Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
269 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku164Naja Ni Genaro13Achtu Taksalis2Timumachtikan!44El Pipil de la Región de los Itzalcos26The Pipil Language of El Salvador20
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
164 ocurrencias
Capítulo 1
Musta niktalia se takat ma kiashiti nawpual taria.
p. 18
Pal mutashtawia, ma wiki miak tunal pal tami ne tamewal, pal tami mumewa tatuk.
p. 18
Tiu-tikmewat ne kal ma nemi yek.
p. 19
Muchiwa sanse parva sinti ishta ma tami tapishkal.
p. 19
Ashta ma tami, tikwikat yey kawayu pal tami talsajsakat.
p. 19
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
13 ocurrencias
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Panuk ka nechilwijket ma niajsi ka Kulalmumachtiani pal nechishmatit.
p. 8
Traducción
Panuk ka nechilwijket ma niajsi ka Kulalmumachtiani pal nechishmatit. Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:
Sucedió que me dijeron que llegara al Círculo Estudiantil para que me conociesen. Así fue, fui para que me conocieran, y cuando me conocieron, la señora Vicky de Amaya me dijo:
Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis
—Ka naja niknekiskia ma shiwi timusenpua nikan iwan tumajmanujwan wan shikinmachti taketzat Nawat.
p. 12
Traducción
—Ka naja niknekiskia ma shiwi timusenpua nikan iwan tumajmanujwan wan shikinmachti taketzat Nawat. Tiawit timetztashtawat pal metzti ume tzunti tumin. Ken tina? Nemi yek?
—Porque me gustaría que vinieras y te unieras con nuestros hermanos aquí y que les enseñaras a hablar náhuat. Te pagaremos doscientos colones por mes. ¿Qué decís? ¿Está bien?
Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal
Né nechishmatijket ka naja niweli nitaketza Nawat, wan kwak nemik ukseseyuk senputzuat teya nechajkawket ma te niu.
p. 14
Traducción
Kunij walajtuya se nawataketza ipal Meshikal pal tamachtia ne Nawataketzalis, wan kenhayuk kinetuya kaj kipalewia iwan muchi ne tajtamachtiani. Né ninemik kashtuli tunal iwanmet. Né nechishmatijket ka naja niweli nitaketza Nawat, wan kwak nemik ukseseyuk senputzuat teya nechajkawket ma te niu.
Entonces venía uno que hablaba náhuatl de México para enseñar el idioma, y una vez más quería a alguien que le ayudara con todos los profesores. Allí estuvimos quince días con ellos. Allí me conocieron porque sabía hablar náhuat, y cuando había otras reuniones ya no dejaban de invitarme.
Ken Titankwaketzat
Yajika, muchi takamet mutankwaketzat kwak kitat ka kisa ne tunal wan kitajtanit ma techpalewi ipal muchi ne tanestuk ashta kunyuaki.
p. 18
Traducción
Por eso, todo el mundo oraba cuando veían que salía el sol y le pedían que nos protegiera durante todo el día hasta el anochecer.
Tlalok
Wan taja, Tiut Tlalok, timetztajtanit, kwak taja tikita ka ne Teku Tunal mukwalantia sujsul tuwan, ma shiajsi nemanha titechishpitza pal te techmiktia iwan ikwalan,
p. 22
Traducción
A ti, Dios Tlaloc, te pedimos que cuando veas que el Padre Sol se enoja mucho con nosotros, llegues después y nos riegues para que no nos mate con su enojo,
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
2 ocurrencias
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
Maka (ma’) shikwa miak kukumutzin!
Tamachtilis 11. Nimetzmaka awakat.
Ma metztashtawi ne teut!
King, Timumachtikan! (2011)
44 ocurrencias
35 Te niajki nitekiti
Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
p. 107
Traducción
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
36 Yawi Carlita ichan inoya
— Semaya nechilwij ma nimutali nitajkwilua.
p. 110
Traducción
— Semaya nechilwij ma nimutali nitajkwilua. Nikishtij ne nuamatzin tik ne nukustalchin wan nipejki nitajkwilua ken muchi.
— Sólo me dijo que me sentara y empezara a escribir. Saqué de mi mochila mi cuaderno y empecé a escribir como los otros.
—Nikneki ma shiktakwika uni takwikalis pal nikaki.
p. 111
Traducción
—Nikneki ma shiktakwika uni takwikalis pal nikaki. Pero ashanchin niaw nikekchiwa ne kal.
— Luego quiero que cantes esa canción para escucharla. Ahora voy a arreglar la casa.
— Tay tikneki ma nikchiwa pal nimetzpalewia?
p. 111
Traducción
— ¿Qué quieres que haga para ayudarla?
39 Niweli nimetzmachtia!
— Tikneki ma nikpata tay tina tik Castillaj pal tikitat su nikmati yek?
p. 117
Traducción
— ¿Quieres que traduzca lo que dices al español para ver si lo entiendo bien?
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
26 ocurrencias
p. 57 · Nahuizalco
Ma' shitajtani iwan shitama' ka metztajtani.
p. 57 · Nahuizalco
Traducción
No pidas y da cuando te pidan.
Ma' shiki, kia su-nte tikit takukulijtia iwan tikchaya desmerecer.
p. 57 · Nahuizalco
Traducción
No bebas, porque la bebida enferma y desmerece.
Ma' shikwa saya, su-nte tikneki tikukuya.
p. 57 · Nahuizalco
Traducción
No comas mucho, si quieres no enfermarte.
Ma' shimalti kwak (kwa) tinemi tzutawa.
p. 57 · Nahuizalco
Traducción
No te bañes cuando estés cansado.
Ma' keman shimukwakwa, shikita ka uni ina te yek ka mumaku.
p. 57 · Nahuizalco
Traducción
Nunca te enojes, ve que eso dice mal de ti.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
20 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”
Ma mawilti wan mas pipiltzitzin, yu muchiwa alegrar.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“Déjelo jugar con los otros niños, y se alegrará”.
Ini ja niknekiskia ma nupal!, esto.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“Quisiera que eso fuera mío, eso”.
Muchijki alegrar ne piltzintzin, ne prinsipe, ma tinakan.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Muchijki alegrar ne piltzintzin, ne prinsipe, ma tinakan. Muchijki alegrar.
El muchachito estaba feliz; es decir, el príncipe estaba contento.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Kilwijket ma kimawalti chil.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Le dijeron que le untara chile.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).