Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos
450 ocurrencias · Borrar
King, Timumachtikan! (2011)
450 ocurrencias
39 Niweli nimetzmachtia!
— Kwak nichikitik ne nunan wan nunoya nechnutzat katka tik Nawat.
p. 117
Traducción
— Kwak nichikitik ne nunan wan nunoya nechnutzat katka tik Nawat. Yajika niweli ne taketzalis. Ne munan weli Nawat?
— Cuando era pequeño mi madre y mi abuela me hablaban en náhuat. Por eso puedo el idioma. ¿Tu mamá puede náhuat?
Yajika niweli ne taketzalis.
p. 117
Traducción
— Kwak nichikitik ne nunan wan nunoya nechnutzat katka tik Nawat. Yajika niweli ne taketzalis. Ne munan weli Nawat?
— Cuando era pequeño mi madre y mi abuela me hablaban en náhuat. Por eso puedo el idioma. ¿Tu mamá puede náhuat?
Ne munan weli Nawat?
p. 117
Traducción
— Kwak nichikitik ne nunan wan nunoya nechnutzat katka tik Nawat. Yajika niweli ne taketzalis. Ne munan weli Nawat?
— Cuando era pequeño mi madre y mi abuela me hablaban en náhuat. Por eso puedo el idioma. ¿Tu mamá puede náhuat?
— Taika te metzmachtij ne munoya?
p. 117
Traducción
— ¿Por qué no te enseñó tu abuela?
Shikelkawa ne Castillaj.
p. 117
Traducción
— Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.
— No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.
— Tik ne tamachtiluyan, nusan techilwia ne tamachtiani ma tikchiwakan ijkiuni.
p. 117
Traducción
— En la escuela, también nos dice la maestra que hagamos así.
— Ne tamachtiani metzinmachtia Nawat?
p. 117
Traducción
— ¿Ella les enseña náhuat a ustedes?
— Techmachtia ume tunal ipal ne semana.
p. 117
Traducción
— Techmachtia ume tunal ipal ne semana. Naja niknekiskia ma techmachti Nawat mujmusta.
— Nos enseña dos días a la semana. Yo quisiera que nos enseñara náhuat todos los días.
— Sujsul nipaki ka anmumachtiat Nawat tik ne tamachtiluyan.
p. 117
Traducción
— Sujsul nipaki ka anmumachtiat Nawat tik ne tamachtiluyan. Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.
— Me alegra mucho que ustedes aprendan náhuat en la escuela. Es bueno que aprendan en la escuela y en casa..
Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.
p. 117
Traducción
— Sujsul nipaki ka anmumachtiat Nawat tik ne tamachtiluyan. Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.
— Me alegra mucho que ustedes aprendan náhuat en la escuela. Es bueno que aprendan en la escuela y en casa..
40 Tay metzilwij ma shikchiwa?
— Metzajsi ne tumin pal titakua?
p. 120
Traducción
— ¿Te alcanza el dinero para hacer las compras?
— Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin.
p. 120
Traducción
— Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin. Tikmati tay muneki?
— Guardalo bien, no dejés que nadie te quite tu dinero. ¿Sabés lo que necesitás?
— Tikneki ma nimetzilwiti ne ujti?
p. 120
Traducción
— ¿Querés que te enseñe el camino?
Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek.
p. 120
Traducción
— Naja nikmatiaya. Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek. Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.
— Yo ya sé. Cuando me llevó mi abuela ayer, ella me enseñó el camino para que lo aprendiera bien. Pero si quiere, venga conmigo para ayudarme.
Tik ne ujti…
p. 120
Traducción
En el camino...
Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.
p. 120
Traducción
— Nemi pal nikpalewia nunoya. Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan. Su te, yawi nechajwa. Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.
— Tengo que aytudar a mi abuela. Ella quiere que me quede ayudándola en la casa. Si no, me va a regañar. Después, tengo que hacer mi tarea para la escuela.
— Tay metzintuktij ne tamachtiani?
p. 120
Traducción
— ¿Qué les mandó el maestro?
Tinemit pal titajkwiluat ashan pal tiwelit tikwikat ne tutekiw ka tamachtiluyan musta.
p. 120
Traducción
— Techtuktij ma titajkwilukan. Tinemit pal titajkwiluat ashan pal tiwelit tikwikat ne tutekiw ka tamachtiluyan musta.
— Escribir. Tenemos que escribir ahora para que podamos llevar nuestro trabajo a la escuela mañana.
41 Se tanamakani wan se takuani
Niaw nikwa ne iayu turuj ne tikmana.
p. 124
Ne noya kimana iayu turuj (iayu wakash).
p. 124
Ne iishwiu yawi kikwa iayu turuj.
p. 124
Tay kichiwa ne noya?
p. 124
Tay yawi kichiwa ne iishwiu?
p. 124
Tay kimana ne noya?
p. 124
Tay yawi kikwa ne iishwiu?
p. 124
Ne nantzin kineki takua.
p. 124
Melka uni, ne nantzin te kineki kikua ne tay kinamaka ne siwat.
p. 124
Tay kinamaka ne siwat?
p. 124
Tay kineki kikua ne nantzin?
p. 124
Se tanamakani kinamaka shujshuchit, ne seuk kinamaka kujkumal.
p. 124
Wan ne nantzin?
p. 124
Ne nantzin te tanamaka, yaja takua.
p. 124
Yaja kinmachtia ne kujkunet tik ne tamachtiluyan.
p. 124
42 Nikinmachtia tay nimumachtia
Mujmusta kwak tanesi, muchi timuketzat tik ne tuchan.
p. 127
Achtu muketza ne nunan.
p. 127
Yaja kinnutza ne nuikaw wan ne nueltiw.
p. 127
Kwak muketzat ne chijchikitik, naja nikpalewia ne nunan kinhapaka o kinhaltia.
p. 127
Kwak ne takwal nemia pak ne mesaj, muchi timutaliat titakwat.
p. 127
Tik ne tamachtiluyan ne tamachtiani techmachtia Nawat.
p. 127
Nikinmachtia ne nuikaw wan ne nueltiw muchi tay nimumachtijtuk tik ne tamachtiluyan.
p. 127
Ne nunan kinteka ne chijchikitik tik ne intapech.
p. 127
Kwak ne nunan kipalewia ne nuikaw muapaka, tinat ka ne nunan kiapaka ne nuikaw.
p. 127
Kwak ne nunan kipalewia ne nuikaw maltia, tinat ka ne nunan kialtia ne nuikaw.
p. 127
Ne nunan te nechpalewia.
p. 127
Ne nunan kiteka ne nueltiw.
p. 127
Ne nueltiw te muteka isel, ne nunan kiteka.
p. 127
Ne nunan te nechteka, naja nimuteka nusel.
p. 127
Nusan tiwelit tinat ka kwak ne nunan kipalewia ne nuikaw muketza, ne nunan kiketza ne nuikaw.
p. 127
Ne nunan te nechketza, naja nimuketza nusel.
p. 127
Naja nikmachtia ne nueltiw.
p. 127
Achtu naja nimumachtia tik ne tamachtiluyan, nechmachtia ne tamachtiani.
p. 127
43 Te tiawit tikajkawat ma miki!
Sujsul nugustoj nitaketza tik Nawat, ika yaja ne taketzalis ipal tutechan.
p. 130
Yajika nitaketza Nawat tik ne tamachtiluyan wan ka nuchan.
p. 130
Kwak te nikmati ken itukay se, niweli niktajtanilia nunoya, nutatanoy o ne tamachtiani, wan ijkiuni nimumachtia.
p. 130
Ne nunan wan nuteku semaya welit chiupichin Nawat.
p. 130
Tejemet tiktasujtat ne tutaketzalis.
p. 130
Tinat ka ne Nawat yultuk su tejemet titaketzat Nawat.
p. 130
Ika tiktasujtat tutechan, te tiknekit ma kielkawa ne itaketzalis.
p. 130
Wan te yawi muelkawa, su muchi techkakit titaketzat Nawat nujme: tik ne tamachtiluyan, tik ne ujpatawak ipal tutechan, ka tuchan, kan timawiltiat, kan titekitit, kan tipashaluat…
p. 130
Tejemet tinat ka ne tutaketzalis yawi yultuk su mukaki itech ne tuten, su yultuk tik ne iten ne noya wan ne iishwiu, ne chulet wan ne shulut.
p. 130
Te tiawit tikajkawat ma miki ne tutaketzalis.
p. 130
44 Se yualu
Yaja ne mueltiw?
p. 132
— Timunamiktijket ne shiwit panutuk.
p. 132
— Yaja ne.
p. 132
— Sema se, yaja ne achtu.
p. 132
— Yajuni ne nuikaw.
p. 132
Yajane te walaj, ika munamiktijtuk wan nakak iwan ne ishulejyu.
p. 132
— Niknekiskia nikishmati ne mukniwan.
p. 132
— Ne semanaj witz, tiawit tisentakwat.
p. 132
45 Nitachia iwan ne nujnuish
— Tikmati ken itukay muchi ne tajtakutun ipal ne tuweyka?
p. 134
— Tipewakan iwan ne tutzuntekun.
p. 134
— Ijpak nutzuntekun nemi nutzunkal, pero pak ne mupal te nemi tatka!
p. 134
Yek, katiawel ne sejseuk ne nemit ijtik tutzuntekun?
p. 134
Ini ne nuishkalyu.
p. 134
Itan ne tutzuntekun nemi ne tukechtan...
p. 134
Tay nemi itzalan ne tutzuntekun wan ne tukechtan?
p. 134
— Nemi ne tukechkuyu.
p. 134
— Ini ne nuelpan wan yajini ne nuijti.
p. 134
Ijtik ne tuelpan nemi ne tuyulu, wan tik ne tuijti panu muchi tay tikwat wan tikunit.
p. 134
Ne tujtumey wan ne tumajmapil timunekit pal tikitzkiat muchi tay tiknekit wan pal titekitit.
p. 134
Timunekit ne tumejmetzkuyu wan ne tujtukshi pal tinejnemit.
p. 134
Ne tuten pal titakwat wan tiatit wan nusan pal titaketzat.
p. 134
— Iwan ne nunajnakas nitakaki, wan iwan ne nujnuish nitachia.
p. 134
— Taja titachia iwan ne achtuish.
p. 134
46 Metzmutiat hasta ne mujmuyut!
— Tikishmati ne nuechkaw Alvaro?
p. 136
— Tesu ken ne mupipi!
p. 136
Ne nupipi te tumawak, yaja kojtik wan pichawak.
p. 136
Yaja ken ne tunan.
p. 136
Ne nutatanoy tumawak katka.
p. 136
Metzmutiat hasta ne mujmuyut!
p. 136
47 Maka shikilwi!
Ne nunan tanamaka tik ne tiankis, wan kwak naja te nimumachtia nikpalewia.
p. 138
Kwak tiawit titekitit ka tiankis, nikchiwa muchi tay nechtuktia ne nunan.
p. 138
Achtu kwak tiajsit ne, tinemit pal tiktaliat ne tumesaj.
p. 138
Nemanha, tikishtiat wan tikekchiwat ijpak ne mesaj muchi tay tikwikatiwit pal tiknamakat.
p. 138
Ne nunan ina ken kineki ma tiktalikan muchi pal naka yektzin.
p. 138
Kwak nechilwia ma nikajkawa ne pujpula ka ne, ka ne nikajkawa.
p. 138
Su kineki, naja niaw nikishtia ne chijchil tik ne wajkal pal tiktaliat inawak ne tujtumat.
p. 138
Su yaja nechmaka tumin pal nikana ijtik ne kustalchin, o su nechilwia ma nimukwepa niktemua ne itumin pal yaja kikua tay muneki, senpa nikchiwa ken nechtuktia.
p. 138
— Shu shalwika muchi ne tejteksisti wan shikalakti ijtik ini wajkal.
p. 138
Maka shiktapana ne tejteksisti!!
p. 138
Oraciones 201–300 de 331 · Anteriores · Siguientes
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).