Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

25 occurrences in 5 texts · Clear

Tajtaketza pal Ijtzalku6Naja Ni Genaro8Achtu Taksalis3Timumachtikan!3The Pipil Language of El Salvador5

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

6 occurrences

Chapter 6

  • Maya shiwikan, maya shalmukwepakan.”

    p. 38

Chapter 7

  • Maya shu-shimukwepa tikmiktia se ne nupilawan.

    p. 40

  • Niu-nimetzmaka tey iwan tipanu, wan tey nimetzilia: Maya shimukwepa tikmiktia se nupilawan.

    p. 40

  • “Maya shimukwepa tinechmiktilia se ne nupilawan.

    p. 42

Chapter 32

  • Maya shinechmaka.

    p. 97

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

8 occurrences

Kwak Naja Nichikitik

  • Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.

    p. 4

    Translation

    Since they couldn’t read and write, I only spoke Nawat.

  • Maya nimumachtij ume taksaya.

    p. 4

    Translation

    Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.

    I started going to school at the age of ten. I only studied up to second grade.

  • Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.

    p. 4

    Translation

    Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    So when I was a boy I just carried kumals to sell (in the market). What I earned was hardly enough to pay for what I needed and to buy more kumals.

Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan

  • Inat ka kwak pejki ne techan, tesu nemituya sujsul kajkalmet, maya nemituyat se pual majtakti ume, wan ne kajkalmet nemituyat itzalan ne kwajkwawit.

    p. 16

    Translation

    They say that when the village started, there were not many houses, only thirty-two, and the houses were surrounded by trees.

Tunan Tal

  • Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki.

    p. 32

    Translation

    Padiush, Nan Tal, ka taja tikitak kwak ninesik, tikitak kwak nipejki niweya, kwak nimuchiwki takat. Mupanpa naja niwelik nikchiwa muchi tay niwelik tik ne tunal, ninemik wejwey takapiltzin, nechmunekiket pal nitekitik iwanmet. Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki. Yajika timetzilwitiat padiush, Tunan Tal!

    Thank you, Mother Earth, because you saw when I was born, you saw when I began to grow, when I became an adult. Thanks to you I was able to do everything I did today, I had a long youth, I was needed for work. After many days I grew old, then nobody wants me when I am ill, only my brothers, they still love me but the day will come when nobody wants me, not even my brothers, the day will come when I die, then not even my wife and my children will want me, they will throw me out as they throw out rubbish, only you, Mother Earth, want us even when we die, for then you open your arms to receive us. For that I thank you, Mother Earth!

Show all 7 sentences

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

3 occurrences

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.

Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta

  • Tesu nikwa tatka, maya nikuni atutun.

Tamachtilis 15: nikneki yey kumal wan yey tzutzukul

  • Maya nikpia chupi tzutzukul.

King, Timumachtikan! (2011)

3 occurrences

33 Sujsul nipakiskia

  • — Maya uni?

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — ¿Solamente eso?

35 Te niajki nitekiti

  • Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa.

    p. 107

    Translation (Spanish)

    Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.

    Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.

39 Niweli nimetzmachtia!

  • — Maya niweli chiupichin.

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — Maya niweli chiupichin. Wan taja?

    — Puedo un poquito no más. ¿Y vos?

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

5 occurrences

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Naka ne ikwerpoj, se maya ne itzuntekun.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    Her body remains and only her head goes.

  • Ne iishwiuwan teya su kinmaka ne takwal, se maya ne ienamorado sentakwat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    She no longer gave the food to her grandchildren; she only ate together with her lover.

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Al ratito tikwini,kan (kwak)(keman) tikwinik yaja kita ka maya kimak bueltaj en la buelta ke kimaka muciwket elevar wan muchiwket desaparecer.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Translation

    Soon it thrundered. When it thundered he saw that it just turned around. In the turn that it made it raised and disappeared.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Yejemet ka kipiat tumin, yajika ne yajket kimakat fin tik Arkuj, wan naj te nechajkawilijket tumin, maya pobresaj.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Translation

    They are the ones who have money. That's why they went there to end up in the arch. And they didn't leave me money, just poverty.

  • Kilwia los dos pipil "taja timayordomoj, pero maya taja mumanuj mas vivo yaja alvolario".

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Translation

    He said to the two boys, "you are a steward, but only you. Your brother is smarter; he is a wizard.

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).