Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
399 occurrences in 6 texts · Clear
Tajtaketza pal Ijtzalku220Naja Ni Genaro31Achtu Taksalis8Timumachtikan!77El Pipil de la Región de los Itzalcos31The Pipil Language of El Salvador32
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
220 occurrences
Chapter 1
Ashkan yawi tauya pal tami muya.
p. 19
Chapter 2
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
31 occurrences
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation
Since they couldn’t read and write, I only spoke Nawat.
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit.
p. 4
Translation
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.
I started going to school at the age of ten. I only studied up to second grade.
Maya nimumachtij ume taksaya.
p. 4 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.
I started going to school at the age of ten. I only studied up to second grade.
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.
p. 4 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
So when I was a boy I just carried kumals to sell (in the market). What I earned was hardly enough to pay for what I needed and to buy more kumals.
Nitamachtia Nawat
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.
p. 6
Translation
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Many years passed, and when I was 47 years old I worked for the Town Council. I was there for two years, but as it didn’t pay well, I left and went to work in the fields.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
8 occurrences
Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!
Semaya tinejnemit makwil cuadraj kan kalaki ne tunal wan ume ka ajkuik.
See in the dictionary: semaya
Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati
Uni lamachin siwat, yaja nunoya Juana, wan ini chulét takat, yaja nutatanoy Pedro.
See in the dictionary: noya
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta
King, Timumachtikan! (2011)
77 occurrences
4 Tay tikneki?
5 Tay kichiwa?
Semaya ne kunet nemi tik ne kal.
p. 30 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
Sólo el niño está en la casa.
6 Tay kichiwat yejemet?
Semaya ne kujkunet te tekitit.
p. 33 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
Sólo los niños no trabajan.
8 Nikpia se mistun
Semaya ne mistun te kikwa tatka.
p. 38 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
Sólo el gato no come nada.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
31 occurrences
p. 56 · Nahuizalco
Tikpiakan, tikpiakan, tikpiakan ne kajkal ka tejchiwtuk saya ka kichiwket.
Teku wan na tekitik saya pal techma' tey timunekit.
p. 56 · Nahuizalco · See in the dictionary: saya, se
Translation (Spanish)
Teku wan na tekitik saya pal techma' tey timunekit. Iwan tejemet tinemit pal tikpalewiat; pal muchi tey kichat kanar tupal tejemet nusan.
Papá y mamá trabajan mucho para darnos lo que necesitamos. Y nosotros tenemos la obligación de ayudarles; porque todo lo que ellos tienen es también para nosotros.
Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.
p. 56 · Nahuizalco
Translation (Spanish)
Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.
p. 57 · Nahuizalco
Ma' shiki, kia su-nte tikit takukulijtia iwan tikchaya desmerecer.
p. 57 · Nahuizalco
Translation (Spanish)
No bebas, porque la bebida enferma y desmerece.
Ma' shikwa saya, su-nte tikneki tikukuya.
p. 57 · Nahuizalco · See in the dictionary: saya, se
Translation (Spanish)
No comas mucho, si quieres no enfermarte.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
32 occurrences
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Pejki kukuya, pejki kukuya.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: kukua, kukuya
Translation
Ne iseltzin kipiat. Pejki kukuya, pejki kukuya.
They had him there all alone; he began to get sick, he started to get ill.
Pwes kilwia ne shuretzin: Ne mutelpuchtzin kukuya kukuya.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: kukua, kukuya
Translation
"Well", the old man said, "your little son is sick, he's sick".
Eje, kilwia, kukuya.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: kukua, kukuya
Translation
"Yes", she said, "he is sick".
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Naka ne ikwerpoj, se maya ne itzuntekun.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation
Her body remains and only her head goes.
Teya su welik musalua.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: inté, teya, teya2
Translation
Witz ka madrugada ne itzuntekun. Teya su welik musalua.
The head came in the morning; she was no longer able to attach herself.
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).