Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos

30 ocurrencias · Borrar

King, Timumachtikan! (2011)

30 ocurrencias

3 Ini ne tamachtiani

  • Yaja se siwat.

    p. 23

    Traducción

    Ella es una mujer.

5 Tay kichiwa?

  • Ini se siwat.

    p. 31

    Traducción

    Esta es una mujer.

  • Tay kichiwa ne siwat?

    p. 31

    Traducción

    ¿Qué hace la mujer?

  • Ne siwat tekiti tik ne tenkal.

    p. 31

    Traducción

    La mujer trabaja en el patio.

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Se siwat.

    p. 33

    Traducción

    Una mujer.

  • Kan nemi ne siwat?

    p. 33

    Traducción

    ¿Dónde está la mujer?

  • Tay kichiwa ne siwat?

    p. 33

    Traducción

    ¿Qué hace la mujer?

  • Ne takamet wan ne siwatket tekitit.

    p. 33

    Traducción

    Los hombres y las mujeres trabajan.

8 Nikpia se mistun

  • Tay kichiwa ne siwat?

    p. 38

    Traducción

    ¿Qué hace la mujer?

24 Tik ne tiankis (1)

  • Se siwat mutalia kinamaka awakat wan pula tik ne tiankis.

    p. 81

    Traducción

    Se siwat mutalia kinamaka awakat wan pula tik ne tiankis. Paula kinutza, wan kitajtani keski ipatiw ne pula.

    Una mujer se pone a vender aguacates y plátanos en el mercado. Paula le habla, le pregunta cuánto valen los plátanos.

33 Sujsul nipakiskia

  • Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    p. 103

    Traducción

    — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    — En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...

  • — Sejse siwat kichiwat kumal.

    p. 103

    Traducción

    — Algunas mujeres hacen comales en su casa.

  • — Semaya ne siwatket?

    p. 103

    Traducción

    — ¿Sólo las mujeres?

  • Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil.

    p. 103

    Traducción

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

38 Ken intukay?

  • — Ikuni witz se siwat, taja tikita?

    p. 115

    Traducción

    — Allí viene una mujer, ¿la ves?

  • Ne siwat itukay Maria wan ne ikunew itukay Enrique.

    p. 115

    Traducción

    — Nikishmati, yejemet intukay Maria wan Enrique. Ne siwat itukay Maria wan ne ikunew itukay Enrique. Nikinhishmati.

    — La conozco, se llama María, y su niño se llama Enrique. Sus nombres son María y Enrique. Los conozco.

  • — Uni witz ukse siwat nusan.

    p. 115

    Traducción

    — Uni witz ukse siwat nusan. Ká witz iwan? Ume kunet. Tikinhita?

    — Allí viene otra mujer también. ¿Quién viene con ella? Dos niños. ¿Tú los ves?

  • Ne siwat kinwika ume kunet.

    p. 115

    Traducción

    — E, nikinhita. Ne siwat kinwika ume kunet.

    — Sí, los veo. La mujer lleva a dos niños.

  • — Ne siwat itukay Luisa.

    p. 115

    Traducción

    — Ne siwat itukay Luisa. Ne ipilawan intukay Lucia wan Lorenzo.

    — La mujer se llama Luisa. Sus hijos se llaman Lucía y Lorenzo.

41 Se tanamakani wan se takuani

  • Ini siwat tanamaka.

    p. 124

  • Melka uni, ne nantzin te kineki kikua ne tay kinamaka ne siwat.

    p. 124

  • Tay kinamaka ne siwat?

    p. 124

  • Ini siwat tanamaka.

    p. 124

  • Uni siwat nusan tanamaka.

    p. 124

  • Uni nemi ukse siwat.

    p. 124

  • Uni siwat te tanamakani, yaja tamachtiani.

    p. 124

44 Se yualu

  • — Te nikishmati ini siwat.

    p. 132

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • Shalwikakan pal titakwat wan tikunit achtu ka muchi ne siwatket ajsit takuat.

    p. 140

49 Nugustoj niaw ka tiankis

  • Sejse kichiwat creer ka ne siwatket titajtaketzat mas que ne takamet.

    p. 141

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).