Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

513 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku254Naja Ni Genaro42Achtu Taksalis12Timumachtikan!79El Pipil de la Región de los Itzalcos66The Pipil Language of El Salvador60

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

254 ocurrencias

Capítulo 1

  • Tawial tiu-tiktukat yey almun: makwil taria.

    p. 18 · Ver en el diccionario: makwil

  • Musta niktalia se takat ma kiashiti nawpual taria.

    p. 18 · Ver en el diccionario: maka, maka2, mati

  • Pal mutashtawia, ma wiki miak tunal pal tami ne tamewal, pal tami mumewa tatuk.

    p. 18 · Ver en el diccionario: maka, maka2, mati

  • Tiu-tikmewat ne kal ma nemi yek.

    p. 19 · Ver en el diccionario: maka, maka2, mati

  • Muchiwa sanse parva sinti ishta ma tami tapishkal.

    p. 19 · Ver en el diccionario: maka, maka2, mati

Ver las 226 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

42 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.

    p. 4 · Ver en el diccionario: maka2, semaya

    Traducción

    Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.

  • Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit.

    p. 4 · Ver en el diccionario: majtakti

    Traducción

    Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.

    Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.

  • Maya nimumachtij ume taksaya.

    p. 4 · Ver en el diccionario: maka2, semaya

    Traducción

    Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.

    Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.

  • Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.

    p. 4 · Ver en el diccionario: maka2, semaya

    Traducción

    Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.

Nitamachtia Nawat

  • Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan.

    p. 6 · Ver en el diccionario: mayana

    Traducción

    Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.

Ver las 36 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

12 ocurrencias

Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!

  • Semaya tinejnemit makwil cuadraj kan kalaki ne tunal wan ume ka ajkuik.

    Ver en el diccionario: makwil

Tamachtilis 5: Keski ipatiw?

  • Shinechmaka majtakti iwan muchi, ika yejemet chikitik.

    Ver en el diccionario: majtakti

Tamachtilis 6. Numiyekawan

  • Nunan, yaja itukay María.

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.

    Ver en el diccionario: maka2, semaya

  • Maka (ma’) shikwa miak kukumutzin!

    Ver en el diccionario: maka, maka2, mati

Ver las 11 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

79 ocurrencias

4 Tay tikneki?

  • Yey awakat, nawi pula wan makwil tumat.

    p. 28 · Ver en el diccionario: makwil

    Traducción

    Tres aguacates, cuatro plátanos y cinco tomates.

7 Tay horaj timuketza?

  • Tay horaj timuketza ka tapuyawa? — Nimuketza makwil horaj o makwil horaj wan tajku.

    p. 35 · Ver en el diccionario: makwil

    Traducción

    ¿A qué hora te levantas por la mañana? — Me levanto a las cinco o a las cinco y media.

  • Tay horaj timukwepa ka teutak? — Nimukwepa makwil o chikwasen horaj.

    p. 35 · Ver en el diccionario: makwil

    Traducción

    ¿A qué hora regresas por la tarde? — Regreso a las cinco o las seis.

8 Nikpia se mistun

  • Yaja te mayana.

    p. 38 · Ver en el diccionario: mayana

    Traducción

    Él no tiene hambre.

  • Anka chiknawi o majtakti.

    p. 39 · Ver en el diccionario: majtakti

    Traducción

    Quizá nueve o diez.

Ver las 70 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

66 ocurrencias

p. 47 · Nahuizalco

  • Majtakti uchpanwas.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: majtakti

    Traducción

    Diez escobas

  • Makwil chikiwit.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: makwil

    Traducción

    Cinco canastos

  • Makwil tzutzukul.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: makwil

    Traducción

    Cinco cántaros

  • Yaja mawiltia.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: mawiltia

    Traducción

    El juega

p. 48 · Nahuizalco

  • Ume kukunet mawiltiat.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Dos niños están jugando

Ver las 55 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

60 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Pero kenemej tesu mawiltia ka afuera, muchijki entristeser.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: mawiltia

    Traducción

    Pero, como no jugaba afuera, se puso triste.

  • Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: maka, maka2, mati

    Traducción

    Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”

  • Ma mawilti wan mas pipiltzitzin, yu muchiwa alegrar.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: maka, maka2, mati

    Traducción

    “Déjelo jugar con los otros niños, y se alegrará”.

  • Yawita witzet ne nupilawantzitzin, yut mawiltiat.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    “Ahorita vienen mis cipotes, y van a jugar”.

  • Kalikat ne yey pipiltzitzin se inmijmichintzitzin, wan ne seyuk kalika se itapajsul ne wilutzin mareño.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Los tres cipotillos trajeron unos pescaditos, y otro trajo un nido de pájaro mareño.

Ver las 53 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).