Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

30 ocurrencias en 4 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku15Naja Ni Genaro3Timumachtikan!5The Pipil Language of El Salvador7

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

15 ocurrencias

Capítulo 1

  • Muchiwa sanse parva sinti ishta ma tami tapishkal.

    p. 19 · Ver en el diccionario: chiwa

Capítulo 6

  • “Majo, wan taja ken tikchiwa ka titatuka mal tunalku, wan muchiwa, wan tejemet inte?”

    p. 37 · Ver en el diccionario: chiwa

Capítulo 8

  • Wan kitak ka uni wakash weli muchiwa ken yaja kineki, wan weli taketza.

    p. 45 · Ver en el diccionario: chiwa

  • Tey tutut ne taja tiktajtanilia, tikitas ka nemá tiaw timuchiwa tutut nusan.

    p. 47

  • Wan weli tiaw kan taja tikneki, wan weli tiktajtani tey tikneki tikwa: tikitas ka nemá muchiwa tey ne taja tiktajtani.

    p. 47 · Ver en el diccionario: chiwa

Ver las 14 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

3 ocurrencias

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi.

    p. 8 · Ver en el diccionario: chiwa

    Traducción

    Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.

    Me dijo la fecha del congreso para que llegase. Y así hicieron para conocerme los especialistas. Vieron que yo sabía hablar náhuat y también escribirlo. Quizá por eso es que en cuatro congresos me dijeron que me iban a dar trabajo.

Ne Tzikat Wan Ne Tzilintuk

  • Ne tzikat techmachtia ken muchiwa pal te tikseliat mayan.

    p. 38 · Ver en el diccionario: chiwa

    Traducción

    Ne tzikat techmachtia ken muchiwa pal te tikseliat mayan. Yejemet ashta ne mas chikitik ashta ne mas tumak tekitit. Ne tesu nemi kaj kintuktia; muchi tekitit.

    La hormiga nos enseña cómo hacer para no pasar hambre. Desde la más pequeña hasta la más grande trabajan. No hay quien las mande; trabajan todas.

Ini Nutechan Witzapan

  • Tik nutechan muchiwat kujkumit, kumal pal tiknamakat, iwan tikuat tutakwal wan uksejseyuk ipal titakwat.

    p. 44

    Traducción

    En mi pueblo se hacen ollas, comales para vender, y compramos nuestra comida y otras cosas para comer.

King, Timumachtikan! (2011)

5 ocurrencias

32 Ume takwikalis

  • Tik nutechan muchiwat

    p. 101

    Traducción

    En mi pueblo se hacen ollas,

33 Sujsul nipakiskia

  • — Nusan muchiwat kujkumal pal tiknamakat.

    p. 103

    Traducción

    — Nusan muchiwat kujkumal pal tiknamakat. Iwan ne tumin tiwelit tikuat takwal wan tiwelit tikchiwat uksejse kumal.

    — También se hacen comales para vender. Con el dinero podemos comprar comida y hacer más comales.

  • Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan.

    p. 103 · Ver en el diccionario: chiwa

    Traducción

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

42 Nikinmachtia tay nimumachtia

  • Nikelnamiki tay yaja techmachtia, pal kiane najasan niweli nimuchiwa tamachtiani kwak nimukwepa nuchan.

    p. 127 · Ver en el diccionario: chiwa

49 Nugustoj niaw ka tiankis

  • Wan kwak kichiwa suceder se tik ne techan wan kipiat sejse pal kichiwat contar, muchiwat alegrar sujsul.

    p. 141

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

7 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”

  • Ma mawilti wan mas pipiltzitzin, yu muchiwa alegrar.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: chiwa

    Traducción

    “Déjelo jugar con los otros niños, y se alegrará”.

  • Kilwia ne shuretzin: Shikida ka muchiwa alegrar, kita ne wilutzitzin.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: chiwa

    Traducción

    El viejito le dijo, “Mire, está contento de ver los pajaritos”.

  • Yu yawi anmuwan pal muchiwa dibertir, yu yawi anmuwan, tesu ja pal ankisumat.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: chiwa

    Traducción

    Yut anyawit. Yu yawi anmuwan pal muchiwa dibertir, yu yawi anmuwan, tesu ja pal ankisumat.

    “Se irán y él irá con uds.; irá a divertirse”. “No ha venido para que le peguen”.

  • Ini ja nimuchiwa falta katka.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: chiwa

    Traducción

    “Eso era lo que me hacía falta”.

Ver las 7 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).