwilintal.

p. 82

Nemik se takat kipiak paktu iwan ne itekuyu ne tepet.

p. 84

Asik itekuyu ne tepet tachia tey ne kichiwat, wan asik ne ijiu itech ne itekuyu ne tepet, wan kan asik tajtanik:

p. 85

Ne itekuyu ne kal kan asik tajtani kilijki:

p. 86

Naja nikneki nitaketza iwan ne itekuyu ne tepet.

p. 86

Kwakuni walkiski wan kilik ne itekuyu ne tepet:

p. 87

“Wan ne iswayu inte nesi ush shushukna nian nesi tey, wan né muita ka nesi kunyuachin.

p. 91 · Ver en el diccionario: iswat

Wan uni kwawichin kipia yejyey iswayu.

p. 91 · Ver en el diccionario: iswat

Wan kiuni yawi pal ka ajku, wan ne iswayu kipia tech ne ikuyu, kenhaya ken nesi se kutejkuni.

p. 91 · Ver en el diccionario: kuyu, iswat

“Inte kipia itekuyu, niu-nikwika chiupi nusin!”

p. 92

Wan kan kitak ka welik kiwika wan inte nesi itekuyu, pejki kiwika mujmusta ne sinti.

p. 92

Wan kan kitak ka nemik tapishka wan inte asi ne itekuyu, inak yaja:

p. 92

Kwakuni kiski ne itekuyu ne sinti wan kiwikak ne isiwaw ne takat.

p. 92

Yajki ne takat minaya kichia ne isiwaw, wan kitzutzun ne tekwani ne tenkal pal ne itekuyu ne kujtan.

p. 93

Wan kan kitzutzun yeshpa, kwakuni walkiski ne itekuyu ne kujtan wan kilik:

p. 93

Wan kan kitak ne takat, ne ishulejyu ne siwat, yajki ka ichan.

p. 94 · Ver en el diccionario: shulejyu

Kwakuni yajki kan nemi ne ishulejyu.

p. 97 · Ver en el diccionario: shulejyu

Niu-nikilia ne nushulejyu.

p. 108 · Ver en el diccionario: shulejyu

Wan kinutzat se shuletzin ma kimiktia se mistun pal kishtiat ne ikwetashyu pal yawit kitalkuliat ne pale ka kinnamiktijtuk.

p. 109

Tiu-tikmaka chiupi ne mushulejyu.

p. 112 · Ver en el diccionario: shulejyu

Kwakuni tiu-titachia su kan tiasi miktuka: kwakuni tiu-tikwi chiupi tey ne nimetzmakatuk, tikchachankwa wan ne mutenhayu, tikmaka tik ne iten… su tikasi miktuka.

p. 117

“Tey ne tikwika pak ne kajkawayu?”

p. 118

“Ashan tiu-tipewa timumachtia: ashan tiu-tiawit ijtik ne ujti wan yawi witz se mutalijtuk ijpak ne kawayu.

p. 121

Ne iesyu kiuniket wan ne nakat kitalijket ma muishka.

p. 128

Tik se kal kan nemituyat yey tajtakamet, sejse yejemet kipiatuyat se chukuyu ka welia taketza.

p. 130

Ne tajtakamet najnawatijket tik muchi ne techan ka yejemet kipiat se tutut iujmiyu shushukna, ma asikan tajtakamet wan sijsiwatket ne tik ne inchan taketzat wan ne tutut.

p. 130

Kwakuni taketzket ne yey tajtakamet tejtekuyu pal ne kal.

p. 130

“Naja nikmatki ka taja tiajtuya kan ne tajtakamet ka kipiat ne chujchukuyu.”

p. 131

Tejemet wan innan kinhilia ka yaja yawi taketza wan ishulejyu, yawi kilia ka muchi tey kipia yawi metzinkawilia anmejemet, iwan ne seuk yey ka welit amapepetat inte yawi kinhajkawilia inteatka.

p. 139 · Ver en el diccionario: shulejyu

Kinamik ne pale ka yawia muetztuk tik se kawayu, wan ne pale inte kipiatuya itzuntekun.

p. 141

Wan kinawatik ne ishulejyu.

p. 142 · Ver en el diccionario: shulejyu

Wan kilik ne ishulejyu:

p. 142 · Ver en el diccionario: shulejyu

Nusan shikili weli semaya ka tayua ipal inteaka kimati, wan ma wiki pak ne mula, wan tikilia ma kilpi tankupa ne kwawit, iwan uni weli kalaki kalijtik: Su witz ne nushulejyu, weli tikisa nemá wan timutalia ijpak ne mula.

p. 142 · Ver en el diccionario: shulejyu

“Kwakuni tiaw tikilia: Ne nushulejyu!

p. 142 · Ver en el diccionario: shulejyu

Shu, ika walak ne nushulejyu!

p. 142 · Ver en el diccionario: shulejyu

Shikisa nikan pal-te metzita, wan tiaw nemá ika ma niktapu ne tenkal pal kalaki ne nushulejyu.

p. 142 · Ver en el diccionario: shulejyu

Mutalik ijpak ne mula, wan intea nemi ne mula ika ne ishulejyu kitemujtuk se wakash, wan kishtilijtuk ne galapago pak ne mula wan kitalik pak ne wakash, wan kijkwanijtuk ne mula tik seuk shulal.

p. 142 · Ver en el diccionario: shulejyu