Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

258 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku68Naja Ni Genaro33Achtu Taksalis1Timumachtikan!32El Pipil de la Región de los Itzalcos120The Pipil Language of El Salvador4

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

68 ocurrencias

Capítulo 1

  • Ashkan ajwituk ne tal iwan tutunik.

    p. 17 · Ver en el diccionario: wan

  • Ne ejekat kiwaki ne tatuk iwan ne et keman weytia.

    p. 18 · Ver en el diccionario: wan

Capítulo 2

  • Keman nemia iujki se ikshichin, tikwiwitat iwan tal pal tiktukat ka senkak.

    p. 20 · Ver en el diccionario: wan

  • Keman chikawtuka, tiktekit iwan tikajkawat ma uksi pal tikishtiat ne ish keman uksituka.

    p. 20 · Ver en el diccionario: wan

  • Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.

    p. 20 · Ver en el diccionario: wan

Ver las 63 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

33 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    p. 4 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.

Nitamachtia Nawat

  • Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    p. 6 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    —Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    —Sí, aquí tenemos a un hermano que puede hablar náhuat. Si no quieren quitárnoslo, entonces ustedes pueden hablar con él, y si ustedes quieren aprender pueden venir a estar con nosotros.

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    p. 8 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    —Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza. Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    —Va ha haber un congreso sobre la lengua náhaut. Te lo digo porque si quieres puedes ayudarnos con todos los profesores.

  • Achtu nitekitik iwan ne Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES).

    p. 8 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    Achtu nitekitik iwan ne Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Wan tik ne shiwit 1993, nipejki nitekiti iwan CONCULTURA. Ashta tik ini shiwit nitekitiuk iwan.

    Antes trabajé en Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Y en 1993, empecé a trabajar con CONCULTURA, con el que todavía trabajo hasta este año.

  • Wan tik ne shiwit 1993, nipejki nitekiti iwan CONCULTURA.

    p. 8 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    Achtu nitekitik iwan ne Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Wan tik ne shiwit 1993, nipejki nitekiti iwan CONCULTURA. Ashta tik ini shiwit nitekitiuk iwan.

    Antes trabajé en Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Y en 1993, empecé a trabajar con CONCULTURA, con el que todavía trabajo hasta este año.

Ver las 31 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

1 ocurrencia

Tamachtilis 5: Keski ipatiw?

  • Shinechmaka majtakti iwan muchi, ika yejemet chikitik.

    Ver en el diccionario: wan

King, Timumachtikan! (2011)

32 ocurrencias

9 Tay tikchiwa?

  • Kikwa tamal iwan et.

    p. 41 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    Come tortillas con frijoles.

  • Nusan mawiltia iwan ikunpawan.

    p. 41 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    También juega con sus amigos.

10 Tay tikwa?

  • Nikwa tamal iwan et.

    p. 44 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    Como tortillas con frijoles.

  • Nusan nimawiltia iwan nukunpawan.

    p. 44 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    También juego con mis cheros.

18 Kan minaya?

  • Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!

    p. 66 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    Nikmati kan nemi. Shikita! Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!

    Ahora sé dónde está. ¡Mira! ¡Juega con nuestro gato debajo de la mesa!

Ver las 30 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

120 ocurrencias

p. 51 · Nahuizalco

  • Yaja kipia ume ijikshi, ume iyak, ume tenshipal, ume ijishchin iwan ume kajkamachin.

    p. 51 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    El tiene dos pies, dos narices, dos labios, dos orejas y dos carrillitos

  • Se pelu weli tiajwa, takwa, tzikwini, tawawana, mutalua iwan kuchi.

    p. 51 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    Un perro puede latir, comer, saltar, rascar, correr y dormir.

p. 52 · Nahuizalco

  • Se tukat iwan ume kalat.

    p. 52 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: wan

  • Naja nikpia yey shunpe, nawi sala iwan ume trunpu.

    p. 52 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: wan

p. 53 · Nahuizalco

  • Shua tel, iwan timukwepa musta.

    p. 53 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    Andate pues, y vuelve mañana.

Ver las 83 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

4 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Ashan nechilwia ne palej asu nikpia se nufinkita, ma niyu iwan, wan ne chijchiltik tzaput ma kikwa ne ujuksik, wan tami ma kimaka wan ne chijchikajtuk pal nikmiktia.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: wan

    Traducción

    “Pues el padre me dijo que si tengo una finquita que la lleve a comer zapote maduro y que le pegue en la cabeza duro con los que están duros para matarla.”

La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Keman yaja yawi katka derechoj ne kayej, yaj kiski iishpan Siwanawal.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Una vez que iba por la calle, se le apareció en frente la Siguanaba (es como una sirena sobrenatural que tiene forma de mujer).

  • Kishtij isinidor, al descuido, keman ne Siwan nawal kichiwki sentir, kimakatuk dos vueltas wan kilpij.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Disimuladamente se quitó el ceñidor. Cuando menos pensó la Siguanaba, ya la había envuelto dos veces y la había amarrado.

  • Yajika, an nuamikoj nikchij kontar pal kimati ka nemi Tzuntekumat wan nemi Siwanawal, pal kaj te kipia balor kimutia.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Así es que, ahora, le conté yo a mi amigo para que sepa que sí existe la “calavera” y también la Siguanaba, para asustar al que no tenga valor.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).