Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

399 occurrences in 6 texts · Clear

Tajtaketza pal Ijtzalku220Naja Ni Genaro31Achtu Taksalis8Timumachtikan!77El Pipil de la Región de los Itzalcos31The Pipil Language of El Salvador32

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

220 occurrences

Chapter 1

  • Ashkan yawi tauya pal tami muya.

    p. 19

Chapter 2

  • Keman weya, kitalia ne itakil.

    p. 20 · See in the dictionary: wey

  • Keman weya, tiktukat keman metzti selek.

    p. 21 · See in the dictionary: wey

  • Ne papaya muteki shushuik, muishtilia iewayu, tikpitzakuat.

    p. 21

  • Tikajkawat ma seseya pal tikwat.

    p. 21

Show all 202 sentences

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

31 occurrences

Kwak Naja Nichikitik

  • Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.

    p. 4 · See in the dictionary: maka2, semaya

    Translation

    Since they couldn’t read and write, I only spoke Nawat.

  • Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit.

    p. 4

    Translation

    Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.

    I started going to school at the age of ten. I only studied up to second grade.

  • Maya nimumachtij ume taksaya.

    p. 4 · See in the dictionary: maka2, semaya

    Translation

    Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.

    I started going to school at the age of ten. I only studied up to second grade.

  • Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.

    p. 4 · See in the dictionary: maka2, semaya

    Translation

    Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    So when I was a boy I just carried kumals to sell (in the market). What I earned was hardly enough to pay for what I needed and to buy more kumals.

Nitamachtia Nawat

  • Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.

    p. 6

    Translation

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Many years passed, and when I was 47 years old I worked for the Town Council. I was there for two years, but as it didn’t pay well, I left and went to work in the fields.

Show all 22 sentences

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

8 occurrences

Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!

  • Semaya tinejnemit makwil cuadraj kan kalaki ne tunal wan ume ka ajkuik.

    See in the dictionary: semaya

Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati

  • Uni lamachin siwat, yaja nunoya Juana, wan ini chulét takat, yaja nutatanoy Pedro.

    See in the dictionary: noya

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.

    See in the dictionary: maka2, semaya

  • Teya niunikwa miak kukumutzin nian nakatamal.

    See in the dictionary: inté, teya, teya2

Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta

  • Tesu nikwa tatka, maya nikuni atutun.

    See in the dictionary: maka2, semaya

Show all 8 sentences

King, Timumachtikan! (2011)

77 occurrences

4 Tay tikneki?

  • Semaya ume tamal.

    p. 27 · See in the dictionary: semaya

    Translation (Spanish)

    Te. Semaya ume tamal.

    No. Sólamente dos tortillas.

  • Semaya tujtumat, ajawakat wan pujpula.

    p. 28 · See in the dictionary: semaya

    Translation (Spanish)

    Sólo tomates,aguacates y plátanos.

5 Tay kichiwa?

  • Semaya ne kunet nemi tik ne kal.

    p. 30 · See in the dictionary: semaya

    Translation (Spanish)

    Sólo el niño está en la casa.

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Semaya ne kujkunet te tekitit.

    p. 33 · See in the dictionary: semaya

    Translation (Spanish)

    Sólo los niños no trabajan.

8 Nikpia se mistun

  • Semaya ne mistun te kikwa tatka.

    p. 38 · See in the dictionary: semaya

    Translation (Spanish)

    Sólo el gato no come nada.

Show all 73 sentences

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

31 occurrences

p. 56 · Nahuizalco

  • Tikpiakan, tikpiakan, tikpiakan ne kajkal ka tejchiwtuk saya ka kichiwket.

    p. 56 · Nahuizalco · See in the dictionary: saya, se

  • Teku wan na tekitik saya pal techma' tey timunekit.

    p. 56 · Nahuizalco · See in the dictionary: saya, se

    Translation (Spanish)

    Teku wan na tekitik saya pal techma' tey timunekit. Iwan tejemet tinemit pal tikpalewiat; pal muchi tey kichat kanar tupal tejemet nusan.

    Papá y mamá trabajan mucho para darnos lo que necesitamos. Y nosotros tenemos la obligación de ayudarles; porque todo lo que ellos tienen es también para nosotros.

  • Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.

    p. 56 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.

p. 57 · Nahuizalco

  • Ma' shiki, kia su-nte tikit takukulijtia iwan tikchaya desmerecer.

    p. 57 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    No bebas, porque la bebida enferma y desmerece.

  • Ma' shikwa saya, su-nte tikneki tikukuya.

    p. 57 · Nahuizalco · See in the dictionary: saya, se

    Translation (Spanish)

    No comas mucho, si quieres no enfermarte.

Show all 26 sentences

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

32 occurrences

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Pejki kukuya, pejki kukuya.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: kukua, kukuya

    Translation

    Ne iseltzin kipiat. Pejki kukuya, pejki kukuya.

    They had him there all alone; he began to get sick, he started to get ill.

  • Pwes kilwia ne shuretzin: Ne mutelpuchtzin kukuya kukuya.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: kukua, kukuya

    Translation

    "Well", the old man said, "your little son is sick, he's sick".

  • Eje, kilwia, kukuya.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: kukua, kukuya

    Translation

    "Yes", she said, "he is sick".

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Naka ne ikwerpoj, se maya ne itzuntekun.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: maka2, semaya

    Translation

    Her body remains and only her head goes.

  • Teya su welik musalua.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: inté, teya, teya2

    Translation

    Witz ka madrugada ne itzuntekun. Teya su welik musalua.

    The head came in the morning; she was no longer able to attach herself.

Show all 29 sentences

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).