Textos

Musta inte kimaka ne at.

p. 18 · Ver en el diccionario: maka

Keman panutuk yey metzti waktuka ne tunalmil.

p. 18 · Ver en el diccionario: keman

Ne ejekat kiwaki ne tatuk iwan ne et keman weytia.

p. 18 · Ver en el diccionario: keman

Tiktukat ne shupanmil keman ne tal waktuk, ipal keman wetzki ne at takati ne tawial.

p. 18 · Ver en el diccionario: keman

Ashkan yek titatukat ika tutunik ne tal: inteuk kimaka ne at, inteuk kiseseltia ne tal.

p. 18 · Ver en el diccionario: maka

Tawial tiu-tiktukat yey almun: makwil taria.

p. 18 · Ver en el diccionario: makwil

Musta niktalia se takat ma kiashiti nawpual taria.

p. 18 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Pal mutashtawia, ma wiki miak tunal pal tami ne tamewal, pal tami mumewa tatuk.

p. 18 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Tiu-tikmewat ne kal ma nemi yek.

p. 19 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Muchiwa sanse parva sinti ishta ma tami tapishkal.

p. 19 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Ashta ma tami, tikwikat yey kawayu pal tami talsajsakat.

p. 19 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Ashkan ma tami.

p. 19 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Yawi pal munamaka ne et.

p. 19

Nechnamakilia ka tzunti pesos ne kwawit.

p. 19

Ashkan niu-nikchiwa ne amat pal ne kulal.

p. 19

Keman nemia iujki se ikshichin, tikwiwitat iwan tal pal tiktukat ka senkak.

p. 20 · Ver en el diccionario: keman

Keman weya, kitalia ne itakil.

p. 20 · Ver en el diccionario: keman

Ne itakil ne kakawat kitalijtuk miak itech ne ituma chamawak ne kwawit.

p. 20

Keman chikawtuka, tiktekit iwan tikajkawat ma uksi pal tikishtiat ne ish keman uksituka.

p. 20 · Ver en el diccionario: keman, maka, maka², mati

Kan waktuka, tiktaliat ijtik kumal pal shamani pal tikishtiliat ne iewayu.

p. 20 · Ver en el diccionario: kumal

Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.

p. 20

Ne kuku waktuk tikchiat ma mulini.

p. 21 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Keman weya, tiktukat keman metzti selek.

p. 21 · Ver en el diccionario: keman

Keman kipia chikwasen shiwit, pewa kicha ne itakil; kitepewa ijish tejemet tikiliat kuku.

p. 21 · Ver en el diccionario: keman

Keman nemia chikawtuk, muteki wan mushipewa pal kinamakat wan kikuat pal kiunit ne at.

p. 21 · Ver en el diccionario: keman

Ne kuku keman kikwajtuk ne metzti inte kipia inakayu, iayu chiupichin.

p. 21 · Ver en el diccionario: keman

Tikmanat pal kisa ne ilechayu.

p. 21

Tikajkawat ma seseya pal tikwat.

p. 21 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Nemi miak kwajkwawit kichat intakil, ken ne chiltik tzaput, muyutzaput, sinkuya, patach, chulu istak, chulumui, chilimuyu, ichkashukut, durasnu, lala, lima, tzuntzaput...

p. 21

Mushtilia ne iewayu pal kisa ne ilechayu, musalua se kwechpala pal kikwi ne ilechayu, mumana ijtik se kumit wan at.

p. 22 · Ver en el diccionario: mana

Keman mumantuka, mutemultia pal seseya.

p. 22 · Ver en el diccionario: keman

Keman seseka, mumalina ne kwechpala pal kisa ne iayu ne kwawit.

p. 22 · Ver en el diccionario: keman

Kan nemia ne balsamo, mutamachiwa pal munamaka.

p. 22

Keman tikpiat se chira, tikmakat balsamo pal inte asit ne mujmuyut.

p. 22 · Ver en el diccionario: keman

Weli tikmanat ne kinia wan ne iewayu wan nekti.

p. 22

Tamantuk wan nekti nemia pal tikwat.

p. 22 · Ver en el diccionario: mana

Ne ijiswat ne kinia weli tikwit pal tikchat nakatamal.

p. 22 · Ver en el diccionario: nakat, nakatamal, tamal

Keman ne akat chikawi, tikutunat, tiktisit, tikmanat ne iayu ne akat pal tikchat nekti.

p. 22 · Ver en el diccionario: keman

Ne tumat tiwelit tiktzuyuniat wan tejteksisti.

p. 23 · Ver en el diccionario: tumat

Tiwelit tikwat nusan ayujwach tumat.

p. 23 · Ver en el diccionario: tumat

Ne iat, keman waktuk ne iswayu, tikimiluat iwan tikchichinat.

p. 23 · Ver en el diccionario: keman

Ne chil muiseki ijtik se kumal pal uksi.

p. 23 · Ver en el diccionario: kumal

Tikmakat lala shukuk.

p. 23

Mukwechua pal tikchat se majal pal tiknamakat chiujchiupi.

p. 23

Ne shikama, ne witzaya, ne kamu, ne chiltik kamu, ne yame, ne papa... muskaliat ijtik ne tal ne wejweytiat.

p. 24

Ne ichti tikmalinat pal tikchat matat.

p. 24

Nikasik ume mapachin iwan nimutaluk wan ne pejpelu.

p. 25

Ashkan walmukwepki ne mapachin.

p. 25

Keman kitak ka yawi se tawil shushuik kitawilua se mikini, ne takat mumutij, kiski mutalua, yajki minaya.

p. 26 · Ver en el diccionario: keman

Keman asiket kan nemituya ne takat, inaket ne yawit kichtekit:

p. 26 · Ver en el diccionario: keman

Ne nemituyat yejemet tawiwitat ne kajkamu keman pejki kisa ne metzti.

p. 26 · Ver en el diccionario: keman

Kitaket se mapipil.

p. 26 · Ver en el diccionario: mapipil

Ma naka se tejemet tachia asu witz pal tikisat timutaluat tejemet.”

p. 26 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Su nechilia ma niwitz niwiwita, tiawit tikwikat miak pal inte timukwepat senpa tikichtekit kajkamu ini takat.”

p. 27 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Ika, majmawit wan yajket.

p. 27

Ne mapipil tajpia yek ne kamujtal.

p. 27 · Ver en el diccionario: mapipil

Ne shujshuletket ikman panutuk inat seuk pal ikuni wejka kichtekit ne ajat pal nikan.

p. 28

Ne kichiwat se yualu, kichiwat nakatamal, wan ne siwapil kitaliat itajku kan takatik katka ne at, wan kiliat ma wetzka.

p. 28 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati, nakat, nakatamal, tamal

Keman tamit kichiwat muchi uni, ne kiajkawat ne siwapil.

p. 28 · Ver en el diccionario: keman

Seuk tunal keman asiket ne siwapil intea nemituya, wan ne at mutaluaya.

p. 28 · Ver en el diccionario: keman

Nemik se takat munamiktijtuk kipiatuya ne isiwaw, wan inte kimati katka ka kisa ka tayua.

p. 29 · Ver en el diccionario: mati

Semaya kita katka ka tatwi kipia tey kikwa, tey sea.

p. 29 · Ver en el diccionario: semaya

Tikitas ka ijkia ka kisa, ka kitalia se kwawit tankupa ne mutaken pal tikmati ka ne nemi munawak.”

p. 29 · Ver en el diccionario: mati

Semaya naka ne iweyka.”

p. 29 · Ver en el diccionario: semaya

Wan nemá ne seuk katayua muketzki tachia kan ne kujkupewtuk, wan kitak naktuk isel inajnakayu.

p. 29

Wan yajki muteka kichia keman yu-witz.

p. 29 · Ver en el diccionario: keman

“Ashan pal ma kita ka tikitztuk, shu-shikwi se wajkal wan neshti wan tikmaka istat.

p. 30 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Tikmaka kan ne kujkupewtuk.

p. 30 · Ver en el diccionario: maka

Kwakuni tiaw timuteka tikchia keman yu-witz.”

p. 30 · Ver en el diccionario: keman

Kwakuni taketzki ne tzuntekumat:

p. 30

Nikneki ma shinechili teika tikchiwtuk ne inteyek.

p. 30 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

San mulina ne ishulejyu, nemá nemi yaja pachiwia pal-te kiajkawa.

p. 30

Asiket tan se kwawit chiltik tzaput, wan kiasiket se tzaput wetztuk, wan kipejpenki wan kitajkuk, kishtik, ne se tajku kimakak ne itzuntekun, ne seuk tajku kikwak yaja.

p. 30

Kwakuni kishtik ne ikwechpala ne ishulejyu wan kitalik pal ma mutali ne itzuntekun.

p. 31 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Kwakuni kitamutak wejka wan yajki wetzi pak se masat.

p. 31 · Ver en el diccionario: masat

Kwakuni kiski mutalua ne masat, wan kan kikak ka mutaluk, inak yaja ka mutaluk ne shulejyu.

p. 31 · Ver en el diccionario: masat

Kwakuni ajkewki, yajki kiasi, wan nemá kiasik ne masat.

p. 31 · Ver en el diccionario: masat

Kan kimatki ne masat ka musaluk pak ne itzinkujku, kwakuni mutaluk wan muchi ne wijwitzti kan ne panu yawi ashta walak miki.

p. 31 · Ver en el diccionario: masat

Wan nechilik ne pale ka ma niaw niktemu ashta kan nikasi.

p. 31 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Wan nechilik ka ma niktuka, wan kan niktukak, ma nikpupu, ma nikwichpana, wan ma niaw muchi ne tujtunal, ma niaw nitachias.

p. 31 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Wan kan nikita tajtatkaya, ma niknawati ne pale.

p. 31 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Wan kan nikitak takatki se wajkalchin, niajki niknawatia ne pale wan nechilik ma nikpachiwa tey yu-kisa.

p. 32 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Kwakuni niajki niknawatia ne pale, wan nechilik ka ma ne ninemi nipachiwia.

p. 32 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Wan niajki niknawatia ne pale, wan nechilik ma nikpachiwi tey yu-kisa.

p. 32 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Kwakuni nechilik ma nikisa tik techan niktajtani kwejkwechpalachichin.

p. 32 · Ver en el diccionario: maka, maka², mati

Yaja kinpachiwia ne kukunet wan nemá weytiat yajket.

p. 32

Muchi ne itapewilchin tey kipia ne kujtan, muchi kitzkijket kan musentepewat, yawit katka kimakat innoya pal ma kimana tik se kumit.

p. 32 · Ver en el diccionario: mana, maka, maka², mati

Kwakuni pejki asi se takat wey, pejki kineki ne lamachin, wan kan pejki kineki pejki kikwa ne takwal.

p. 33 · Ver en el diccionario: lamachin, lamat

Kwakuni ne chijchin, yaja kisatuya wan kitak ka asi ne takat tumak itenshipal, yaja kikwa ne takwal.

p. 33

Wan kan tami kikwa, kiajkawa chiupi iayuchin, ne kikwi wan imey, kinmaka muchi tech inten, kinsusulua.

p. 33

Kwakuni kitajtaniliat tey kikwat ne lamachin, wan kinhilik:

p. 33 · Ver en el diccionario: lamachin, lamat

“Wan teika timayanat?”

p. 33

Nikan walejkuk se takat tumak itenshipal.

p. 33

Wan kiajkaw chiupi iayuchin, ne kikwik wan imey, metzinmakak tech ne anmuten.”

p. 33

Kwakuni semaya kishtilijket ne ikulutzin wan kitapujket wan yajket kishkat.

p. 34 · Ver en el diccionario: semaya

Kan tamik kishkat, kiwikilijket ne lamachin:

p. 34 · Ver en el diccionario: lamachin, lamat

“Lama, ashan inte tikasitiwit, semaya se tapewilchin tikasiket.

p. 34 · Ver en el diccionario: lamat, semaya

Kwakuni mutalik ne lamachin takwa, wan kimatki ka pipinik.

p. 34 · Ver en el diccionario: lamachin, lamat

“Lama, tey, pipinik tikmati?”

p. 34 · Ver en el diccionario: lamat, mati

“Shikmaka istat wan shu-shikishka senpa.”

p. 34 · Ver en el diccionario: maka