Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

377 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku160Naja Ni Genaro51Achtu Taksalis10Timumachtikan!71El Pipil de la Región de los Itzalcos17The Pipil Language of El Salvador68

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

160 ocurrencias

Capítulo 1

  • Shiktamuta ne tasul ipal tikcha arar ipal tiktuka ne tawial ne tunalmil.

    p. 17

  • Tiu-tiktamutat ne tasul.

    p. 18

Capítulo 2

  • Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.

    p. 20

  • Ashkan tiktaliat pal uksi wan asujkal.

    p. 21

  • Weli nusan tikchat asujkal.

    p. 22

Ver las 148 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

51 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.

    p. 4 · Ver en el diccionario: inté

    Traducción

    Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.

Nitamachtia Nawat

  • Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    p. 6 · Ver en el diccionario: inté

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

  • Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    p. 6 · Ver en el diccionario: sujsul

    Traducción

    Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.

  • Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    p. 6 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    —Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    —Sí, aquí tenemos a un hermano que puede hablar náhuat. Si no quieren quitárnoslo, entonces ustedes pueden hablar con él, y si ustedes quieren aprender pueden venir a estar con nosotros.

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    p. 8 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    —Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza. Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    —Va ha haber un congreso sobre la lengua náhaut. Te lo digo porque si quieres puedes ayudarnos con todos los profesores.

Ver las 38 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

10 ocurrencias

Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!

  • Tesu wejka.

    Ver en el diccionario: inté

Tamachtilis 5: Keski ipatiw?

  • Sujsul padiush!

    Ver en el diccionario: sujsul

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.

    Ver en el diccionario: inté

Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta

  • Tesu nikwa tatka, maya nikuni atutun.

    Ver en el diccionario: inté

Tamachtilis 11. Nimetzmaka awakat.

  • Padiush, sujsul nugustuj awakat.

    Ver en el diccionario: sujsul

Ver las 10 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

71 ocurrencias

8 Nikpia se mistun

  • Tesu nugustoj.

    p. 39 · Ver en el diccionario: inté

    Traducción

    No me gustan.

13 Chilkwachtzin

  • Nunoya, sujsul patawak ne muten! ina Chilkwachtzin.

    p. 53 · Ver en el diccionario: sujsul

    Traducción

    Abuela, ¡qué ancha es su boca! dice Caperucita Roja.

14 Tinemit tik Witzapan

  • Tesu muchi, pero miak.

    p. 56 · Ver en el diccionario: inté

    Traducción

    No todos, pero muchos.

15 Antaketzat Nawat?

  • Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.

    p. 59 · Ver en el diccionario: inté

    Traducción

    Te muchi. Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.

    No todos. Algunos hablamos y algunos no pueden.

  • Tik sejse, muchi ne kujkunet mumachtiat, wan tik sejse tesu.

    p. 59 · Ver en el diccionario: inté

    Traducción

    En algunas, todos los niños aprenden, y en otras no.

Ver las 66 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

17 ocurrencias

p. 48 · Nahuizalco

  • Ume suapipil tatzumat.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Dos niñas están cosiendo

p. 57 · Nahuizalco

  • Ma' shiki, kia su-nte tikit takukulijtia iwan tikchaya desmerecer.

    p. 57 · Nahuizalco

    Traducción

    No bebas, porque la bebida enferma y desmerece.

  • Ma' shikwa saya, su-nte tikneki tikukuya.

    p. 57 · Nahuizalco

    Traducción

    No comas mucho, si quieres no enfermarte.

  • Ma' shiksuma ne kunet, ke yaja inte kimati tey kicha, nan tey ina.

    p. 57 · Nahuizalco

    Traducción

    Ma' shiksuma ne kunet, ke yaja inte kimati tey kicha, nan tey ina. Shikiliti iwan tikitas ka yek.

    No regañes al niño, porque él no sabe lo que hace, ni lo que dice. Enséñale y será bueno.

  • Ma' shikwa ka inteuk kikwa asu ini patak chakaltituk.

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    No comas comidas siendo éstas muy calientes.

Ver las 17 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

68 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Ken nemi iseltzin ne itelpuchtzin, rey kitasujta kitasujta.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Ya que era su único hijo, el rey lo amaba, mucho lo amaba.

  • Pero kenemej tesu mawiltia ka afuera, muchijki entristeser.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: inté

    Traducción

    Pero, como no jugaba afuera, se puso triste.

  • Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”

  • Kimakak pal mutalia pak se trusujtzin, shimutali kilwia.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Le puso un trozo de madera de asiento; “siéntese”, le dijo.

  • Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu

    Traducción

    Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat. Tesu welitiwit tesu welitiwit.

    “Todos los doctores han llegado a ver si lo podían curar; y no han podido, no lo han logrado”.

Ver las 56 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).