Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

42 ocurrencias en 4 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku31Naja Ni Genaro7El Pipil de la Región de los Itzalcos1The Pipil Language of El Salvador3

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

31 ocurrencias

Capítulo 1

  • Musta tiu-tiawit ashta ne tatzinu kan nemi ne kal.

    p. 19

  • Ashta ma tami, tikwikat yey kawayu pal tami talsajsakat.

    p. 19

Capítulo 6

  • Kan kimatki ne masat ka musaluk pak ne itzinkujku, kwakuni mutaluk wan muchi ne wijwitzti kan ne panu yawi ashta walak miki.

    p. 31

  • Wan nechilik ne pale ka ma niaw niktemu ashta kan nikasi.

    p. 31

  • Wan niajki niktemua ashta nikasik.

    p. 31

Ver las 29 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

7 ocurrencias

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Ashta tik ini shiwit nitekitiuk iwan.

    p. 8

    Traducción

    Achtu nitekitik iwan ne Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Wan tik ne shiwit 1993, nipejki nitekiti iwan CONCULTURA. Ashta tik ini shiwit nitekitiuk iwan.

    Antes trabajé en Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Y en 1993, empecé a trabajar con CONCULTURA, con el que todavía trabajo hasta este año.

Ken Titankwaketzat

  • Yajika, muchi takamet mutankwaketzat kwak kitat ka kisa ne tunal wan kitajtanit ma techpalewi ipal muchi ne tanestuk ashta kunyuaki.

    p. 18

    Traducción

    Por eso, todo el mundo oraba cuando veían que salía el sol y le pedían que nos protegiera durante todo el día hasta el anochecer.

Tunan Tal

  • Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki.

    p. 32

    Traducción

    Padiush, Nan Tal, ka taja tikitak kwak ninesik, tikitak kwak nipejki niweya, kwak nimuchiwki takat. Mupanpa naja niwelik nikchiwa muchi tay niwelik tik ne tunal, ninemik wejwey takapiltzin, nechmunekiket pal nitekitik iwanmet. Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki. Yajika timetzilwitiat padiush, Tunan Tal!

    Gracias, Madre Tierra, porque tú viste cuando nací, viste cuando empecé a crecer, cuando me hice adulto. Gracias a ti pude hacer todo lo que pude en el día, estuve mucho tiempo joven, me necesitaron para trabajar. Después de muchos días envejecí, entonces ya nadie me quiere cuando enfermo, sólo mis hermanos, todavía me quieren pero llegará el día en que nadie me quiera, ni siquiera mis hermanos, llegará el día de mi muerte, entonces ni mi mujer ni mis hijos me querrán, me arrojarán como arrojan la basura en el basurero, sólo tú, Madre Tierra, hasta cuando nos morimos nos quieres, porque entonces abres tus brazos para recibirnos. ¡Por eso te doy las gracias, Madre Tierra!

Ne Tzikat Wan Ne Tzilintuk

  • Yejemet ashta ne mas chikitik ashta ne mas tumak tekitit.

    p. 38

    Traducción

    Ne tzikat techmachtia ken muchiwa pal te tikseliat mayan. Yejemet ashta ne mas chikitik ashta ne mas tumak tekitit. Ne tesu nemi kaj kintuktia; muchi tekitit.

    La hormiga nos enseña cómo hacer para no pasar hambre. Desde la más pequeña hasta la más grande trabajan. No hay quien las mande; trabajan todas.

Ne Tutut

  • Achtu ne tutut tapishua ne teksisti, nemanha kipachua ashta ma puni, wan puntuk kenhayuk kipachua.

    p. 40

    Traducción

    Achtu ne tutut tapishua ne teksisti, nemanha kipachua ashta ma puni, wan puntuk kenhayuk kipachua. Wan pewa kitakwaltia ne shulut tutut ne inan ne tutuchin, ashta ma weya pal kitzkia iujumiyu wan weli patani pal kitemua itakwal.

    Primero el pájaro pone el huevo, luego lo apacha hasta que nazca, y después de nacido todavía lo apacha. Y la madre del pájaro empieza a darle de comer al pájaro joven, hasta que crezca y le salgan plumas y pueda volar para buscar comida.

Ver las 6 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

1 ocurrencia

p. 65 · Nahuizalco

  • Ashta wipta.

    p. 65 · Nahuizalco

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

3 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Ashta nikan ajsik ne tukasoj.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Hasta ahí llegó nuestro cuento.

El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Kaj kichij konvenir kichiju kanar nusan, ashta kimaka tutunik keman kinmutia, yajne (yaja ne) kilwiat Sipitiyuj.

    El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    A quien le convenga, puede salir ganando, también. Hasta les da fiebre a los que asusta. A ése le llaman “el Sipitillo.”

  • Ashta kukuyak kimak tutunik.

    El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Hasta se enfermó y le dio calentura

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).