Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
132 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku73Naja Ni Genaro16Achtu Taksalis1Timumachtikan!30El Pipil de la Región de los Itzalcos3The Pipil Language of El Salvador9
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
73 ocurrencias
Capítulo 4
Su ne itekuyu, niu-niknutza su nechtalkulia sese kajkamu.
p. 27
Su nechilia ma niwitz niwiwita, tiawit tikwikat miak pal inte timukwepat senpa tikichtekit kajkamu ini takat.”
p. 27
Capítulo 6
“Titejkuskia titachia su tikasi seuk?”
p. 31
“Su timutalia, nitejku.”
p. 31
Su tikitat kan kishtia, kwakuni tinemit yek; tejemet welia titakwat nusan.”
p. 35
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
16 ocurrencias
Nitamachtia Nawat
Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.
p. 6
Traducción
—Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.
—Sí, aquí tenemos a un hermano que puede hablar náhuat. Si no quieren quitárnoslo, entonces ustedes pueden hablar con él, y si ustedes quieren aprender pueden venir a estar con nosotros.
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.
p. 8
Traducción
—Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza. Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.
—Va ha haber un congreso sobre la lengua náhaut. Te lo digo porque si quieres puedes ayudarnos con todos los profesores.
Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis
Wan kwak nipejki nitekiti ka né, pejket ajsit ne ipal CONCULTURA pal nechilwiat su nikneki niaw tik se muputzuat miak tamachtianit ka kinekit mumachtiat Nawat.
p. 12
Traducción
Né nipanuk nitekiti iwan ne Kulalmumachtiani. Nemanha, tik ne shiwit 1987, nitekitik wan ASID ne nitekitik yey shiwit. Wan kwak nipejki nitekiti ka né, pejket ajsit ne ipal CONCULTURA pal nechilwiat su nikneki niaw tik se muputzuat miak tamachtianit ka kinekit mumachtiat Nawat.
Allí pasé trabajando con el Círculo Estudiantil. Luego, en 1987, trabajé con ASID donde trabajé tres años. Y cuando empecé a trabajar allá, llegaron los de CONCULTURA para preguntar-me si quería ir a una reunión de varios profesores que querían estudiar náhuat.
Ne Teku Tunal
Teku Tunal, timetzmakat padiush ka tikiskia pal tinemi tuwan muchi ne tanestuk pal titechtawilua wan pal titechtutunia pal te tikseliat sesek ka su te titechtutunia tiwelit timikit ipal sesek.
p. 20
Traducción
Padre Sol, te damos gracias porque ya saliste para estar con nosotros todo el día para que nos alumbres y para darnos calor para que no pasemos frío porque si no nos calientas nos podemos morir de frío.
Tlalok
wan nusan timetztajtanit ma te keman shitechajkawa ka su taja titechajkawa ne Teku Tunal weli techmiktia iwan ikwalan.
p. 22
Traducción
y también te pedimos que nunca nos dejes por que si tú nos dejas el Padre Sol puede matarnos con su enojo.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
1 ocurrencia
Tamachtilis 14. Nitakwa peyna
Su tikneki, weli metzmaka.
King, Timumachtikan! (2011)
30 ocurrencias
25 Tik ne tiankis (2)
— Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.
p. 84
Traducción
— Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.
30 Chilkwachtzin wan ne kuyut
— Su tikneki, niweli niwitz muwan pal nimetzpalewia.
p. 95
Traducción
— Si querés, puedo venir contigo para ayudarte.
33 Sujsul nipakiskia
— Su ijkiuni, sujsul nipakiskia!
p. 103
Traducción
— ¡Si es así, mucho me alegraría!
35 Te niajki nitekiti
Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.
p. 107
Traducción
Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.
Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.
36 Yawi Carlita ichan inoya
Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.
p. 110
Traducción
— Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.
— No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
3 ocurrencias
p. 60 · Nahuizalco
Shimucha yek wan ne pupuyumet, iwan mas su chujchulejket.
p. 60 · Nahuizalco
p. 65 · Nahuizalco
Su tikneki, ma nimetzajkawili chupi tumin.
p. 65 · Nahuizalco
p. 70 · Nahuizalco
Muma' neman (su kineki) chupi istat.
p. 70 · Nahuizalco
Traducción
Ne tenesh tet tatatuk iwan kipia istak pusha. Kwak mumana tawiyal, muma' chupi yaja pal kishipewa. Eyupan mupaka yek mupata unpati u yeshpa at, wan nemanha panu wan mupayana pak ne chichiwalmetat. Muma' neman (su kineki) chupi istat. Wan nemanha mutashkalua ne tamal iwan mutalia ijpak ne kumal pal muishka tik tit.
La cal es piedra quemada y tiene color blanco. Cuando se cuece maíz, se le pone de ella para pelarlo. Después se lava bien, cambiándole dos o tres aguas, y luego se pasa y repasa por la piedra de moler. Poniéndole antes (si se quiere) un poco de sal. Y luego se palmean las tortillas y se ponen sobre el comal para cocerlas al fuego.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
9 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Teya su welik musalua.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Witz ka madrugada ne itzuntekun. Teya su welik musalua.
La cabeza regresó de madrugada pero ya no se la pudo pegar.
Teya su weli; yawia miki.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Ya no aguantaba; se iba a morir.
Pero kenemej nikmakak chil, teya su welik.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“Pero desde que le unté chile, ya no ha podido.”
Ne iishwiuwan teya su kinmaka ne takwal, se maya ne ienamorado sentakwat.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Ya no les daba de comer a los nietos; sólo comía con el enamorado.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).