Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos

31 ocurrencias · Borrar

King, Timumachtikan! (2011)

31 ocurrencias

9 Tay tikchiwa?

  • Tay horaj ajsi ka tamachtiluyan?

    p. 41

    Traducción

    ¿A qué hora llega a la escuela?

10 Tay tikwa?

  • Tay horaj tiajsi ka tamachtiluyan?

    p. 44

    Traducción

    ¿A qué hora llegas a la escuela?

14 Tinemit tik Witzapan

  • Keski tamachtiluyan nemit tik Witzapan?

    p. 56

    Traducción

    ¿Cuántas escuelas hay en Santo Domingo?

  • Tik tutechan tikpiat ume tamachtiluyan.

    p. 56

    Traducción

    En nuestro pueblo tenemos dos escuelas.

15 Antaketzat Nawat?

  • Tik ne seuk tamachtiluyan, te mumachtiat.

    p. 59

    Traducción

    Semaya tikpiat se. Tik ne seuk tamachtiluyan, te mumachtiat.

    Sólo tenemos una. En la otra escuela, no aprenden.

16 Miak o chiupi?

  • Keski tamachtiluyan ankipiat tik anmutechan?

    p. 61

    Traducción

    ¿Cuántas escuelas tienen en su pueblo?

  • Tik tutechan tikpiat ume tamachtiluyan, se wey wan se chikitik.

    p. 61

    Traducción

    En nuestro pueblo tenemos dos escuelas, una grande y una pequeña.

  • Te nikmati, pero tik ne wey tamachtiluyan nemit miak kunet, wan tik ne chikitik, nemit semaya chiupi.

    p. 61

    Traducción

    No sé, pero en la escuela grande hay muchos niños, y en la pequeña, sólo hay pocos.

20 Shu shikua se amatzin!

  • Timuneki se amatzin pal titajkwilua tik ne tamachtiluyan.

    p. 70

    Traducción

    Timuneki se amatzin pal titajkwilua tik ne tamachtiluyan. Shu shikua se!

    Necesitas un cuaderno para escribir en la escuela. Ve a comprar uno.

22 Tiwitz nuwan?

  • Kanka tiaw kwak tami ne tamachtiluyan?

    p. 76

    Traducción

    Cuando termina la escuela, ¿a dónde vas?

27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan

  • — Mumachtiat tik ne tamachtiluyan.

    p. 88

    Traducción

    — Mumachtiat tik ne tamachtiluyan. Naja nusan niaw nimumachtia.

    — Aprenden en la escuela. Yo también voy a aprender.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Te nikpia tamachtiluyan!

    p. 110

    Traducción

    — Tinemit sabadoj. Te nikpia tamachtiluyan! Ashan niasneki ichan nunoya.

    — Hoy es sábado. ¡No tengo escuela! Hoy iré a casa de mi abuela

  • Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    p. 110

    Traducción

    — Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    — No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!

  • Kwak niajsik ne tamachtiluyan, ne tamachtiani nechtajtanilij taika nishtunak.

    p. 110

    Traducción

    — Tesu. Nimuketzki, nimaltij, niktalij nukwajkwach wan nikiski nimutalua pal nikwi ne tawikani. Kwak niajsik ne tamachtiluyan, ne tamachtiani nechtajtanilij taika nishtunak.

    — No. Me levanté, me bañé, me puse la ropa y salí corriendo para tomar el bus. Cuando llegué a la escuela, me preguntó la maestra por qué me había tardado.

39 Niweli nimetzmachtia!

  • — Tik ne tamachtiluyan, nusan techilwia ne tamachtiani ma tikchiwakan ijkiuni.

    p. 117

    Traducción

    — En la escuela, también nos dice la maestra que hagamos así.

  • — Sujsul nipaki ka anmumachtiat Nawat tik ne tamachtiluyan.

    p. 117

    Traducción

    — Sujsul nipaki ka anmumachtiat Nawat tik ne tamachtiluyan. Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.

    — Me alegra mucho que ustedes aprendan náhuat en la escuela. Es bueno que aprendan en la escuela y en casa..

  • Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.

    p. 117

    Traducción

    — Sujsul nipaki ka anmumachtiat Nawat tik ne tamachtiluyan. Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.

    — Me alegra mucho que ustedes aprendan náhuat en la escuela. Es bueno que aprendan en la escuela y en casa..

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.

    p. 120

    Traducción

    — Nemi pal nikpalewia nunoya. Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan. Su te, yawi nechajwa. Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.

    — Tengo que aytudar a mi abuela. Ella quiere que me quede ayudándola en la casa. Si no, me va a regañar. Después, tengo que hacer mi tarea para la escuela.

  • Tinemit pal titajkwiluat ashan pal tiwelit tikwikat ne tutekiw ka tamachtiluyan musta.

    p. 120

    Traducción

    — Techtuktij ma titajkwilukan. Tinemit pal titajkwiluat ashan pal tiwelit tikwikat ne tutekiw ka tamachtiluyan musta.

    — Escribir. Tenemos que escribir ahora para que podamos llevar nuestro trabajo a la escuela mañana.

41 Se tanamakani wan se takuani

  • Yaja kinmachtia ne kujkunet tik ne tamachtiluyan.

    p. 124

42 Nikinmachtia tay nimumachtia

  • Nemanha niktalia nukwajkwach wan niaw ka tamachtiluyan.

    p. 127

  • Tik ne tamachtiluyan ne tamachtiani techmachtia Nawat.

    p. 127

  • Nikinmachtia ne nuikaw wan ne nueltiw muchi tay nimumachtijtuk tik ne tamachtiluyan.

    p. 127

  • Achtu naja nimumachtia tik ne tamachtiluyan, nechmachtia ne tamachtiani.

    p. 127

43 Te tiawit tikajkawat ma miki!

  • Yajika nitaketza Nawat tik ne tamachtiluyan wan ka nuchan.

    p. 130

  • Wan te yawi muelkawa, su muchi techkakit titaketzat Nawat nujme: tik ne tamachtiluyan, tik ne ujpatawak ipal tutechan, ka tuchan, kan timawiltiat, kan titekitit, kan tipashaluat…

    p. 130

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • Te niajki ka tamachtiluyan yalua.

    p. 140

50 Tamachtiani Alejandro

  • Yaja kipiatuya se chikitik tamachtiluyan tik ne techan.

    p. 143

  • Ne nunan wan nuteku inaket ka yek ma naja nimumachti, wan kinekituyat ma niaw tik ne tamachtiluyan.

    p. 143

  • Kitzakket ne tamachtiluyan ikman, wan tea nemituya tamachtiani tik tutechan.

    p. 143

  • Ne shiwit witz, yawit kitapuat se yankwik tamachtiluyan ipal ne chijchikitik, kan yawit mumachtiat Nawat!

    p. 143

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).