Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
44 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku11Naja Ni Genaro17Achtu Taksalis3Timumachtikan!5El Pipil de la Región de los Itzalcos1The Pipil Language of El Salvador7
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
11 ocurrencias
Capítulo 7
Maya shu-shimukwepa tikmiktia se ne nupilawan.
Niu-nimetzmaka tey iwan tipanu, wan tey nimetzilia: Maya shimukwepa tikmiktia se nupilawan.
“Maya shimukwepa tinechmiktilia se ne nupilawan.
Capítulo 19
Keman nikpia mayan niaw nimuketza nikwa ne nakat.’
p. 71 · Ver en el diccionario: mayana
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
17 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.
Maya nimumachtij ume taksaya.
p. 4 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.
Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.
p. 4 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.
Nitamachtia Nawat
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan.
p. 6 · Ver en el diccionario: mayana
Traducción
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.
Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan
Inat ka kwak pejki ne techan, tesu nemituya sujsul kajkalmet, maya nemituyat se pual majtakti ume, wan ne kajkalmet nemituyat itzalan ne kwajkwawit.
p. 16 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Dicen que cuando empezó el pueblo, no habían muchas casas, solo habían treinta y dos, y las casas estaban rodeadas de árboles.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
3 ocurrencias
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta
King, Timumachtikan! (2011)
5 ocurrencias
8 Nikpia se mistun
Yaja te mayana.
p. 38 · Ver en el diccionario: mayana
Traducción
Él no tiene hambre.
17 Taika tichuka?
Anka kukuya o mayana.
p. 63 · Ver en el diccionario: mayana
Traducción
Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.
¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.
33 Sujsul nipakiskia
35 Te niajki nitekiti
Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa.
p. 107 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
1 ocurrencia
p. 71 · Nahuizalco
Mas yek ninemi ishwituk iwan nimiki, ken ke waktuk (watuk) wan mayan wan kenhaya ka nu-nimiki ken muchi.
p. 71 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: mayana
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
7 ocurrencias
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Naka ne ikwerpoj, se maya ne itzuntekun.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Deja el cuerpo y sólo sale la cabeza a caminar.
Ne iishwiuwan teya su kinmaka ne takwal, se maya ne ienamorado sentakwat.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Ya no les daba de comer a los nietos; sólo comía con el enamorado.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Al ratito tikwini,kan (kwak)(keman) tikwinik yaja kita ka maya kimak bueltaj en la buelta ke kimaka muciwket elevar wan muchiwket desaparecer.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Luego se puso a tronar. Cuando tronó se fijó que se había volteado. Al darse vuelta, se elevó y desapareció..
El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Yajika keman yaja mayana , ina isel, "por el ultimo nikmai kan nemi nuteku, kan nemi nunan."
El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: mayana
Traducción
Así es que cuando le dio hambre, se dijo, “Al fin sé dónde está mi papá, dónde está mi mamá.”
Yejemet ka kipiat tumin, yajika ne yajket kimakat fin tik Arkuj, wan naj te nechajkawilijket tumin, maya pobresaj.
El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: maka2, semaya
Traducción
Ellos son los que tienen pisto. Así fue que llegaron allá a terminar en el arco . Y no me dejaron pisto, sino pura pobreza .
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).