Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

75 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku41Naja Ni Genaro18Achtu Taksalis2Timumachtikan!10El Pipil de la Región de los Itzalcos4

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

41 ocurrencias

Capítulo 2

  • Keman kipia chikwasen shiwit, pewa kicha ne itakil; kitepewa ijish tejemet tikiliat kuku.

    p. 21 · Ver en el diccionario: shiwit

Capítulo 6

  • Shiwi, nikan shikchiwa taja.”

    p. 35 · Ver en el diccionario: witz

  • Maya shiwikan, maya shalmukwepakan.”

    p. 38 · Ver en el diccionario: witz

Capítulo 7

  • “Shiwi nikan kan nemi ne nuteku.”

    p. 39 · Ver en el diccionario: witz

  • Ashan shiwi nikan, shikita tey ne tikchiwtuk.

    p. 40 · Ver en el diccionario: witz

Ver las 38 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

18 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez.

    p. 4 · Ver en el diccionario: shiwit

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

  • Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit.

    p. 4 · Ver en el diccionario: shiwit

    Traducción

    Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.

    Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.

Nitamachtia Nawat

  • Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.

    p. 6 · Ver en el diccionario: shiwit

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

  • Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    p. 6 · Ver en el diccionario: shiwit

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

  • Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    p. 6 · Ver en el diccionario: shiwit

    Traducción

    Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.

Ver las 12 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

2 ocurrencias

Tamachtilis 6. Numiyekawan

  • Shiwi nuchan!

    Ver en el diccionario: witz

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Shiwi tuwan tel!

    Ver en el diccionario: witz

King, Timumachtikan! (2011)

10 ocurrencias

13 Chilkwachtzin

  • Shiwi ka nikan pal nimetznapalua!

    p. 53 · Ver en el diccionario: witz

    Traducción

    Wejweyak pal nimetznapalua yek! ina ne kuyut. Shiwi ka nikan pal nimetznapalua!

    Ellos son largos para que te abrace bien, dice el coyote. ¡Vení acá para que te abrace!

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.

    p. 120 · Ver en el diccionario: witz

    Traducción

    — Naja nikmatiaya. Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek. Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.

    — Yo ya sé. Cuando me llevó mi abuela ayer, ella me enseñó el camino para que lo aprendiera bien. Pero si quiere, venga conmigo para ayudarme.

44 Se yualu

  • — Timunamiktijket ne shiwit panutuk.

    p. 132 · Ver en el diccionario: shiwit

  • Su tikneki, shiwi wan tiaw tikinhishmati.

    p. 132 · Ver en el diccionario: witz

46 Metzmutiat hasta ne mujmuyut!

  • — Ashan makwil shiwit.

    p. 136 · Ver en el diccionario: shiwit

Ver las 10 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

4 ocurrencias

p. 61 · Nahuizalco

  • Shiwi, Manbru, shiwi timawiltikan nuwan, iwan despues, timutaukulis iwan kijkimichin.

    p. 61 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: witz

    Traducción

    Ven Mambrú, ven a jugar conmigo, y después te regalarás con ratones.

p. 65 · Nahuizalco

  • Ke yek nemi ne at, Katuchti, shiwi shimalti nuwan!

    p. 65 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: witz

p. 69 · Nahuizalco

  • Shu Manbru, ma' shiwi, ka Iachin kipia mawi.

    p. 69 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: witz

    Traducción

    So, Mambrú, no vengas, porque Tabaquito tiene miedo.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).