Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
25 ocurrencias en 5 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku6Naja Ni Genaro8Achtu Taksalis3Timumachtikan!3The Pipil Language of El Salvador5
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
6 ocurrencias
Capítulo 6
Maya shiwikan, maya shalmukwepakan.”
p. 38
Capítulo 7
Maya shu-shimukwepa tikmiktia se ne nupilawan.
p. 40
Niu-nimetzmaka tey iwan tipanu, wan tey nimetzilia: Maya shimukwepa tikmiktia se nupilawan.
p. 40
“Maya shimukwepa tinechmiktilia se ne nupilawan.
p. 42
Capítulo 32
Maya shinechmaka.
p. 97
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
8 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4
Traducción
Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.
Maya nimumachtij ume taksaya.
p. 4
Traducción
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.
Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.
p. 4
Traducción
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.
Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan
Inat ka kwak pejki ne techan, tesu nemituya sujsul kajkalmet, maya nemituyat se pual majtakti ume, wan ne kajkalmet nemituyat itzalan ne kwajkwawit.
p. 16
Traducción
Dicen que cuando empezó el pueblo, no habían muchas casas, solo habían treinta y dos, y las casas estaban rodeadas de árboles.
Tunan Tal
Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki.
p. 32
Traducción
Padiush, Nan Tal, ka taja tikitak kwak ninesik, tikitak kwak nipejki niweya, kwak nimuchiwki takat. Mupanpa naja niwelik nikchiwa muchi tay niwelik tik ne tunal, ninemik wejwey takapiltzin, nechmunekiket pal nitekitik iwanmet. Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki. Yajika timetzilwitiat padiush, Tunan Tal!
Gracias, Madre Tierra, porque tú viste cuando nací, viste cuando empecé a crecer, cuando me hice adulto. Gracias a ti pude hacer todo lo que pude en el día, estuve mucho tiempo joven, me necesitaron para trabajar. Después de muchos días envejecí, entonces ya nadie me quiere cuando enfermo, sólo mis hermanos, todavía me quieren pero llegará el día en que nadie me quiera, ni siquiera mis hermanos, llegará el día de mi muerte, entonces ni mi mujer ni mis hijos me querrán, me arrojarán como arrojan la basura en el basurero, sólo tú, Madre Tierra, hasta cuando nos morimos nos quieres, porque entonces abres tus brazos para recibirnos. ¡Por eso te doy las gracias, Madre Tierra!
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
3 ocurrencias
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.
Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta
Tesu nikwa tatka, maya nikuni atutun.
Tamachtilis 15: nikneki yey kumal wan yey tzutzukul
Maya nikpia chupi tzutzukul.
King, Timumachtikan! (2011)
3 ocurrencias
33 Sujsul nipakiskia
— Maya uni?
p. 103
Traducción
— ¿Solamente eso?
35 Te niajki nitekiti
Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa.
p. 107
Traducción
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
39 Niweli nimetzmachtia!
— Maya niweli chiupichin.
p. 117
Traducción
— Maya niweli chiupichin. Wan taja?
— Puedo un poquito no más. ¿Y vos?
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
5 ocurrencias
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Naka ne ikwerpoj, se maya ne itzuntekun.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Deja el cuerpo y sólo sale la cabeza a caminar.
Ne iishwiuwan teya su kinmaka ne takwal, se maya ne ienamorado sentakwat.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Ya no les daba de comer a los nietos; sólo comía con el enamorado.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Al ratito tikwini,kan (kwak)(keman) tikwinik yaja kita ka maya kimak bueltaj en la buelta ke kimaka muciwket elevar wan muchiwket desaparecer.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Luego se puso a tronar. Cuando tronó se fijó que se había volteado. Al darse vuelta, se elevó y desapareció..
El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Yejemet ka kipiat tumin, yajika ne yajket kimakat fin tik Arkuj, wan naj te nechajkawilijket tumin, maya pobresaj.
El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Ellos son los que tienen pisto. Así fue que llegaron allá a terminar en el arco . Y no me dejaron pisto, sino pura pobreza .
Kilwia los dos pipil "taja timayordomoj, pero maya taja mumanuj mas vivo yaja alvolario".
El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Le dijo a sus dos hijos, “sos mayordomo, pero sólo vos.. Tu hermano es más vivo; es alvolario.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).