Textos

“Inte ken ne nusiwakunew.

p. 75

Inte nejmachnemi, semaya kinmawiltia, kinshijshikua ne tajtakamet wan ne sijsiwatkechinchin.

p. 75

“Inte ken ne nukunew ukich.

p. 75

Ken yu-muteka ashan, yawi muteka musta, wan kenhaya yawi muteka ne wipta.

p. 75

Inte kicha sesan tey ne kichiwa.

p. 75

Wan kimaka ne nukunew uni siwapil.

p. 75

“Ika, ne se ish mishna.

p. 75

Tachia neka mishna ne se ish, ika kimaka ne iikaw.

p. 75

Neka mishna ne se ish.

p. 75

Yajika inte tachia yek ken ne tunal.

p. 75

Kwakuni, kwak ne musumat, muitzkiat, mumakat.

p. 75

Yaja kwak ne nesi sajtik ne metzti.

p. 75

Ne tepet keman pejki muajkukia, tejemet inteuk tinemituyat.

p. 76

Inat ne shujshuletmet ka achtu pejki muchiwa ne tal.

p. 76

Kwakuni tachishki ne tunal.

p. 76

Tik teutak pejki muita ne metzti.

p. 76

Keman tachishki ne tunal, nemituyaya tajtakamet.

p. 76

Wan ne chiujchiupi nakaket pejket tekitit kitukat sinti wan kitukat et.

p. 76

Keman nemia muchi, uni inat ka ne tepet pejki kitepewa tit.

p. 76

Asiket ne tejtepeat nikansan techan.

p. 76

Se lamatzin ka kipiatuya ne ikal tik se kujtan kipiatuya se siwapil chipawak.

p. 77

Ne siwapil muketza peyna tisi.

p. 77

Ne lamatzin naka wetztuk.

p. 77

Keman pewa kisa ne tunal, muketza, kisa takentuk ne tenkal, wan mutankwaketza, pewa takwika, ina:

p. 77

“Ne shujshuchit wan ne tujtutut kiekchiwat ne tal...”

p. 77

Kwakuni taketza ne siwapil.

p. 77

Nechilijket ne mulatujmet ka ne tunal inteaka weli kita inawak.

p. 77

Nemi tetekia wejka ne tunal.

p. 77

Ne shujshuletmet ikman panutuk inat ka kipiatuyat se kuat ka kintakwikaltia keman yaja kipiatuya mayan, wan ne shujshuletmet yawit kalkwit tey kikwa, wan seki mijtutiat.

p. 78

Se piltzin kiwikat tik ne ujti wan kiliat ma mutali tik se tet.

p. 78

Ne kimiktiat.

p. 78

Ne iesyu kisentaliat ne Tuteku tey yejemet kipiatuyat tik iteupan.

p. 78

Iwan ne tajku ne mikini ne kiwikat kitalkuliat ne mayul mas chuleta ka yejemet kishmatit.

p. 78

Ne seuk tajku kiwikat kitukat.

p. 78

Ne kiajkawat se tajpia pal-te asit ne sejseyukmet kishtiat.

p. 78

Inat ne indios, keman ne tunal wan ne metzti musumat, ne tunal mutalia chiltik wan ne metzti mutalia yuakituk.

p. 79

Kwakuni ne sijsiwatket kitaliat se shikal wan at wan né se wajkal tapachijtuk tik ne at wan kitatzutzunat pal kipalewiat ne metzti.

p. 79

Wan ne tajtakamet tatzutzunat ne wewet pal kipalewiat ne tunal.

p. 79

“Su-nte tikpalewiat inhumeshtin, yejemet welit wetzit, kwakuni tiwelit timushpuluat tejemet wan ne tal wan ne at wan muchi ne tikpiat.”

p. 79

Keman ne metzti nemi musuma wan ne tunal, ne sisiwatket ka nemit ujutztituk inte yek ma kisakan kitat ne metzti.

p. 79

Inat ka ne metzti kinkwa ne kujkunet.

p. 79

Ne siwat ka kineki kita ne metzti keman nemi musuma ma kikejketza se kuchili tik ne ikwey pal inte kichiwilia inteatka ne metzti.

p. 79

Ká inte kichiwa ijkiuni, keman takati ne kunet, kikwajtuk ne metzti se inakas ush kikwajtuk ne iyak.

p. 79

Keman weytia ne kunet inte weli taketza yek.

p. 79

Ne neshtamalani yaja ne takatki achtu.

p. 80

Ne pejki kisa.

p. 80

Kwakuni yajket tachiat, wan kitaket kenhaya ken itachialis ne metzti, ka kipia iweykachin wan kipia ikweychin nusan.

p. 80

Pejki yawi kanka kitzkik ne metzti, ka ne yajki nusan.

p. 80

Ne shupan kisa ka peyna, wan ka tajkutunal weli muita nusan, mal tajkutunal nesi istakchin.

p. 80

Ne tunalku, nesi ka tayuaya.

p. 80

Ini wey yaja ne takatki achtu.

p. 80

Ne chijchichin takatket tipan.

p. 80

Takatket kansan wan kenhaya yawit kan kitzkiat ne wey.

p. 80

Yaja, kan ne muitzkiat wan kan ne mumakat, weli kitzkia tit.

p. 80

Kwakuni, kan tami tata, kwakuni pejki ne kwikwili.

p. 80

Kinekik né ka sechin.

p. 81

Wan kan weytiak kinamiktik, wan yajki wan ne isiwaw.

p. 81

Wan pejket tekitit kitukat tajtatukmil, wan kan kimatki yaja ka kipiaya ken ijtuk, kwakuni pejki kwak ne asi kikua ne sinti, inte kimaka.

p. 81

Kwakuni mukwepki asi weliaja yu-kitalia katka tey ne yu-kikwa katka.

p. 81

“Ne witz ne lamat.”

p. 81

Kwakuni ne isiwaw nemá kinashki tey ne yawi katka kikwa.

p. 81

Wan pal yawi nemá kitalilik ne pejpelu wan kipelukwaltik.

p. 81

Kwakuni yajki ne lamachin.

p. 81

Kwakuni kishtik ne isiwaw ne tey yu-kikwa.

p. 81

Kwakuni muketzki wan yajki tatentapua kan ne kiantuya ne isin.

p. 81

Kwakuni kitentapuk wan kitak ka kumuni ne kalijtik.

p. 81

Wan kwak nakak yaja tachia tey né, kwakuni walkisket ne chapulintal ijpak.

p. 81

Kwakuni asiket kan ne ichan katka ne takat wan kiasiket ne isiwaw ne takat wan muchi ipilawan.

p. 82

Kinkwajket muchi: ne tenan wan muchi tepilawan.

p. 82

Kwakuni inaket ne seki tajtakamet wan ne siwatket:

p. 82

“Inte tiktukat ma yu-techkwakan nusan tejemet ken uni kinkwajket, ika uni tetekiat muchiwket wan ne innan, wan su tikenchat, welit tipanut ken yejemet.”

p. 82

Kan ne palanik ne inhujumiyu, nekan takatki se kwilintal.

p. 82

Yaja kikwa katka ne tajtatuk kenhaya ken ne chapulintal.

p. 82

Kan ne yawit takwat, kipiata kan yejemet kimatit kan nemit ne kenhaya ken ne takat kan ne pejki nemi ini chapulin.

p. 82

Ne pejki muchiwa ne tepet.

p. 83

Yajket miak tajtakamet kitat tey kichiwtuk ne seuk.

p. 83

Nikan kitajtanilijket ká kilijket ma yawi tekiti tik ne kujtan.

p. 83

“Inte nikchiwtuk ne tepet.

p. 83

Naja niajki nitekiti pal nikchiwa ne nutatuk pal nitakwa naja wan nupijpilawan.

p. 83

Asu ankinekit anmejemet, nimetzinkawilia ne nukujkunew pal kimakat tey kikwat.

p. 83

Ne ma nechilikan tey yawit kichiwat wan naja.”

p. 83

Ne ikujkunew kitemujket se takat pal yawi taketza ka ipanpa ne takat.

p. 83

Yajki taketza ka ne inteku ne pijpipil.

p. 83

Ne kilijket asu kipia tumin ma tashtawa ne kulal kan nemi ne tepet.

p. 83

Asu-nte, inte kishtiat ne takat.

p. 83

Walak kinhilia ne ikujkunew.

p. 83

Nemik se takat kipiak paktu iwan ne itekuyu ne tepet.

p. 84

“Tiu-tikitzkia nikan, tik ne ujti tiu-tiknamiki se takat witz metznamiki wan yu-metztajtanilia: 'Ashta kan tiwitz?' iwan tiu-tikilia: 'Ka Ijtzalku.' Iwan yu-metztajtanilia asu talwika se amat, wan tiu-tikilia: 'Nikan nalwika.' Tikmakak ne amat wan ne yu-metzilia: 'Shiktzajtzakwa ne muish!'...

p. 84

Kan kitajtapuk ne iish, nemia kalijtik wan kitak se wey asienda wan miak tajtakamet.

p. 84

Uni kwawit kinekit pal kishtukat tenkal kan kimakat tey ne kikwa ne tepet.

p. 84

Wan seki kitajkalit ne puchut, yaja ne kipachua ne tepet.

p. 84

Kiyawalujtiwit ne puchut.

p. 84

Wan kitak ka kimiktiat, kichat tajtakutun wan kimanat tik se kumit, wan ne tzuntekun kitajkut, kishtiat ne tzuntekwich wan kimakat ne tisini, wan kichiwas pal kimaka chiujchiupi sejse.

p. 84

Wan musta yawi tekiti, ika kisentepewat ne iumiyuchin ipal kiekchat pal yawi tekiti musta.

p. 85

Asik itekuyu ne tepet tachia tey ne kichiwat, wan asik ne ijiu itech ne itekuyu ne tepet, wan kan asik tajtanik:

p. 85

“Shiktapukan ne tenkal wan ma kisa, ika inte yek ijya.”

p. 85

Kiski tik ne tepet, yajki chan ne takat:

p. 85

“Piltzin, inte tikchiwki tey ne nimetzilik?”

p. 85

“Tikitaskia tey ne nikitztuk.

p. 85

Ne nikitak muchi tey ne miktiwit nikan tik mukal.”

p. 85