Textos

Mukwepa tachia pal ikajku kita ka nemi se sital imelawka ne tzutzukul.

p. 72

“‘Musta peyna niaw nikinhilia ne sejseyukmet ka ashkan tajkutunal yawi chachapaka ne shupan.’

p. 72

Inat ka yaja ne itekuyu pal ne shupan.

p. 72

Tiktukat ne kunet tik ne at wan yawi muita ne metzti ka tani.

p. 72

Yajket tachiat wan kitaket se siwapilchin, wan kitaket ka kipia ikweychin, wan kitaket ka yaja ne tawilua.

p. 73

Kitaket ka se pilchinchin.

p. 73

Kitaket ka ne ishkaliu wey, ne iweyka chijchin.

p. 73

Kwakuni kitaket ka kan ne kisa ne tal tutuni wan ulini.

p. 73

Wan kan takwaya nemi, kwakuni niu-nikilia ka anwalajtiwit.

p. 74

Kwakuni kinhishtik wan yajket taketzat iwan, wan kilijket ka su-nte nemi seki pipilchichin.

p. 74

Naja ninemi ka nimetzinhita muchi anmejemet.”

p. 74

“Tejemet tiknekit ka tejemet tipewaskia titechtutunia achtu.”

p. 74

“Ika musumat, ka inte nejmachnemi.

p. 75

Inat ne shujshuletmet ka achtu pejki muchiwa ne tal.

p. 76

Yejemet kishkejketzket ka yawit ipan kinhitzkiat.

p. 76

Keman nemia muchi, uni inat ka ne tepet pejki kitepewa tit.

p. 76

Se lamatzin ka kipiatuya ne ikal tik se kujtan kipiatuya se siwapil chipawak.

p. 77

“Ká metzilijtuk uni, nunan?

p. 77

Nechilijket ne mulatujmet ka ne tunal inteaka weli kita inawak.

p. 77

Inat ka tawilua.

p. 77

Ne shujshuletmet ikman panutuk inat ka kipiatuyat se kuat ka kintakwikaltia keman yaja kipiatuya mayan, wan ne shujshuletmet yawit kalkwit tey kikwa, wan seki mijtutiat.

p. 78

Ka ipan kipiatuyat se Tunantzin muchi yawit tatennamikit.

p. 78

Iwan ne tajku ne mikini ne kiwikat kitalkuliat ne mayul mas chuleta ka yejemet kishmatit.

p. 78

Keman ne metzti nemi musuma wan ne tunal, ne sisiwatket ka nemit ujutztituk inte yek ma kisakan kitat ne metzti.

p. 79

Inat ka ne metzti kinkwa ne kujkunet.

p. 79

Ne siwat ka kineki kita ne metzti keman nemi musuma ma kikejketza se kuchili tik ne ikwey pal inte kichiwilia inteatka ne metzti.

p. 79

Ká inte kichiwa ijkiuni, keman takati ne kunet, kikwajtuk ne metzti se inakas ush kikwajtuk ne iyak.

p. 79

Kwakuni yajket tachiat, wan kitaket kenhaya ken itachialis ne metzti, ka kipia iweykachin wan kipia ikweychin nusan.

p. 80

Pejki yawi kanka kitzkik ne metzti, ka ne yajki nusan.

p. 80

Ne shupan kisa ka peyna, wan ka tajkutunal weli muita nusan, mal tajkutunal nesi istakchin.

p. 80

Ne tunalku, nesi ka tayuaya.

p. 80

Kinekik né ka sechin.

p. 81

Wan pejket tekitit kitukat tajtatukmil, wan kan kimatki yaja ka kipiaya ken ijtuk, kwakuni pejki kwak ne asi kikua ne sinti, inte kimaka.

p. 81

“Kwak witz ini lamat, inte nemi ka tikmaka tatka.

p. 81

Kwakuni kitentapuk wan kitak ka kumuni ne kalijtik.

p. 81

Yajika kitaket ka inte kikwa muchi ma kiwikakan se pepechtik.

p. 82

Kalwikaket ka techan ilpijtuk.

p. 83

Nikan kitajtanilijket ká kilijket ma yawi tekiti tik ne kujtan.

p. 83

Naja, ma nechwikakan naja ka Sensunat.

p. 83

Ne ikujkunew kitemujket se takat pal yawi taketza ka ipanpa ne takat.

p. 83

Yajki taketza ka ne inteku ne pijpipil.

p. 83

Yejemet inaket ka yawit tashtawat pal kishtiat.

p. 83

“Tiu-tikitzkia nikan, tik ne ujti tiu-tiknamiki se takat witz metznamiki wan yu-metztajtanilia: 'Ashta kan tiwitz?' iwan tiu-tikilia: 'Ka Ijtzalku.' Iwan yu-metztajtanilia asu talwika se amat, wan tiu-tikilia: 'Nikan nalwika.' Tikmakak ne amat wan ne yu-metzilia: 'Shiktzajtzakwa ne muish!'...

p. 84

Iwan kitak ka se tunal kikwat se, seuk tunal kikwat seuk, seuk tunal kikwat seuk.

p. 84

Wan kitak ka kimiktiat, kichat tajtakutun wan kimanat tik se kumit, wan ne tzuntekun kitajkut, kishtiat ne tzuntekwich wan kimakat ne tisini, wan kichiwas pal kimaka chiujchiupi sejse.

p. 84

“Ká kalaktuk tipan?”

p. 85

“Ijkia ka nikitak.”

p. 85

Se wipta inat ka panuk se piltzin nikan tik ne techan tajtani kanka yawi ne ujti ka kalaki kalijtik ne tepet.

p. 86

Inat ka inte nemi tajtakamet nian nemi sijsiwatket.”

p. 86

“Kalijtik ne tepet inat ka semaya nemi tit wan inte weli kalaki se.”

p. 86

Inat ka kishtia pukti tik iten.

p. 86

Ka kipia at wan tit.

p. 86

Keman se tet tit wetzi tik ne at, kwakuni inat ka ne tet mukwepa neshti wan kisa ka ikajku ne tepet.

p. 86

Uni piltzin yawi katka melaktik ka kalaki, wan kiasik ne tenkal tapujtuk, wan kwak asik, kitak ka pal kalaki pejki kitzkia pal ka tani.

p. 86

Wan kitak ka kan ne nemi ne tit kipia seuk tenkal, wan ne ka kimaka kwawit ne tit nemi kisajsaka kan nemit ne wejwey chiupiuk pujputzujtuk.

p. 86

Kwakuni kitak ka kitentapuk.

p. 86

Wan kitak ka ne at kipiat ajku wan ne kipachiwijtuk.

p. 86

Wan mukaki ka ne at kutzajtzi.

p. 87

Kan kiski, kitak ka ne tumin ne inteyek yaja nakak yek, wan ne tumin yek yaja muchiwki tekunal sewtuk.

p. 87

“Nikmatia ka taja ne timuchiwtuk at.

p. 88

Yajika tikmatit ka ne laguna ukich at wan ne mar siwat at!

p. 88

Wan kitak ka asik se chulet inawak.

p. 89

Ne iweyka kiasiket miktuk, wan kiwikaket ichan wan kitaket ka miktuk, wan kitukaket.

p. 89

Wan kitaket ka asi yawi, wan kimatit ka kipiaya yey imey shiwit ka miktuk.

p. 89

Kitaket ka yajket kalkwit, kiwikaket ichan, wan kitaket ka kitukaket.

p. 89

Wan ken ka walmukwepki?!

p. 89

Yajika, kan ne kitaket nakaket kishpelwiat, wan kan kitaket ka yaja ne, kisket mutaluat.

p. 89

Wan yaja kan kitak ka mutalujket kalak kalijtik.

p. 89

Kwakuni pejket asit chiujchiupi tachiat, wan kitaket ka yaja.

p. 89

Kwakuni kiski yaja kinnutza, wan kan kitaket yejemet ka yek — nian kukushtuk, yek nesi — kwakuni weliket kinutzat, wan kilijket:

p. 89

“Tejemet tikmatit ka taja timiktuka.

p. 89

Tikitaket ka tiajket talmetzkwit kan ne tiatukuk, wan tikitaket ka timetztukaket.

p. 89

Wan ken ka unkan tiwitz?”

p. 89

“Wan kan ne tiasiket, nikitak ka kitapuk ne tenkal wan tikalakket, wan nikitak ne iwan tatentzakwa yajasan at.

p. 90

“Wan ne nikitak ka ne musentepewat.

p. 90

Kan tamit tikpakat ne inmejmey wan ne ikshi, kwakuni timutaliat tikatinwiat, wan ne mal nemi ne sejseki, tejemet kenhaya nemit ka tikatinwiat.

p. 90

“Wan nikitak kan tatwi ka naka istak nujme.

p. 91

Yaja ne kwak ne mununutzat, yaja kwak ne yawit kitaliat ne inmey: yaja ne kwak ne mukaki ka tikwini tik tal.

p. 91

Ne inte kichaluat, ne semaya ne imey kitaliat wan kipachuat pal ka tani.

p. 91

“Wan ne iswayu inte nesi ush shushukna nian nesi tey, wan né muita ka nesi kunyuachin.

p. 91

Wan kiuni yawi pal ka ajku, wan ne iswayu kipia tech ne ikuyu, kenhaya ken nesi se kutejkuni.

p. 91

Ashta tani kipia ne se wan kipia ne seuk; ijkiuni yawi pal ka ajku.

p. 91

“Nemik se tunal nikitak ka welik nikwi se ne iwan tanutzat yejemet, wan yaja kikwi ne chulet pal asit muchi ne mijmichin wan pal kichat kan panu.

p. 91

Nemik se takat yajki tik kujtan wan kitak se tatukmil, wan kitak ka inteaka asi.

p. 92

Inak yaja ka:

p. 92

Wan kan kitak ka welik kiwika wan inte nesi itekuyu, pejki kiwika mujmusta ne sinti.

p. 92

Wan kan kitak ka nemik tapishka wan inte asi ne itekuyu, inak yaja:

p. 92

Wan yajki kita kan kikalaktik: kitak ka tik se tesual.

p. 92

Kwakuni munamik wan ne tekwani, wan kitajtanilik ka teika chuka witz, wan kilik:

p. 92

“Shikpupu nikan ma naka tapetztik, wan shu-shiminaya ka ne tikchia ne musiwaw.

p. 92

Kwakuni ne takat, kan kitak ka mutaluk, yajki ka ichan.

p. 94

Kwakuni tzikwinik ne leon ijpak, wan kan tzikwinik ijpak, mutzukuluk ne tekuyukujtan wan panuk ka ijpak.

p. 94

Wan kan wetzki iipan, muketzki, mukwepki tzikwini ka ijpak.

p. 94

Wan kan kitak ne takat, ne ishulejyu ne siwat, yajki ka ichan.

p. 94

“Ka uni inte.

p. 95

“Shu-shiminaya wan tikitas ka niawa nikishtia.”

p. 96

“Ká uni walejkutuk?”

p. 96

Wan kan kikak ne konejo ka yu-walkisa ne tekuyukujtan, mushtukak tik ne shaput.

p. 96

Kwak ne yaja mupepeta Tinechmaka, kwakuni kiajkukik ne tekumat wan temal, mukwepki, kimakak ka ipan.

p. 96

Kwak yaja ina nemi, kwak kiajkukik ne tekumat tentuk wan kwilin, kwakuni mukwepki kimaka ka ipan.

p. 97