Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
513 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku254Naja Ni Genaro42Achtu Taksalis12Timumachtikan!79El Pipil de la Región de los Itzalcos66The Pipil Language of El Salvador60
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
254 ocurrencias
Capítulo 1
Tawial tiu-tiktukat yey almun: makwil taria.
p. 18 · Ver en el diccionario: makwil
Musta niktalia se takat ma kiashiti nawpual taria.
Pal mutashtawia, ma wiki miak tunal pal tami ne tamewal, pal tami mumewa tatuk.
Tiu-tikmewat ne kal ma nemi yek.
Muchiwa sanse parva sinti ishta ma tami tapishkal.
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
42 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit.
p. 4 · Ver en el diccionario: majtakti
Traducción
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.
Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.
Maya nimumachtij ume taksaya.
p. 4 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.
Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.
p. 4 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.
Nitamachtia Nawat
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan.
p. 6 · Ver en el diccionario: mayana
Traducción
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
12 ocurrencias
Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!
Semaya tinejnemit makwil cuadraj kan kalaki ne tunal wan ume ka ajkuik.
Ver en el diccionario: makwil
Tamachtilis 5: Keski ipatiw?
Shinechmaka majtakti iwan muchi, ika yejemet chikitik.
Ver en el diccionario: majtakti
Tamachtilis 6. Numiyekawan
Nunan, yaja itukay María.
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
King, Timumachtikan! (2011)
79 ocurrencias
4 Tay tikneki?
Yey awakat, nawi pula wan makwil tumat.
p. 28 · Ver en el diccionario: makwil
Traducción
Tres aguacates, cuatro plátanos y cinco tomates.
7 Tay horaj timuketza?
Tay horaj timuketza ka tapuyawa? — Nimuketza makwil horaj o makwil horaj wan tajku.
p. 35 · Ver en el diccionario: makwil
Traducción
¿A qué hora te levantas por la mañana? — Me levanto a las cinco o a las cinco y media.
Tay horaj timukwepa ka teutak? — Nimukwepa makwil o chikwasen horaj.
p. 35 · Ver en el diccionario: makwil
Traducción
¿A qué hora regresas por la tarde? — Regreso a las cinco o las seis.
8 Nikpia se mistun
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
66 ocurrencias
p. 47 · Nahuizalco
Majtakti uchpanwas.
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: majtakti
Traducción
Diez escobas
Makwil chikiwit.
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: makwil
Traducción
Cinco canastos
Makwil tzutzukul.
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: makwil
Traducción
Cinco cántaros
Yaja mawiltia.
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: mawiltia
Traducción
El juega
p. 48 · Nahuizalco
Ume kukunet mawiltiat.
p. 48 · Nahuizalco
Traducción
Dos niños están jugando
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
60 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Pero kenemej tesu mawiltia ka afuera, muchijki entristeser.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: mawiltia
Traducción
Pero, como no jugaba afuera, se puso triste.
Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: maka, maka2, mati
Traducción
Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”
Ma mawilti wan mas pipiltzitzin, yu muchiwa alegrar.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: maka, maka2, mati
Traducción
“Déjelo jugar con los otros niños, y se alegrará”.
Yawita witzet ne nupilawantzitzin, yut mawiltiat.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“Ahorita vienen mis cipotes, y van a jugar”.
Kalikat ne yey pipiltzitzin se inmijmichintzitzin, wan ne seyuk kalika se itapajsul ne wilutzin mareño.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Los tres cipotillos trajeron unos pescaditos, y otro trajo un nido de pájaro mareño.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).