Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
69 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku44Naja Ni Genaro12Achtu Taksalis2Timumachtikan!3El Pipil de la Región de los Itzalcos5The Pipil Language of El Salvador3
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
44 ocurrencias
Capítulo 1
Pal mutashtawia, ma wiki miak tunal pal tami ne tamewal, pal tami mumewa tatuk.
p. 18 · Ver en el diccionario: tashtawia
Ashkan shiktashtawi ne takat.
p. 18
Tiktashtawikia?
p. 18 · Ver en el diccionario: tashtawia
Musta tiu-tiawit ashta ne tatzinu kan nemi ne kal.
p. 19 · Ver en el diccionario: ashta
Ashta ma tami, tikwikat yey kawayu pal tami talsajsakat.
p. 19 · Ver en el diccionario: ashta
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
12 ocurrencias
Nitamachtia Nawat
Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
p. 6
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.
p. 6
Traducción
Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.
Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Ashta tik ini shiwit nitekitiuk iwan.
p. 8 · Ver en el diccionario: ashta
Traducción
Achtu nitekitik iwan ne Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Wan tik ne shiwit 1993, nipejki nitekiti iwan CONCULTURA. Ashta tik ini shiwit nitekitiuk iwan.
Antes trabajé en Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Y en 1993, empecé a trabajar con CONCULTURA, con el que todavía trabajo hasta este año.
Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.
p. 8
Traducción
Kwak niweli, nikpalewia Alan wan Cecy. Nusan Carlos, melka yaja techanchanej, pero uksan mumachtia Nawataketza. Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.
Cuando puedo les ayudo a Alan y Cecilia. También a Carlos, aunque él es del pueblo, pero todavía estudia el náhuat. Ellos no me pagan, porque dicen que no tienen dinero para pagarme.
Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis
Tiawit timetztashtawat pal metzti ume tzunti tumin.
p. 12
Traducción
—Ka naja niknekiskia ma shiwi timusenpua nikan iwan tumajmanujwan wan shikinmachti taketzat Nawat. Tiawit timetztashtawat pal metzti ume tzunti tumin. Ken tina? Nemi yek?
—Porque me gustaría que vinieras y te unieras con nuestros hermanos aquí y que les enseñaras a hablar náhuat. Te pagaremos doscientos colones por mes. ¿Qué decís? ¿Está bien?
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
2 ocurrencias
Tamachtilis 11. Nimetzmaka awakat.
Ma metztashtawi ne teut!
Tamachtilis 12. Tinechmaka
Pal nimetztashtawia nimetzmaka tumat.
Ver en el diccionario: tashtawia
King, Timumachtikan! (2011)
3 ocurrencias
24 Tik ne tiankis (1)
Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia.
p. 81 · Ver en el diccionario: tashtawia
Traducción
Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.
Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.
Paula kitashtawia ne tanamakani.
p. 81 · Ver en el diccionario: tashtawia
Traducción
Paula kitashtawia ne tanamakani. Kinekiuk ne chil wan ne cafe. Yawia kitemua...
Paula le paga a la vendedora. Todavía falta el chile y el café. Ya va a buscarlo...
49 Nugustoj niaw ka tiankis
Kwak nikneki nikua takwal o se kumal, nemi pal niktashtawia ipatiw.
p. 141 · Ver en el diccionario: tashtawia
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
5 ocurrencias
p. 65 · Nahuizalco
p. 68 · Nahuizalco
Shalika muchi teya uni, kenhaya ma nemi ajajwiyak ken tami tinechilia, ke naja niktashtawis mutekiw.
p. 68 · Nahuizalco
Traducción
Tráigame de todo eso, siempre que estén sabrosos como acaba de decirme, que yo le pagaré su trabajo.
Nemi patak yek, nutajtzin, nemanha tikpias taja muishpan se ajwiak takwali wan chupi tumin mutashtaniskia ka imaku.
p. 68 · Nahuizalco
Traducción
Está muy bien, señor, pronto tendrá Ud. puesto un sabroso almuerzo por no mucho dinero que se le cobrará por él.
Padiush, Tutekuyu metztashtawis.
p. 68 · Nahuizalco
Traducción
Padiush, Tutekuyu metztashtawis. Kiuni niknetuya naja.
Muchas gracias, Dios te lo pagará. Así lo deseaba yo.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
3 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Ashta nikan ajsik ne tukasoj.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ashta
Traducción
Hasta ahí llegó nuestro cuento.
El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Kaj kichij konvenir kichiju kanar nusan, ashta kimaka tutunik keman kinmutia, yajne (yaja ne) kilwiat Sipitiyuj.
El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ashta
Traducción
A quien le convenga, puede salir ganando, también. Hasta les da fiebre a los que asusta. A ése le llaman “el Sipitillo.”
Ashta kukuyak kimak tutunik.
El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ashta
Traducción
Hasta se enfermó y le dio calentura
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).