Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
377 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku160Naja Ni Genaro51Achtu Taksalis10Timumachtikan!71El Pipil de la Región de los Itzalcos17The Pipil Language of El Salvador68
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
160 ocurrencias
Capítulo 1
Shiktamuta ne tasul ipal tikcha arar ipal tiktuka ne tawial ne tunalmil.
p. 17
Tiu-tiktamutat ne tasul.
p. 18
Capítulo 2
Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.
p. 20
Ashkan tiktaliat pal uksi wan asujkal.
p. 21
Weli nusan tikchat asujkal.
p. 22
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
51 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.
Nitamachtia Nawat
Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
p. 6 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
p. 6 · Ver en el diccionario: sujsul
Traducción
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.
Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.
p. 6 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
—Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.
—Sí, aquí tenemos a un hermano que puede hablar náhuat. Si no quieren quitárnoslo, entonces ustedes pueden hablar con él, y si ustedes quieren aprender pueden venir a estar con nosotros.
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.
p. 8 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
—Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza. Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.
—Va ha haber un congreso sobre la lengua náhaut. Te lo digo porque si quieres puedes ayudarnos con todos los profesores.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
10 ocurrencias
Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!
Tesu wejka.
Ver en el diccionario: inté
Tamachtilis 5: Keski ipatiw?
Sujsul padiush!
Ver en el diccionario: sujsul
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.
Ver en el diccionario: inté
Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta
Tesu nikwa tatka, maya nikuni atutun.
Ver en el diccionario: inté
Tamachtilis 11. Nimetzmaka awakat.
Padiush, sujsul nugustuj awakat.
Ver en el diccionario: sujsul
King, Timumachtikan! (2011)
71 ocurrencias
8 Nikpia se mistun
Tesu nugustoj.
p. 39 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
No me gustan.
13 Chilkwachtzin
Nunoya, sujsul patawak ne muten! ina Chilkwachtzin.
p. 53 · Ver en el diccionario: sujsul
Traducción
Abuela, ¡qué ancha es su boca! dice Caperucita Roja.
14 Tinemit tik Witzapan
Tesu muchi, pero miak.
p. 56 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
No todos, pero muchos.
15 Antaketzat Nawat?
Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
p. 59 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Te muchi. Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
No todos. Algunos hablamos y algunos no pueden.
Tik sejse, muchi ne kujkunet mumachtiat, wan tik sejse tesu.
p. 59 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
En algunas, todos los niños aprenden, y en otras no.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
17 ocurrencias
p. 48 · Nahuizalco
Ume suapipil tatzumat.
p. 48 · Nahuizalco
Traducción
Dos niñas están cosiendo
p. 57 · Nahuizalco
Ma' shiki, kia su-nte tikit takukulijtia iwan tikchaya desmerecer.
p. 57 · Nahuizalco
Traducción
No bebas, porque la bebida enferma y desmerece.
Ma' shikwa saya, su-nte tikneki tikukuya.
p. 57 · Nahuizalco
Traducción
No comas mucho, si quieres no enfermarte.
Ma' shiksuma ne kunet, ke yaja inte kimati tey kicha, nan tey ina.
p. 57 · Nahuizalco
Traducción
Ma' shiksuma ne kunet, ke yaja inte kimati tey kicha, nan tey ina. Shikiliti iwan tikitas ka yek.
No regañes al niño, porque él no sabe lo que hace, ni lo que dice. Enséñale y será bueno.
Ma' shikwa ka inteuk kikwa asu ini patak chakaltituk.
p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
Traducción
No comas comidas siendo éstas muy calientes.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
68 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Ken nemi iseltzin ne itelpuchtzin, rey kitasujta kitasujta.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Ya que era su único hijo, el rey lo amaba, mucho lo amaba.
Pero kenemej tesu mawiltia ka afuera, muchijki entristeser.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Pero, como no jugaba afuera, se puso triste.
Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”
Kimakak pal mutalia pak se trusujtzin, shimutali kilwia.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Le puso un trozo de madera de asiento; “siéntese”, le dijo.
Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat. Tesu welitiwit tesu welitiwit.
“Todos los doctores han llegado a ver si lo podían curar; y no han podido, no lo han logrado”.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).