Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

132 occurrences in 6 texts · Clear

Tajtaketza pal Ijtzalku73Naja Ni Genaro16Achtu Taksalis1Timumachtikan!30El Pipil de la Región de los Itzalcos3The Pipil Language of El Salvador9

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

73 occurrences

Chapter 4

  • Su ne itekuyu, niu-niknutza su nechtalkulia sese kajkamu.

    p. 27

  • Su nechilia ma niwitz niwiwita, tiawit tikwikat miak pal inte timukwepat senpa tikichtekit kajkamu ini takat.”

    p. 27

Chapter 6

  • “Titejkuskia titachia su tikasi seuk?”

    p. 31

  • “Su timutalia, nitejku.”

    p. 31

  • Su tikitat kan kishtia, kwakuni tinemit yek; tejemet welia titakwat nusan.”

    p. 35

Show all 68 sentences

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

16 occurrences

Nitamachtia Nawat

  • Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    p. 6

    Translation

    —Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    “Yes, we have a brother here who can speak Nawat. If you don’t take him away from here, then you can talk to him, and if you want to learn you may come and study with us.”

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    p. 8

    Translation

    —Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza. Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    “There is going to be a conference about the Nawat language. I am telling you because if you like, you can come and help us with all the professors.”

Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis

  • Wan kwak nipejki nitekiti ka né, pejket ajsit ne ipal CONCULTURA pal nechilwiat su nikneki niaw tik se muputzuat miak tamachtianit ka kinekit mumachtiat Nawat.

    p. 12

    Translation

    Né nipanuk nitekiti iwan ne Kulalmumachtiani. Nemanha, tik ne shiwit 1987, nitekitik wan ASID ne nitekitik yey shiwit. Wan kwak nipejki nitekiti ka né, pejket ajsit ne ipal CONCULTURA pal nechilwiat su nikneki niaw tik se muputzuat miak tamachtianit ka kinekit mumachtiat Nawat.

    I went on working for the Students’ Circle. Then, in 1987, I worked for ASID for three years. And when I started working there, the people from CONCULTURA came and invited me to a meeting of a number of professors who wanted to study Nawat.

Ne Teku Tunal

  • Teku Tunal, timetzmakat padiush ka tikiskia pal tinemi tuwan muchi ne tanestuk pal titechtawilua wan pal titechtutunia pal te tikseliat sesek ka su te titechtutunia tiwelit timikit ipal sesek.

    p. 20

    Translation

    Father Sun, we thank you for having risen to stay with us all day to give us light and warm us so that we will not suffer cold because without your warmth we could die of cold.

Tlalok

  • wan nusan timetztajtanit ma te keman shitechajkawa ka su taja titechajkawa ne Teku Tunal weli techmiktia iwan ikwalan.

    p. 22

    Translation

    and we also ask you never to abandon us for if you leave us Father Sun may kill us in his anger.

Show all 14 sentences

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

1 occurrence

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Su tikneki, weli metzmaka.

King, Timumachtikan! (2011)

30 occurrences

25 Tik ne tiankis (2)

  • — Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.

    p. 84

    Translation (Spanish)

    — Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Su tikneki, niweli niwitz muwan pal nimetzpalewia.

    p. 95

    Translation (Spanish)

    — Si querés, puedo venir contigo para ayudarte.

33 Sujsul nipakiskia

  • — Su ijkiuni, sujsul nipakiskia!

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — ¡Si es así, mucho me alegraría!

35 Te niajki nitekiti

  • Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    p. 107

    Translation (Spanish)

    Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    p. 110

    Translation (Spanish)

    — Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    — No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!

Show all 28 sentences

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

3 occurrences

p. 60 · Nahuizalco

  • Shimucha yek wan ne pupuyumet, iwan mas su chujchulejket.

    p. 60 · Nahuizalco

p. 65 · Nahuizalco

  • Su tikneki, ma nimetzajkawili chupi tumin.

    p. 65 · Nahuizalco

p. 70 · Nahuizalco

  • Muma' neman (su kineki) chupi istat.

    p. 70 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Ne tenesh tet tatatuk iwan kipia istak pusha. Kwak mumana tawiyal, muma' chupi yaja pal kishipewa. Eyupan mupaka yek mupata unpati u yeshpa at, wan nemanha panu wan mupayana pak ne chichiwalmetat. Muma' neman (su kineki) chupi istat. Wan nemanha mutashkalua ne tamal iwan mutalia ijpak ne kumal pal muishka tik tit.

    La cal es piedra quemada y tiene color blanco. Cuando se cuece maíz, se le pone de ella para pelarlo. Después se lava bien, cambiándole dos o tres aguas, y luego se pasa y repasa por la piedra de moler. Poniéndole antes (si se quiere) un poco de sal. Y luego se palmean las tortillas y se ponen sobre el comal para cocerlas al fuego.

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

9 occurrences

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    His mother -- we mean the queen --, his mother said, "let's go take a walk there in the woods". "Let's go see if you won't cheer up a bit."

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Teya su welik musalua.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    Witz ka madrugada ne itzuntekun. Teya su welik musalua.

    The head came in the morning; she was no longer able to attach herself.

  • Teya su weli; yawia miki.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    He could no longer make it; he was going to die.

  • Pero kenemej nikmakak chil, teya su welik.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    "But since I put chili on her, she no longer could."

  • Ne iishwiuwan teya su kinmaka ne takwal, se maya ne ienamorado sentakwat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    She no longer gave the food to her grandchildren; she only ate together with her lover.

Show all 9 sentences

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).