Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts
35 occurrences · Clear
King, Timumachtikan! (2011)
35 occurrences
11 Shisa!
Ne inan kinutza pal muketza.
p. 46 · See in the dictionary: nan
Translation (Spanish)
Ne siwapiltzin isa peyna ka tapuyawa. Ne inan kinutza pal muketza. Yaja ina: “Shisa! Shimuketza!”
La niña despierta temprano por la mañana. Su madre la llama para que se levante. Ella dice: “¡Despertá! ¡Levantate!”
Yaja ina: “Shisa!
p. 46 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
Ne siwapiltzin isa peyna ka tapuyawa. Ne inan kinutza pal muketza. Yaja ina: “Shisa! Shimuketza!”
La niña despierta temprano por la mañana. Su madre la llama para que se levante. Ella dice: “¡Despertá! ¡Levantate!”
“Taja tisa?” ina ne inan.
p. 46 · See in the dictionary: ina, nan
Translation (Spanish)
“¿Te despertás?” dice su madre.
“Eje, ashan nisa wan nimuketza,” ina ne siwapiltzin.
p. 46 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
“Sí, ahora me despierto y me levanto,” dice la niña.
“Ashan shikwa tamal wan shikuni cafe,” ina ne inan.
p. 46 · See in the dictionary: ina, nan
Translation (Spanish)
“Hoy comé tortillas y bebé café,” dice su madre.
“Nunan, nikuni cafe pero te nikneki tamal, te nimayana,” ina yaja.
p. 46 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
“Mamá, bebo café pero no quiero tortillas, no tengo hambre,” dice ella.
“Shikita nuikaw, yaja kuchi!” ina ne siwapiltzin.
p. 46 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
“¡Mire mi hermano, él duerme!” dice la niña.
“Nikita ka kuchi, pero yaja chikitik!” ina ne inan.
p. 46 · See in the dictionary: ina, nan
Translation (Spanish)
“¡Veo que duerme, pero él es pequeño!” dice su madre.
13 Chilkwachtzin
Nusan wejwey pal nimetzita yek! ina ne kuyut.
p. 53 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
También son grandes para te vea bien! dice el coyote.
Nunoya, ina Chilkwachtzin, wejweyak ne mumajmajkul!
p. 53 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
Abuela, dice Caperucita Roja, ¡qué largos son sus brazos!
Wejweyak pal nimetznapalua yek! ina ne kuyut.
p. 53 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
Wejweyak pal nimetznapalua yek! ina ne kuyut. Shiwi ka nikan pal nimetznapalua!
Ellos son largos para que te abrace bien, dice el coyote. ¡Vení acá para que te abrace!
Nunoya, sujsul patawak ne muten! ina Chilkwachtzin.
p. 53 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
Abuela, ¡qué ancha es su boca! dice Caperucita Roja.
24 Tik ne tiankis (1)
— Baj, nemi yek — ina Paula.
p. 81 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
— Vaya, está bien — dice Paula.
25 Tik ne tiankis (2)
— Baj, padiush — ina Paula.
p. 84 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
— Vaya, gracias — dice Paula.
— Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.
p. 84 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
— Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.
27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan
Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!
p. 88 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
— Nunoya wan nutatanoy welit taketzat. Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!
— Mi abuela y mi abuelo pueden hablar bien. ¡Mi madre dice que no puede, pero puede!
31 Nikelnamiki nutechan
Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.
p. 97
Translation (Spanish)
— Te keman nikitztuk. Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.
— Nunca lo he visto. Dicen que mucha gente puede hablar náhuat allí.
35 Te niajki nitekiti
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka.
p. 107 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa.
p. 107 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
36 Yawi Carlita ichan inoya
Kwak Carlita isak wan kitapuj ne ijish, inak:
p. 110 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
Cuando Carlita despertó y abrió sus ojos, dijo:
— Sujsul nimayana! — inak Carlita.
p. 110 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
— ¡Tengo mucha hambre! — dijo Carlita.
— Ashan shinechilwi tay tikchijki yalua — inak ne lamatzin...
p. 110 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
— Ahora cuéntame lo que hicista ayer — dijo la anciana...
— Yek nemi! — inak ne inoya. — Pal tipewat, shinechilwi tay horaj tisak ka tapuyawa.
p. 110 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
— Yek nemi! — inak ne inoya. — Pal tipewat, shinechilwi tay horaj tisak ka tapuyawa. Timuketzki peyna?
— ¡Está bien! — dijo su abuela. — Para empezar, ¿a qué hora te despertaste por la mañana? ¿Acaso te levantaste temprano?
37 Taika te tiwalaj?
— Nikwaj inakayu tijlan.
p. 113
Translation (Spanish)
— Nikwaj inakayu tijlan. Muchi titakwajket yek wan sujsul ajwiak.
— Comí carne de gallina. Todos comimos bien y era muy sabroso.
42 Nikinmachtia tay nimumachtia
Kineki ina ka naja nikpalewia wan ka yaja mumachtia.
p. 127 · See in the dictionary: ina
43 Te tiawit tikajkawat ma miki!
Nunoya wan nutatanoy nusan kitat yek ma timumachtikan, wan inat ka titaketzat galantzin.
p. 130
47 Maka shikilwi!
48 Nikneki ma shiwikikan nuwan
Shikekchiwakan ne mesaj ka nikan, — inak. — Carlita, shitaekchiwa wan shikajkawa ma metzpalewi ne mueltiw.
p. 140 · See in the dictionary: ina
50 Tamachtiani Alejandro
Ne nunan wan nuteku inaket ka yek ma naja nimumachti, wan kinekituyat ma niaw tik ne tamachtiluyan.
p. 143 · See in the dictionary: ina
Kwak se tamia ne itekiw, kiajkukia ne imey wan ina katka: “Tamachtiani, nemia!” Kwak panu ne horaj, yaja ina katka “Tamik!” wan timukwepa katka ka tuchan.
p. 143 · See in the dictionary: ina
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).