Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

146 occurrences in 6 texts · Clear

Tajtaketza pal Ijtzalku101Naja Ni Genaro7Achtu Taksalis4Timumachtikan!8El Pipil de la Región de los Itzalcos25The Pipil Language of El Salvador1

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

101 occurrences

Chapter 2

  • Weli tikwat uksituk ush tishkal ush shushuik.

    p. 22

  • Weli tikmanat ne kinia wan ne iewayu wan nekti.

    p. 22

  • Ne ijiswat ne kinia weli tikwit pal tikchat nakatamal.

    p. 22

  • Weli nusan tikchat asujkal.

    p. 22

Chapter 6

  • “A, uni nemá weli tikchiwat.”

    p. 35

Show all 86 sentences

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

7 occurrences

Nitamachtia Nawat

  • —Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat.

    p. 6

    Translation

    —Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    “Yes, we have a brother here who can speak Nawat. If you don’t take him away from here, then you can talk to him, and if you want to learn you may come and study with us.”

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    p. 8

    Translation

    —Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza. Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    “There is going to be a conference about the Nawat language. I am telling you because if you like, you can come and help us with all the professors.”

Tlalok

  • wan nusan timetztajtanit ma te keman shitechajkawa ka su taja titechajkawa ne Teku Tunal weli techmiktia iwan ikwalan.

    p. 22

    Translation

    and we also ask you never to abandon us for if you leave us Father Sun may kill us in his anger.

Ne Takat Brujoj

  • Yaja weli kalaki melka nemi tzaktuk.

    p. 34

    Translation

    Ipal yaja tesu nemituya kal nemi tzaktuk. Yaja weli kalaki melka nemi tzaktuk.

    For him no house was ever closed. He could get in even if the door was locked.

Ne Tzikat Wan Ne Tzilintuk

  • Ne tzikat, kan nemi ukse takwalmet ka weli kikwa, kunij tesu kisa kitemua itakwal; kunij kichia ma tayuakisa pal pewa kisa kitemua itakwal.

    p. 38

    Translation

    The ant, when there are other animals about that can eat it, does not go out to look for food. It waits until nightfall to start going out to look for its food.

Show all 7 sentences

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

4 occurrences

Tamachtilis 13. Kaj kichiwa chilmul?

  • Kaj weli kichiwa ne chilmul?

  • Nusiwaw weli kichiwa.

  • Wan musiwaw weli kimaka nusan nusiwapil?

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Su tikneki, weli metzmaka.

King, Timumachtikan! (2011)

8 occurrences

22 Tiwitz nuwan?

  • Tiwelit tiawit ka muchan achtu, wan nemanha ne muikaw weli witz tuwan ka tiendaj.

    p. 76

    Translation (Spanish)

    Naja nikmati! Tiwelit tiawit ka muchan achtu, wan nemanha ne muikaw weli witz tuwan ka tiendaj. Tikneki?

    ¡Yo sé! Podemos ir a tu casa primero, y luego tu hermano puede venir con nosotros a la tienda.

23 Kanka yawi?

  • Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin.

    p. 79

    Translation (Spanish)

    Ika nemi pal tajkwilua. Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin. Kitemua kitemua wan te kiajsi.

    Porque tiene que escribir en su cuaderno. Ahora no puede escribir porque no encuentra su lápiz. Busca y busca pero no lo encuentra.

27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan

  • Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!

    p. 88

    Translation (Spanish)

    — Nunoya wan nutatanoy welit taketzat. Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!

    — Mi abuela y mi abuelo pueden hablar bien. ¡Mi madre dice que no puede, pero puede!

33 Sujsul nipakiskia

  • Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    — En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...

  • Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil.

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

Show all 7 sentences

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

25 occurrences

p. 49 · Nahuizalco

  • Ka weli tiajwa?

    p. 49 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Quién puede latir?

p. 51 · Nahuizalco

  • Se kunet weli takwa, mutalua, chuka, kuchi wan temiki.

    p. 51 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Un niño puede comer, correr, llorar, dormir y soñar.

  • Ken inte weli kicha se kunet?

    p. 51 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Qué no puede hacer un niño?

  • Se kunet inte weli patani, tiajwa wan tawawana.

    p. 51 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Un niño no puede volar, latir ni escarbar.

  • Tey weli se kunet kicha?

    p. 51 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Qué puede un niño hacer?

Show all 24 sentences

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

1 occurrence

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Teya su weli; yawia miki.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    He could no longer make it; he was going to die.

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).